Σε μία κρίσιμη καμπή βρίσκεται η τουριστική βιομηχανία της Κρήτης λίγο πριν την επίσημη έναρξη της νέας περιόδου. Παρά τα ενθαρρυντικά μηνύματα που έρχονται από τις μεγάλες αγορές του εξωτερικού, ο κλάδος καλείται να διαχειριστεί μια σύνθετη εξίσωση που περιλαμβάνει την χρόνια πλέον έλλειψη εργατικού δυναμικού, τις ιδιαιτερότητες του φετινού ημερολογίου λόγω του πρώιμου Καθολικού Πάσχα, αλλά και την αγωνία για τη διατήρηση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Ο Πρόεδρος του Παγκρήτιου Συλλόγου Διευθυντών Ξενοδοχείων, κ. Γιώργος Σφακιανάκης, μιλώντας για τις προκλήσεις της νέας σεζόν, θέτει επί τάπητος το ζήτημα της στελέχωσης, χαρακτηρίζοντάς το ως το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα που απειλεί την εύρυθμη λειτουργία των ξενοδοχειακών μονάδων.
«Δομικό το πρόβλημα της έλλειψης προσωπικού»
Η συνεχής τουριστική ανάπτυξη της Κρήτης, με την ανέγερση νέων μονάδων και την προσθήκη χιλιάδων κλινών κάθε χρόνο, έχει δημιουργήσει μια τεράστια “ψαλίδα” ανάμεσα στην προσφορά και τη ζήτηση εργασίας. Το εγχώριο δυναμικό δεν επαρκεί πλέον αριθμητικά, οδηγώντας τον κλάδο στην αναζήτηση λύσεων μέσω διακρατικών συμφωνιών για μετάκληση εργαζομένων από τρίτες χώρες.
Όπως χαρακτηριστικά δηλώνει ο κ. Σφακιανάκης: «Το πρόβλημα της έλλειψης προσωπικού τείνει να γίνει, αν δεν έχει ήδη γίνει, δομικό πρόβλημα του τουρισμού μας. Κάθε χρόνο οι ανάγκες αυξάνονται, καθώς δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίας τις οποίες ο ντόπιος πληθυσμός αδυνατεί να καλύψει. Η λύση της “εισαγωγής” εργαζομένων είναι μονόδρομος για να καλυφθούν οι βασικές θέσεις, όμως αυτό δεν λύνει το πρόβλημα της ποιότητας».
Η ανησυχία των διευθυντών ξενοδοχείων εστιάζεται κυρίως στο εξειδικευμένο προσωπικό – στα στελέχη που έρχονται σε άμεση επαφή με τον πελάτη και διαμορφώνουν την εμπειρία της φιλοξενίας. «Το μεγάλο μας στοίχημα είναι τα στελέχη, οι μάγειρες, οι άνθρωποι της υποδοχής. Εκεί εντοπίζουμε τα σημαντικότερα κενά και εκεί κρίνεται το παιχνίδι του ανταγωνισμού», συμπληρώνει.
Ο μύθος των «φθηνών εργατικών χεριών»
Μια κοινή παρανόηση που επικρατεί στην κοινή γνώμη αφορά το κόστος του αλλοδαπού προσωπικού. Ο κ. Σφακιανάκης είναι κατηγορηματικός στο ότι η επιλογή εργαζομένων από τρίτες χώρες δεν γίνεται με οικονομικά κριτήρια, αλλά λόγω απόλυτης ανάγκης, καθώς το κόστος για την επιχείρηση είναι συχνά υψηλότερο.
«Είναι μύθος ότι το προσωπικό από τρίτες χώρες είναι φθηνό», τονίζει ο πρόεδρος του Συλλόγου και εξηγεί: «Ο μισθός τους είναι ο ίδιος με των Ελλήνων συναδέλφων τους, όπως ορίζουν οι συλλογικές συμβάσεις. Επιπλέον όμως, η επιχείρηση επιβαρύνεται με το κόστος διαμονής, πλήρους διατροφής, αλλά και τα έξοδα των ταξιδιωτικών εγγράφων και της μεταφοράς τους. Συνεπώς, μιλάμε για μια ακριβή λύση ανάγκης και όχι για προσπάθεια μείωσης του κόστους».
Το «αγκάθι» του πρώιμου Πάσχα
Φέτος, το Καθολικό Πάσχα πέφτει στις 5 Απριλίου, γεγονός που δημιουργεί επιχειρησιακά διλήμματα. Σε αντίθεση με χρονιές που το Πάσχα ήταν αργότερα, φέτος ο καιρός στα τέλη Μαρτίου δεν εγγυάται συνθήκες καλοκαιρινών διακοπών, κάτι που επηρεάζει τις κρατήσεις.
«Το Πάσχα φέτος είναι πολύ νωρίς και αυτό μας φέρνει αντιμέτωπους με σκληρό ανταγωνισμό», επισημαίνει ο κ. Σφακιανάκης. «Προορισμοί όπως η Αίγυπτος, τα Κανάρια Νησιά ή το Ντουμπάι έχουν αυτή την εποχή εγγυημένα ζεστό καιρό. Η Κρήτη δεν μπορεί να υποσχεθεί καλοκαίρι τον Μάρτιο. Γι’ αυτό και βλέπουμε ότι μόνο ένας μικρός αριθμός ξενοδοχείων θα ανοίξει για το Πάσχα. Η μεγάλη μάζα των ξενοδοχείων προγραμματίζει το άνοιγμά της μετά τις 15-20 Απριλίου, όταν οι ροές θα αρχίσουν να σταθεροποιούνται».
Η σημασία της Τουριστικής Εκπαίδευσης
Κλείνοντας, ο κ. Σφακιανάκης έκανε ιδιαίτερη μνεία στην ανάγκη στήριξης της δημόσιας τουριστικής εκπαίδευσης. Η Κρήτη, ως ναυαρχίδα του τουρισμού, έχει ανάγκη από σχολές που θα παράγουν άρτια καταρτισμένα στελέχη.
«Ζητάμε από την πολιτεία τη γενναία στήριξη των τουριστικών σχολών. Οι απόφοιτοι των σχολών αυτών απορροφώνται άμεσα από την αγορά εργασίας, συχνά πριν καν πάρουν το πτυχίο τους. Είναι κρίσιμο να έχουμε ανθρώπους με τουριστική παιδεία, που να μπορούν να μεταδώσουν την κουλτούρα της ελληνικής φιλοξενίας, κάτι που δύσκολα μπορεί να κάνει ένας εργαζόμενος που έρχεται για λίγους μήνες από την άλλη άκρη του κόσμου», κατέληξε.
Όσον αφορά τις αγορές, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένουν οι αδιαφιλονίκητοι πρωταγωνιστές, ενώ δυναμική είσοδο κάνουν οι Πολωνοί, πλαισιώνοντας τις παραδοσιακές δυνάμεις της Γαλλίας, της Ολλανδίας και του Βελγίου. Το 2024 προμηνύεται μια χρονιά υψηλών επιδόσεων, αλλά και υψηλών απαιτήσεων διαχείρισης.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
