Συγκρατημένα αισιόδοξες είναι οι προβλέψεις σε ό,τι αφορά την παραγόμενη ποσότητα ελαιολάδου για την ερχόμενη ελαιοκομική σεζόν 2026 -2027 στην περιοχή της Σητείας. Έπειτα από τις τρεις τελευταίες πολύ φτωχές χρονιές, αναμένεται φέτος καλή παραγωγή και με βεντέμες, σε διάφορες περιοχές του Δήμου Σητείας. Όπως αναφέρεται σε ρεπορτάζ της Μαρίζας Ψαράκη στην ΑΝΑΤΟΛΗ η εικόνα αυτή καταγράφεται σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία σε ότι αφορά την ανθοφορία και την καρπόδεση των δέντρων, με τη διαδικασία να εξελίσσεται σε γενικές γραμμές ομαλά, με ευνοϊκές καιρικές συνθήκες ως τώρα και με καθοριστική την συνδρομή των βροχοπτώσεων που σημειώθηκαν στη διάρκεια της χειμερινής περιόδου οι οποίες έδωσαν ανάσα ζωής στα δέντρα.
Το θέμα του δάκου βέβαια προβληματίζει τον αγροτικό κόσμο. Ζητούμενο ασφαλώς είναι εκτός από την ποσότητα και πάντα την ποιότητα του σητειακού ελαιολάδου, και οι τιμές πώλησης του προϊόντος.
Πρόκειται για μέγιστης σημασίας ζητήματα, τα οποία απασχολούν την τρέχουσα περίοδο τον αγροτικό και όχι μόνο, κόσμο της περιοχής της Σητείας, της οποίας η οικονομία -ως γνωστόν- στηρίζεται στην ελαιοπαραγωγή.
Ο κ. Κων. Κολυδάκης μέλος της Πρωτοβουλίας Αγροτών Σητείας μετέφερε την αγωνία των αγροτών, τις μεγάλες προσπάθειες που καταβάλουν για να επιβιώσουν και να συνεχίσουν να καλλιεργούν ώστε να εξακολουθήσει να υπάρχει και η ελαιοκαλλιέργεια στην περιοχή. Οι συνθήκες είναι δύσκολες γιατί ο αγροτικός κόσμος της περιοχής έχει πιεστεί πάρα πολύ τις τρεις τελευταίες χρονιές που είχαν ως γνωστό αρνητικό πρόσημο, με πολύ μειωμένη παραγωγή.
Για την Πρωτοβουλία
Η εξαιρετικά δυσμενής κατάσταση και η απόγνωση στην οποία έχει περιέλθει ο αγροτικός κόσμος λόγω αυτής οδήγησε αγρότες της περιοχής στο να δημιουργήσουν πριν από επτά περίπου μήνες την Πρωτοβουλία Αγροτών Σητείας. Μία ομάδα αγροτών που σε σύντομο χρονικό διάστημα ενισχύθηκε και υποστηρίχθηκε από αρκετούς αγρότες, οι οποίοι αποφάσισαν να δράσουν συλλογικά. Έγιναν ανοικτές συνελεύσεις, πραγματοποιήθηκε μία μεγάλη κινητοποίηση με την στήριξη των φορέων, επαγγελματικών σωματείων και συλλόγων και μεταφέρθηκαν τα προβλήματα του αγροτικού κόσμου στην αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου Σητείας, από το οποίο ζητήθηκε στήριξη. Η Πρωτοβουλία Αγροτών προχώρησε – και συνεχίζει -και σε άλλες ενέργειες, εστιάζοντας τη δράση της στην ενημέρωση των παραγωγών, στις παρεμβάσεις διεκδίκησης επίλυσης θεμάτων, στην συνεργασία με εμπλεκόμενους φορείς σε τοπικό, παγκρήτιο και πανελλαδικό επίπεδο και την ανάδειξη των κρίσιμων θεμάτων του πρωτογενή τομέα και της ελαιοκαλλιέργειας.
Πτώση τιμών
Ο προβληματισμός για το παρόν και το μέλλον του ελαιολάδου στην περιοχή είναι εντονότατος. Όχι μόνο από τον αγροτικό κόσμο, αλλά συνολικά από την τοπική κοινωνία αφού η πορεία του προϊόντος επηρεάζει σε πολύ μεγάλο βαθμό όπως έχει αποδειχθεί τα τελευταία χρόνια και ιδιαίτερα φέτος την τοπική οικονομία.
Στην καρδιά του καλοκαιριού και υπάρχουν ακόμα μικρές μεν αλλά ποσότητες δε, ελαιολάδου παραγωγών που δεν έχουν πωληθεί, ενώ οι τιμές της περιόδου 2025-2026 μέχρι σήμερα, δεν είναι οι επιθυμητές για τον παραγωγό, αλλά και την αξία του ίδιου του προϊόντος.
«Η πτώση των τιμών αποτελεί το πιο εμφανές σύμπτωμα μίας βαθύτερης δυσλειτουργίας της σταδιακής απώλειας της ικανότητας της Ελλάδας, να μετατρέψει τη φήμη, την προέλευση και τη δυνητική ποιότητα του προϊόντος σε πραγματική, διαρκή κι αναγνωρισμένη αξία σε όλα τα στάδια της ελαιοκομικής αλυσίδας», ανέφερε ο κ Κολυδάκης.
Τα αίτια
– Για τα αίτια της πτώσης των τιμών σε διεθνές επίπεδο, σημείωσε ότι στις αρχές της ελαιοκομικής περιόδου τέθηκε από την ηγεσία της Τυνησίας ένα πλαφόν ανώτερης τιμής πώλησης, αυτό των 3,5 ευρώ, με σκοπό όπως είχε αναφερθεί την προστασία του Τυνήσιου καταναλωτή. «Αυτό έγινε αντικείμενο εκμετάλλευσης από μεγάλους εισαγωγείς της Ευρώπης, οι οποίοι εισήγαγαν αφειδώς ελαιόλαδο, όταν οι ευρωπαϊκές τιμές του προϊόντος ήταν στα 5,5 ή 6 ευρώ και συνετέλεσε ώστε να πέσει ραγδαία η τιμή σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες». Μάλιστα υπήρξε αντίδραση από τις αγροτοσυνδικαλιστικές οργανώσεις της Ιταλίας και της Ισπανίας με αναφορές προς τα αρμόδια υπουργεία και δημοσιεύματα να κάνουν λόγο για πολλές συναλλαγές με μία εκτιμώμενη εισαχθείσα ποσότητα ελαιολάδου στην Ευρώπη γύρω στους 280.000 τόνους από την Τυνησία όταν η συνολική της παραγωγή ήταν 400.000 τόνοι.
«Άρα οι τιμές με αυτόν τον τρόπο χειραγωγήθηκαν και υπήρξε πτώση. Στο πλαίσιο της δράσης, των επαφών με αρμοδίους της αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού καθώς και με πολιτικούς του Νομού και όχι μόνο, από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους ασκώντας πιέσεις και διεκδικώντας την επίλυση προβλημάτων, η Πρωτοβουλία Αγροτών Σητείας πρόσφατα έθεσε το ζήτημα των εισαγωγών ελαιολάδου από την Τυνησία στο Ευρωκοινοβούλιο μέσω κατάθεσης σχετικής ερώτησης του Ευρωβουλευτή κ. Λευτέρη Ν. Αλαβάνου».
– Για τα αίτια που σχετίζονται ή επηρεάζουν τις τιμές του ελαιολάδου σημείωσε επίσης την εκλογή του Τραμπ και τα εκβιαστικά διλλήματα που έχει θέσει σε χώρες με καταγεγραμμένη την σύγκρουση με την Ισπανία, η οποία είναι ο κύριος εξαγωγέας ελαιολάδου στις ΗΠΑ (περίπου 380.000 τόνους μέσο όρο). «Το τελευταίο τρίμηνο δεν εξάγεται σχεδόν καθόλου λάδι στις ΗΠΑ. Δηλαδή έχουμε αυτή τη στιγμή μείωση των εξαγωγών από ευρωπαϊκές χώρες και αύξηση των εισαγωγών από τρίτες χώρες», ανέφερε.
– Αξίζει επίσης να σημειωθεί, όπως τόνισε, ότι σύμφωνα με τα στατιστικά κατανάλωσης και εξαγωγών της Ε.Ε. των προηγούμενων χρόνων, η φετινή παραγωγή θεωρείτο ελλειμματική, δεν αρκούσε για να καλύψει τις ανάγκες…
Σε τοπικό επίπεδο, όπως ανέφερε ο κ. Κολυδάκης, καταγράφονται διαπιστώσεις των Συνεταιρισμών για μικρότερο ενδιαφέρον εξαγωγών ελληνικού ελαιολάδου στην Ιταλία, σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Έχουμε μία πολύ καλή ποιότητα ελαιολάδου, οπότε δεν έρχονται τυχαία οι Ιταλοί σε εμάς. Αλλά τα τελευταία δύο, λόγω των αυξημένων θερμοκρασιών, της ξηρασίας που έπληξε την επαρχία μας, η ποιότητα του ελαιολάδου ήταν σε αναντιστοιχία της ποιότητας των προηγούμενων χρόνων, δηλαδή τραυματίστηκε η ισχύς του συγκριτικού μας πλεονεκτήματος. Ας μην ξεχνάμε, την πιο γρήγορη ωρίμανση που είχαμε στον καρπό, κάτι που είχε και συνέπειες στα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του ελαιολάδου. Παρά ταύτα, το Σητειακό ελαιόλαδο είναι εξαιρετικά ποιοτικό και η περιοχή μας συνεχίζει να στοχεύει και να επενδύσει στην περεταίρω αναβάθμιση του προϊόντος».
– Επιπρόσθετα αναφέρθηκε και σε έναν άλλο παράγοντα, αυτό της λήψης μέτρων από την χώρα μας και το κλείσιμο των εμπορικών σχέσεων με την Ρωσία η οποία όπως είπε ήταν ένας σημαντικός εισαγωγέας ελαιολάδου.
«Σαν επαρχία Σητείας, λόγω της ξηρασίας είχαμε και μειωμένες παραγωγές. Συνέπεσε το 2022 η Ελλάδα να έχει μία αυξημένη παραγωγή ενώ η υπόλοιπη Ευρώπη είχε μειωμένη. Ανέβηκαν τότε οι τιμές. Δεν έγινε όμως αντιληπτό το πόσο σημαντικό ρόλο είχε και η Ρωσική αγορά σε αυτό. Τώρα που έχουν συμβεί όλα τα προαναφερόμενα γίνεται αντιληπτή η απώλεια που υπάρχει πανελλαδικά και για την Σητεία», εξήγησε.
Συνάρτηση πολλών παραγόντων
«Ως προς την τωρινή εικόνα στο πλαίσιο της ερχόμενης ελαιοπαραγωγικής περιόδου, η διαδικασία ξεκίνησε ευοίωνα με μία πολύ καλή ανθοφορία. Στα πεδινά ωστόσο δεν εξελίχθηκε όπως αναμενόταν αρχικά, παρ’ όλα αυτά αναμένεται μία καλή παραγωγή ενώ στα ορεινά προβλέπεται και βεντέμα. Οι πληθυσμοί του δάκου είναι μεγάλοι, ανά περιοχές.
Ζητούμενο ωστόσο, είναι η συνολική εικόνα από τη στιγμή που μιλάμε για ένα χρηματιστηριακό προϊόν. Πρέπει να εξετάζουμε το τι συμβαίνει και στις υπόλοιπες ελαιοπαραγωγικές χώρες. Μέχρι στιγμής φαίνεται ότι η Ισπανία και η Ιταλία αναμένουν εξίσου καλή παραγωγική χρονιά.
Η αυξημένη παραγωγή αναμένεται να συμπιέσει ή θα κρατήσει σε χαμηλά επίπεδα τις τιμές. Η ποιότητα είναι πάντα καθοριστική. Επίσης θα πρέπει να αναφερθεί ότι η Ισπανία έχει πληγεί από τις αρχές Μαΐου με πολύ υψηλές θερμοκρασίες (όχι κάτω από 36 βαθμούς) και προς το τέλος του καλοκαιριού θα ξέρουμε τι συνέπειες έχει όλο αυτό στην παραγωγή της Ισπανίας, το αποτέλεσμα της οποίας θα καθορίσει και τις τιμές της επόμενης χρονιάς.
Σε τοπικό επίπεδο είναι μέγιστης σημασίας ζήτημα να έχουμε φέτος μία καλή ελαιοπαραγωγική χρονιά. Η τοπική οικονομία στηρίζεται στο ελαιόλαδο και είναι πολύ σημαντικό, έπειτα από τις τρεις τελευταίες πολύ αρνητικές χρονιές, η φετινή να έχει θετικό πρόσημο», ο κ. Κολυδάκης.
ΜΑΡΙΖΑ ΨΑΡΑΚΗ
