Ο Σητειακός Πηδηχτός άυλη πολιτιστική κληρονομιά

Εσπερίδα με θέμα την «Άϋλη πολιτιστική κληρονομιά και η σημασία της ανάδειξης της με βάση τη διεθνή σύμβαση (Unesco) για την προστασία της» πραγματοποιήθηκε στο Πολύκεντρο Σητείας. Τη διοργάνωσε το Λύκειο των Ελληνίδων Σητείας σε συνεργασία με τον Οργανισμό Ανάπτυξης Σητείας, το Δήμο Σητείας και την Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου, στο πλαίσιο εορτασμού της εγγραφής του Σητειακού Πηδηχτού στο ευρετήριο άϋλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας.

Η εσπερίδα αποσκοπούσε στην ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής και στην κοινοποίηση των εργαλείων που είναι διαθέσιμα γι’ αυτόν τον σκοπό, με βάση την σύμβαση της Unesco.

Το πολυπληθές κοινό καλωσόρισε η Πρόεδρος του Λυκείου Ελληνίδων Σητείας κ. Αντωνέλλα Ψαρουδάκη. Ακολούθησαν χαιρετισμοί.

Ο Δήμαρχος Σητείας και Πρόεδρος του ΟΑΣ κ. Θοδωρής Πατεράκης αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στην συλλογική προσπάθεια -με πρωτοπόρο το Λύκειο Ελληνίδων Σητείας- αναβίωσης και ανάδειξης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς με μία όμως δυναμική προσέγγιση προκειμένου αυτή να διαχυθεί και στις νέες γενιές. Τόνισε ότι «ο κύκλος του χορού» δίνει μηνύματα συναδελφοσύνης, αλληλεγγύης, συνεργασίας, κοινής προσπάθειας περαιτέρω ανάδειξης του τόπου.

«Η εγγραφή του Σητειακού Πηδηχτού στον κατάλογο της άϋλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Unesco μας γεμίζει χαρά, διότι αποδεικνύεται ότι έχουμε μία ιδιαιτερότητα, ακόμη και στον τρόπο με τον οποίο χορεύουμε εμείς οι Σητειακοί. Και είναι σημαντικό να διατηρήσουμε αυτήν την ιδιαιτερότητα, να την ενδυναμώνουμε όπου μπορούμε και είμαι σίγουρος ότι αυτό θα έχει πολλά θετικά αποτελέσματα. Πέραν της σύσφιξης των ανθρώπινων σχέσεων, θα βοηθήσει να αναδειχθεί ακόμη περισσότερο η περιοχή μας και να δείξουμε ότι έχουμε εκείνα τα στοιχεία που μας κάνουν διαφορετικούς σε διάφορους τομείς. Και στον πολιτισμό μας και στην ιστορία μας και στην διασκέδασή μας και στον τρόπο διατροφής μας», σημείωσε.

Η Αντιπεριφερειάρχης Λασιθίου κ. Πελαγία Πετράκη εστίασε στην σπουδαιότητα εγγραφής του Σητειακού Πηδηχτού στο ευρετήριο της άϋλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας και ευχήθηκε να επιτευχθεί η εγγραφή του και στο καλεντάρι της Unesco. Συνεχάρη όσους συνέδραμαν σε αυτό το εγχείρημα και ανέφερε ότι ο τόπος έχει το προνόμιο, η άϋλη πολιτιστική του κληρονομιά να έχει μελετηθεί -από άξιους ερευνητές, συλλόγους, σωματεία, φορείς της αυτοδιοίκησης κλπ.- σε μεγάλο βαθμό και να παραμένει ζωντανή.

Αναφερόμενη στην Περιφέρεια τόνισε ότι συνδράμει και μεταξύ των προτάσεων που υποβάλει είναι αυτή της εγγραφής του «Ερωτόκριτου» στο ελληνικό ευρετήριο και ακολούθως το καλεντάρι της Unesco, σε συνεργασία και με το Παγκόσμιο Συμβούλιο Κρητών. Αναφέρθηκε στην συνδρομή και σε άλλες προσπάθειες, όπως την ένταξη της Σπιναλόγκα, του Γεωπάρκου της Σητείας κι άλλες. «Σκοπός είναι να αναδείξουμε όσο μπορούμε τις ιδιαιτερότητες, την μορφολογία, τον πολιτισμό και την παράδοση μας», πρόσθεσε.

 

Οι άξονες

Την εγγραφή του Σητειακού Πηδηχτού στο εθνικό ευρετήριο της άϋλης πολιτιστικής κληρονομιάς χαιρέτισε και η εκπρόσωπος του Υπουργείου Πολιτισμού κ. Μαρία Φακιολά. Αναφέρθηκε στον ρόλο, την δράση και τις αρμοδιότητες της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς εστιάζοντας στον τρόπο που κινείται, κυρίως σε δύο άξονες. Ο ένας αφορά συνέργειες και συνεργασίες με όσο τον δυνατόν ευρύτερη γκάμα φορέων και ο άλλος την ίδια την συμμετοχή των κοινοτήτων, των ανθρώπων που είναι οι φορείς της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.

«Διότι η άϋλη πολιτιστική κληρονομιά δεν διαφυλάσσεται σε προθήκες, δεν είναι μουσειακό είδος. Είναι αυτό που δίδει ζωή, ζωντάνια στην ταυτότητα, έχει υψηλότερη αξία για την διαφύλαξη της ταυτότητας, την ανάδειξη της συλλογικότητας, την διατήρηση της ποικιλομορφίας και για την τοπική ανάπτυξη και την ανάδειξη της αειφορίας. Έχει πολύ υψηλή σπουδαιότητα και η Διεύθυνση κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να ενταχθούν όσο γίνεται περισσότερα στοιχεία, για να υπάρξει ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση ενός ευρύτερου μέρους των τοπικών κοινωνιών στην ανάδειξη και διαφύλαξη της κληρονομιάς», επεσήμανε.

 

Η εξαιρετική δουλειά

Η Β΄ Αντιπρόεδρος -Έφορος παραρτημάτων Λυκείου των Ελληνίδων (κεντρικού)  κ. Μαρία Παπαμάρκου υπογράμμισε ότι «το Λύκειο Ελληνίδων αποτελεί εδώ και 110 περίπου χρόνια ένα σωματείο με παγκόσμια εμβέλεια έχοντας 54 παραρτήματα εντός των συνόρων της χώρας και 17 γραφεία στο εξωτερικό. Αποτελεί μία ζωντανή παράδοση μέσα στην ιστορική συνείδηση και το ιστορικό υποσυνείδητο του λαού, στοχεύοντας στην διατήρηση, την προβολή και την διάδοση του λαϊκού μας πολιτισμού. Προχωρεί με σεβασμό προωθώντας καινοτόμες ιδέες, πρωτοπορεί και αναπροσδιορίζει τις δράσεις, τα μέσα και τις πρακτικές του και υιοθετεί τα καινούρια δεδομένα.

Στο πλαίσιο μίας καινούριας θεώρησης και μίας νέα δομής εντάσσεται και το ότι το Λύκειο των Ελληνίδων αποτελεί μία εκ των τριών μη κυβερνητικών οργανώσεων, που είναι διαπιστευμένοι σύμβουλοι της Unesco για την άϋλη και υλική πολιτιστική κληρονομιά. Στο πλαίσιο αυτό και η συγκεκριμένη εσπερίδα σκιαγραφεί το αποτέλεσμα μίας εξαιρετικής δουλειάς για την οποία χρειάστηκε να κοπιάσουν πολλοί άνθρωποι του Λυκείου Ελληνίδων Σητείας, αλλά και άλλοι συμμετέχοντες από διάφορους φορείς της ευρύτερης περιοχής της Σητείας, που συγχαίρω θερμά γιατί κατάφεραν να εντάξουν τον “χορό της ψυχής τους” τον Σητειακό Πηδηχτό στον εθνικό κατάλογο της άϋλης πολιτιστικής κληρονομιάς».

 

Οι εισηγήσεις

Ο Δρ. Πάνας Καράμπαμπας, Κοινωνικός ανθρωπολόγος στην Ανώτατη σχολή κοινωνικών επιστημών στο Παρίσι μίλησε με θέμα «Η ενδυνάμωση των τοπικών κοινοτήτων μέσα από την ανάδειξη της Άϋλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς».

Η κ. Γιώτα Παλούκου Καθηγήτρια ΜΕ Φυσικής Αγωγής, ειδικότητα παραδοσιακοί χοροί, Χοροδιδασκάλισσα Λυκείου Ελληνίδων Σητείας ανάπτυξε το θέμα «Στειακός Πηδηχτός, ο χορός της ψυχής μας».

Η Επίκουρη Καθηγήτρια ΤΕΙ Κρήτης, Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας Σητείας κ. Αντωνέλλα Ψαρουδάκη στάθηκε στις «Μαγεργιές της Σητείας, στοιχείο άϋλης πολιτιστικής κληρονομιάς».

Στην διάρκεια της εσπερίδας προβλήθηκε βίντεο με τους συμμετέχοντες στις καταγραφές του Στειακού Πηδηχτού χορού. Ακολούθησαν δημόσια ευχαριστίες του Λυκείου Ελληνίδων Σητείας στους συμμετέχοντες με απονομή αναμνηστικών.

Η Πρόεδρος του Λυκείου Ελληνίδων Σητείας δεν έκρυψε την χαρά της για την πραγματοποίηση της εκδήλωσης, με αφορμή την εγγραφή του Σητειακού Πηδηχτού χορού στο εθνικό ευρετήριο. Αναφέρθηκε στους στόχους της εσπερίδας μέσα από τις ομιλίες, αλλά και στην δυνατότητα που δόθηκε προκειμένου -όπως τόνισε- «να ευχαριστήσουμε όλους τους ανθρώπους που μας βοήθησαν σε όλη αυτή την πορεία. Ο Σητειακός Πηδηχτός συνεχίζει την πορεία του προς τον κατάλογο καλών πρακτικών της Ευρώπης».

ΜΑΡΙΖΑ ΨΑΡΑΚΗ