ΤΟ πρωί της περασμένης Κυριακής ένιωθα λίγο παράξενα γιατί, μετά από αρκετό καιρό, δεν θα πήγαινα στην καθιερωμένη πεζοπορία. Όμως, αυτό το πρωινό της Κυριακής, με αποζημίωσε διαφορετικά!
Πήγα στην εκκλησία της Αγίας Τριάδας – ημέρα της Σταυροπροσκυνήσεως – και «συνόδευσα» ξανά την υπέροχη εκκλησιαστική χορωδία, που κάθε Κυριακή, υπό τη διεύθυνση του ακούραστου Γιώργου Συντιχάκη προσφέρει ένα διαφορετικό άκουσμα στους πιστούς.
Η συνέχεια ήταν επίσης ενδιαφέρουσα, αφού είχαμε την τύχη να παρακολουθήσουμε στο «Ρεξ» την ομιλία της Αρχαιολόγου της 13ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων κ. Γεωργίας Μοσχόβη. Μας μίλησε «για το παρελθόν μας μέσα από τις τοιχογραφίες της περιοχής μας». Ήταν μια εξαιρετική παρουσίαση που μας έδωσε, συμπυκνωμένα, πολλά γνωστά και άγνωστα στοιχεία της ιστορίας μας που όλοι -ιδίως οι νέοι- έχουμε υποχρέωση να γνωρίζουμε.
Οι σύγχρονες «παρουσιάσεις», με την προβολή εικόνων, έχουν κάνει τις ομιλίες πολύ πιο ενδιαφέρουσες και κατανοητές.
Πεζοπορία δεν πήγα, αλλά ο ενθουσιώδης πεζοπόρος Ανδρέας Λουκάκης, αμέσως μόλις επέστρεψε από την Καλαμαύκα – εκεί περπάτησε η ομάδα – ενημέρωσε το blog του (pezopories.blogspot.com) και μας μετέφερε τις ωραίες εμπειρίες που έζησε, όλη η ομάδα, το πρωί της Κυριακής. Σας μεταφέρω λίγες γραμμές από το blog για να… ζηλέψετε και να δείτε πόσο ωραία περνάνε οι οδοιπόροι της Κυριακής:
Καλαμαύκα, η αρχαία Λάρισα!
Η πεζοπορία μας αυτή τη φορά ήταν στα ορεινά της Καλαμαύκας. Για την ονομασία του χωριού έχουμε δύο εκδοχές. Η μία λέει ότι την πήρε από την Καλή Αύκλα δηλαδή το ξύλινο αυλάκι που υπήρχε στις πηγές του Κεφαλόβρυσου για να μεταφέρει το νερό από την μια όχθη του ποταμού στην άλλη. Η άλλη εκδοχή λέει ότι ο βράχος στην κορυφή του Κάστελου μοιάζει με καλυμμαύκι του παπά και από εκεί ονομάστηκε το χωριό. Η Καλαμαύκα, όμορφο, γραφικό παραδοσιακό, μεγάλο χωριό με τις πηγές του Κεφαλοβρυσιού, να αναβλύζουν, γάργαρα νερά σε μεγάλη ποσότητα. Κατοικείται ήδη από την Μινωική εποχή... η αρχαία Λάρισα. Στη θέση Ψαθί που βρίσκεται στο δρόμο προς την Ιεράπετρα βρέθηκαν ανθρώπινα κρανία, πήλινα αγγεία, αιχμές δόρατος, διάφορα κτερίσματα υπομινωικής εποχής. Προστάτης θεός της αρχαίας Λάρισας ήταν ο Ασκληπιός γι’ αυτό ο Ιατρικός Σύλλογος Λασιθίου καθιέρωσε ως έμβλημά του την φιγούρα του ανακαλυφθέντος ειδωλίου στην κορυφή Κάστελος, που δεσπόζει στο χωριό και ήταν Ιερό Κορυφής σύμφωνα με το Μιχάλη Πυτικάκη. Η Καλαμαύκα ή Λάρισα υποτάχτηκε περίπου τον 3ο αιώνα π.Χ. στην Ιεράπυτνα. Οι κάτοικοί της μεταφέρθηκαν αλλού σύμφωνα με την υπογραφείσα συνθήκη. Τις μετέπειτα ιστορικές περιόδους υπάρχουν στοιχεία ότι ο χώρος της Καλαμαύκας, λόγω της ύπαρξης των πηγών του Κεφαλόβρυσου κατοικείται αδιαλείπτως. Τα τοπωνύμια Κάστελος, Μεσοκάστελα, Λαρισάκια, μαρτυρούν την ακμή της. Έδρα φεουδάρχη την Ενετική περίοδο το 1583 είχε 435 κατοίκους. Έχει σπουδαίες Βυζαντινές και μεταβυζαντινές εκκλησίες και πολλά εξωκλήσια.
Η πορεία…
Προχωρήσαμε τον αγροτικό δρόμο που οδηγεί στην εκκλησία του Τιμίου Σταυρού. Μετά από λίγο, ακολουθήσαμε το σημαδεμένο μονοπάτι που συνεχίζει ανηφορικά μέσα σε πευκόδασος, διασχίζει το ρέμα που κατεβαίνει και συναντάει ένα μικρό καταρράκτη, συνοδεύοντας την πορεία μας με τον ήχο της ροής του. Κατά τη διαδρομή συναντά κανείς πλήθος άγριων λουλουδιών που φυτρώνουν αυτή την εποχή, όπως μικρές ορχιδέες, κρητικά κυκλάμινα κ.ά., που δίνουν με τα χρώματά τους μια ξεχωριστή εικόνα στην καταπράσινη φύση.
Στις τρεις εκκλησίες…
Κατευθυνθήκαμε προς την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, το μικρό ξωκλήσι που προσφέρει στον πεζοπόρο μια μικρή στάση ξεκούρασης. Διασχίσαμε ξανά το ρέμα που συναντήσαμε στην πορεία μας και μετά από λίγο βρεθήκαμε σε άλλη μια εκκλησία της περιοχής, αφιερωμένη στην Παναγία. Εντύπωση προκαλεί η σκαλισμένη πέτρα με την αρχαία επιγραφή επάνω της,
τοποθετημένη πλέον στο πλαϊνό της εισόδου του ναού. Και στα δύο ξωκλήσια μπορούσες να διακρίνεις τις εντυπωσιακές παλιές τοιχογραφίες ξεθωριασμένες από τον χρόνο, ενώ αρκετές ακόμα είναι κρυμμένες κάτω από ένα στρώμα ασβέστη! Αφήσαμε πίσω μας τα ξωκλήσια και ακολουθήσαμε το ελικοειδές μονοπάτι που ανεβαίνει στην κορυφή ενός πανύψηλου βράχου και βρεθήκαμε μπροστά σε ένα ακόμα εκκλησάκι, τον Τίμιο Σταυρό. Από το ύψος του βράχου φαίνεται η Ιεράπετρα με το φράγμα των Μπραμιανών από την μια μεριά και το Καλό Χωριό και ο κόλπος του Μεραμπέλλου από την άλλη. Μετά το μικρό διάλειμμα πάνω στον Βράχο του Τίμιου Σταυρού πήραμε τον δρόμο για τις πηγές του Κεφαλόβρυσου.»
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ