Η ψηφιακή εποχή χτυπάει για τα καλά την πόρτα του πρωτογενούς τομέα της Κρήτης, με τις αλλαγές που κυοφορούνται να αναμένεται να μεταβάλλουν ριζικά την καθημερινότητα των ελαιοπαραγωγών και των ιδιοκτητών ελαιουργείων στο νησί μας. Ένα από τα πλέον κομβικά ζητήματα, που έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό και συζητήσεις στις τάξεις του αγροτικού κόσμου, είναι η εφαρμογή του Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής για τη διακίνηση του ελαιοκάρπου από το χωράφι προς τις μονάδες έκθλιψης.
Το κρίσιμο αυτό θέμα βρέθηκε στο επίκεντρο μιας ιδιαίτερα σημαντικής συνάντησης που πραγματοποιήθηκε, με τη συμμετοχή του βουλευτή Χανίων κ. Αλέξανδρου Μαρκογιαννάκη, της προέδρου του Συλλόγου Ελαιουργών Χανίων κ. Ελευθερίας Μαμιδάκη και του υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιώργου Κώτσηρα. Μέσα από τα στοιχεία του ρεπορτάζ, αναδεικνύεται ξεκάθαρα η αδιαπραγμάτευτη πρόθεση του Υπουργείου: το μέτρο δεν πρόκειται να ακυρωθεί, αλλά αντίθετα θα υιοθετηθεί πλήρως. Ωστόσο, η είδηση που προκύπτει είναι ότι η πλήρης και καθολική εφαρμογή του, προκειμένου να αφομοιωθεί ομαλά από την αγορά, τοποθετείται χρονικά για το 2027.
Το χρονικό
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά. Ο αρχικός σχεδιασμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) προέβλεπε την έναρξη του μέτρου της ψηφιακής έκδοσης παραστατικών διακίνησης ήδη από τον περασμένο Δεκέμβριο. Πολύ γρήγορα, όμως, φάνηκε ότι η γραφειοκρατική θεωρία απέχει από την πρακτική που ισχύει και την πραγματικότητα που βιώνουν οι ελαιοπαραγωγοί στην Κρήτη. Οι συνθήκες στους ελαιώνες της Κρήτης, η ένταση της εργασίας μέσα στον χειμώνα και το αγεφύρωτο ψηφιακό χάσμα -ειδικά για τους μικρούς παραγωγούς μεγαλύτερης ηλικίας-κατέστησαν σαφές ότι μια βίαιη προσαρμογή θα οδηγούσε σε αδιέξοδο. Η πρώτη παράταση έως τον Μάιο του 2026 έδωσε μια προσωρινή ανάσα, αλλά ο στόχος δεν είναι απλώς οι παρατάσεις, αλλά οι βιώσιμες λύσεις.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης στο Υπουργείο, τέθηκαν επί τάπητος όλα τα πρακτικά εμπόδια. Ζητήθηκε εμφατικά η απλούστευση των παραμέτρων της ψηφιακής διαδικασίας, καθώς ο μέσος Κρητικός ελαιοπαραγωγός, την ώρα της συγκομιδής, δεν είναι εφικτό να διαχειρίζεται πολύπλοκες ψηφιακές πλατφόρμες. Επιπλέον, αναδείχθηκε το ζήτημα της επανεξέτασης των υποχρεώσεων των ίδιων των ελαιουργείων στα διαφορετικά στάδια, ώστε να μην μετατραπούν οι μονάδες σε λογιστικά γραφεία.
Η χρυσή τομή μεταξύ ψηφιακού εκσυγχρονισμού
και αγροτικής πραγματικότητας
Από την πλευρά της κυβέρνησης, το μήνυμα που εξέπεμψε ο κ. Κώτσηρας ήταν διττό. Αφ’ ενός, υπάρχει κατανόηση των δυσκολιών και το Υπουργείο σε συνεργασία με την ΑΑΔΕ εξετάζουν ήδη ουσιαστικές απλοποιήσεις, ώστε το σύστημα να γίνει πιο εύχρηστο. Αφ’ ετέρου, τονίστηκε κατηγορηματικά ότι δεν υπάρχει κανένα περιθώριο υπαναχώρησης ως προς την κεντρική φιλοσοφία της μεταρρύθμισης. Το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής αποτελεί στρατηγική επιλογή για τη διαφάνεια στη διακίνηση και την προστασία του προϊόντος.
Αυτό που πρόκειται να γίνει, λοιπόν, είναι η οριστική εφαρμογή του μέτρου να έχει ως ημερομηνία-σταθμό το 2027. Η περίοδος μέχρι τότε θα λειτουργήσει ως ένα απαραίτητο μεταβατικό στάδιο προετοιμασίας, ενημέρωσης και τεχνολογικής προσαρμογής. Στόχος του Υπουργείου είναι να παραδώσει ένα λειτουργικό σύστημα που θα εξυπηρετεί τον σκοπό του, χωρίς να τιμωρεί τον αγρότη. Το 2027 αποτελεί το νέο, αυστηρό ορόσημο, και άπαντες στην Κρήτη καλούνται να αξιοποιήσουν αυτόν τον χρόνο, ώστε η ψηφιακή μετάβαση του ελαιολάδου να στεφθεί με επιτυχία.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
