Όλα τα οχυρωματικά έργα της Κατοχής είναι «μνημεία» μιας εποχής, που δεν πρέπει να ξεχνάμε και συνάμα δεν θέλουμε να επαναληφθεί. Γι’ αυτό οφείλουμε να τα διατηρήσουμε και να τα αναδείξουμε για να θυμούνται οι επόμενες γενεές.
Θυμόμαστε τη συζήτηση που είχε γίνει παλαιότερα για τα τζαμιά της Κρήτης, που άφησαν πίσω τους οι Τούρκοι, όταν έφυγαν από το νησί. Αυτά που υπήρχαν στους νομούς Λασιθίου και Ηρακλείου, οι κάτοικοι τα κατέστρεψαν και στα λίγα που κράτησαν, γκρέμισαν τους μιναρέδες. Εμείς εδώ στην Ανατολική Κρήτη δεν θέλαμε τίποτα που να μας θυμίζει την περίοδο της Τουρκοκρατίας, ιδιαίτερα η Σητεία που υπέφερε περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο μέρος της Κρήτης. Αντιθέτως στο Ρέθυμνο και στα Χανιά οι κάτοικοι διατήρησαν κάποια και νομίζω ότι όλοι νοιώθουμε «παράξενα», όταν περπατάμε δίπλα τους.
Οι λαοί που πέρασαν από την Κρήτη άφησαν πίσω τους στοιχεία από τη ζωή και τον πολιτισμό τους. Αυτή είναι μια πραγματικότητα, αυτή είναι η ιστορία μας και πιστεύω ότι τα αξιόλογα «απομεινάρια», οφείλουμε να τα διατηρήσουμε.
ΛΕΩΝ. Κ.
