Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνέντευξη παραχώρησε στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρήστος Δήμας. Μέσα από τις απαντήσεις του, γίνεται σαφές πως σημαντικές υποδομές ανά την επικράτεια προχωρούν, με τον ΒΟΑΚ να βρίσκεται στην προμετωπίδα. Ωστόσο, για εμάς στο Λασίθι, η ανάγνωση πίσω από τις γραμμές είναι επιβεβλημένη.
Πριν περάσουμε στην ανάλυση των όσων ειπώθηκαν — και κυρίως όσων δεν ειπώθηκαν — παραθέτουμε την τοποθέτηση του Υπουργού για το θέμα του ΒΟΑΚ:
ΕΡ: Ας περάσουμε σε άλλα μεγάλα έργα όπου είχαμε πρόσφατες εξελίξεις όπως ο ΒΟΑΚ. Τι σημαίνει στην πράξη η ενεργοποίηση της προαίρεσης για το τμήμα Κίσσαμος-Χανιά και πού γίνονται σήμερα εργασίες;
ΑΠ: Ο Βόρειος Οδικός Άξονας της Κρήτης είναι ένα έργο το οποίο υλοποιείται. Τελευταία εξέλιξη είναι η άσκηση του δικαιώματος προαίρεσης για το τμήμα Κίσσαμος-Χανιά, μήκους περίπου 30 χιλιομέτρων, η οποία εντάσσει το δυτικό άκρο του άξονα στη σύμβαση παραχώρησης και επεκτείνει τον ΒΟΑΚ σε συνολικό μήκος 187 χιλιομέτρων, από τη Χερσόνησο Ηρακλείου μέχρι την Κίσσαμο Χανίων. Η προαίρεση ενεργοποιήθηκε έξι μήνες νωρίτερα από το προβλεπόμενο συμβατικό περιθώριο, καλύπτοντας μια κρίσιμη προϋπόθεση για την έναρξη της κατασκευαστικής φάσης στο μεγαλύτερο και πιο απαιτητικό τμήμα της παραχώρησης και επιτρέποντας στον παραχωρησιούχο να ολοκληρώσει τη χρηματοδότηση του έργου.
Παράλληλα, εκτελούνται εργασίες στο δημόσιο έργο Άγιος Νικόλαος-Νεάπολη, στο ΣΔΙΤ Νεάπολη-Χερσόνησος, ενώ στο τμήμα της παραχώρησης Χανιά-Ηράκλειο έχουν εγκατασταθεί τα πρώτα εργοτάξια στις παρακάμψεις Χανίων και Ρεθύμνου και ακολουθεί η παράκαμψη Ηρακλείου. Ταυτόχρονα, υλοποιούνται έργα οδικής ασφάλειας σε κρίσιμα σημεία, με επιπλέον παρεμβάσεις να προγραμματίζονται εντός του 2026, ενώ χρηματοδοτούνται οι μελέτες για την επέκταση του άξονα και ανατολικά από την Παχιά Άμμο μέχρι τη Σητεία.
Συνολικά, ο ΒΟΑΚ είναι ένα έργο με διαφορετικά εργαλεία υλοποίησης, αλλά με έναν κοινό στόχο: να αποκτήσει η Κρήτη τον πρώτο πλήρη αυτοκινητόδρομο σε νησί, που θα μειώσει δραστικά τα τροχαία ατυχήματα, θα στηρίξει την τουριστική και παραγωγική δραστηριότητα και θα ενώσει, με όρους ασφάλειας και αξιοπιστίας, τη μία άκρη του νησιού με την άλλη.
Η αποκατάσταση της αλήθειας: Δεν μας έγινε «χάρη»
Ξεκινώντας από τα βασικά, οφείλουμε να ξεκαθαρίσουμε κάτι: Το γεγονός ότι ο ΒΟΑΚ ξεκίνησε από την ανατολική πλευρά, και συγκεκριμένα από το Λασίθι, δεν αποτελεί κάποιας μορφής πολιτική «χάρη» προς τον τόπο μας. Ήταν, πολύ απλά, η μοναδική ώριμη επιλογή που υπήρχε στο τραπέζι. Οι μελέτες ήταν έτοιμες, οι διαδικασίες προχωρημένες και το Υπουργείο, ορθώς πράττοντας, πάτησε πάνω σε αυτή την ωριμότητα για να ξεκινήσει το συνολικό έργο της Κρήτης. Ένα έργο που γίνεται πράξη μετά την ανακοίνωση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη που υποστήριξε στο ακέραιο την προεκλογική πολιτική του δέσμευση. Δέσμευση που ανέλαβε σε συνέντευξη τύπου στα κρητικά ΜΜΕ από το Ηράκλειο πριν κερδίσει τις εκλογές.
Ωστόσο, το Λασίθι δεν μπορεί και δεν πρέπει να πορευτεί στο μέλλον με την πάγια πρακτική του «ξεροκόμματου». Η υποτονική και συχνά απελπιστικά αυτάρκης πολιτική εκπροσώπηση του νομού, που περιορίζεται στα ελάχιστα, δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για καθυστερήσεις σε έργα ζωτικής σημασίας.
Τα κρίσιμα ερωτήματα για το Λασίθι
Αν αναλύσουμε τις τελευταίες δηλώσεις του Υπουργού χωρίς επικοινωνιακούς φακούς, προκύπτουν συγκεκριμένα ζητήματα που χρήζουν απαντήσεων.
Η προαίρεση του τμήματος Άγιος Νικόλαος – Νεάπολης: Ο Υπουργός εξήρε την ενεργοποίηση της προαίρεσης για το Κίσσαμος-Χανιά. Τι γίνεται όμως με την αντίστοιχη προαίρεση που αφορά το τμήμα του παλιού εθνικού δρόμου στο Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος; Πρόκειται για ένα έργο που δεν κοστίζει πολύ, αλλά είναι απολύτως αναγκαίο για την τοπική κυκλοφορία και την ασφάλεια των πολιτών που δεν χρησιμοποιούν τον αυτοκινητόδρομο αλλά και των τουριστών της περιοχής. Γιατί αυτή η προαίρεση παραμένει στο συρτάρι ενώ προβλέπεται στη σύμβαση;
Καλό Χωριό – Παχιά Άμμος: Εδώ υπάρχει ένα μεγάλο «κενό». Το τμήμα αυτό είναι κομβικό για τη σύνδεση του νομού. Πότε μπαίνει επιτέλους στην υλοποίηση; Το Καλό Χωριό – Γέφυρα Φρουζή είναι ώριμο και δεν εγκρίνεται από το Υπουργείο. Γιατί; Το Γέφυρα Φρουζή – Παχειά Άμμος είναι εγκεκριμένο από το Υπουργείο, το ζητάει συνεχώς ο Περιφερειάρχης Κρήτης στις δηλώσεις του, αλλά δεν έχει φανεί ακόμα φως. Γιατί; Οι γενικές αναφορές σε «έργα που εκτελούνται» δεν καλύπτουν το συγκεκριμένο τμήμα, το οποίο φαίνεται να αγνοείται στο τρέχον κατασκευαστικό χρονοδιάγραμμα.
Η «παγίδα» των μελετών στη Σητεία: Η αναφορά σε χρηματοδότηση μελετών ύψους 1 εκατομμυρίου ευρώ για το Παχειά Άμμος – Σητεία είναι θετική ως πρόθεση, αλλά στη δημοσιογραφική και τεχνική γλώσσα, αυτό μεταφράζεται σε έναν πολύ μακρινό χρονικό ορίζοντα. Ένα εκατομμύριο ευρώ σε μελέτες, όταν μιλάμε για έργα εκατοντάδων εκατομμυρίων, σημαίνει πως η άσφαλτος στη Σητεία αργεί ακόμα πολύ.
Δεν μπορεί να μείνει πίσω
Το χρονοδιάγραμμα για το Λασίθι δεν μπορεί να είναι μια αόριστη υπόσχεση. Η Κρήτη χρειάζεται έναν ενιαίο άξονα, αλλά το Λασίθι απαιτεί ισότιμη αντιμετώπιση. Η πολιτική ηγεσία του τόπου οφείλει να διεκδικήσει την άμεση υλοποίηση των τμημάτων που λείπουν και την αναβάθμιση του παράπλευρου δικτύου, αντί να αναλώνεται σε ευχαριστήρια για τα αυτονόητα. Ο ΒΟΑΚ θα είναι «πλήρης» μόνο όταν η Σητεία και ο Άγιος Νικόλαος συνδεθούν με τις προδιαγραφές που αρμόζουν στον 21ο αιώνα.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
