Ένα θέμα που ενδιαφέρει πολύ κόσμο είχε αναπτύξει ο Διευθυντής ΕΣΥ Καρδιολογικής Κλινικής του ΓΝΑΝ κ. Σταύρος Χατζάκης στην ημερίδα για την πρόληψη της παχυσαρκίας Με αφορμή αυτή την ομιλία, ο κ. Χατζάκης επικεντρώθηκε για τους αναγνώστες της «ΑΝΑΤΟΛΗΣ της Κυριακής» στα παρακάτω:
Η παχυσαρκία αναδεικνύεται πλέον ως ένα από τα σημαντικότερα και ταχύτερα αυξανόμενα προβλήματα δημόσιας υγείας παγκοσμίως, λαμβάνοντας διαστάσεις σύγχρονης «μεταβολικής πανδημίας».
Στην παρούσα ομιλία παρουσιάστηκαν επιδημιολογικά στοιχεία που καταδεικνύουν τη ραγδαία αύξηση του επιπολασμού της παχυσαρκίας τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, με προβλέψεις που κάνουν λόγο για πάνω από ένα δισεκατομμύριο παχύσαρκους ενήλικες έως το 2030.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στα δεδομένα που αφορούν την Ελλάδα, όπου τα ποσοστά υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων παραμένουν ιδιαίτερα υψηλά, ακόμη και σε περιοχές με παραδοσιακά μεσογειακά πρότυπα διατροφής. Παράλληλα, αναλύθηκαν κοινωνικοοικονομικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες που επηρεάζουν την εμφάνιση της παχυσαρκίας, όπως το επίπεδο εκπαίδευσης, η πρόσβαση σε υγιεινές επιλογές διατροφής, η φυσική δραστηριότητα και οι συνθήκες διαβίωσης.
Στη συνέχεια, παρουσιάστηκε η παχυσαρκία ως μια σύνθετη και πολυπαραγοντική νόσος, στην οποία συμβάλλουν όχι μόνο οι διατροφικές συνήθειες και η καθιστική ζωή, αλλά και γενετικοί, ορμονικοί, ψυχολογικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο γεγονός ότι σημαντικό ποσοστό του σωματικού βάρους καθορίζεται γενετικά, γεγονός που καθιστά την αντιμετώπιση της νόσου ακόμη πιο απαιτητική και πολυδιάστατη.
Κεντρικό σημείο της ομιλίας αποτέλεσε η ανάλυση των επιπλοκών της παχυσαρκίας, με έμφαση στις καρδιομεταβολικές νόσους. Συγκεκριμένα, παρουσιάστηκε η στενή σχέση της παχυσαρκίας με τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, την αρτηριακή υπέρταση, τη δυσλιπιδαιμία και το μεταβολικό σύνδρομο, καταστάσεις που αυξάνουν σημαντικά τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Επιπλέον, αναλύθηκε η συσχέτιση με καρδιακές αρρυθμίες, όπως η κολπική μαρμαρυγή, καθώς και με την καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης (HFpEF), ενώ έγινε ιδιαίτερη μνεία και στο σύνδρομο αποφρακτικής υπνικής άπνοιας, το οποίο επιβαρύνει περαιτέρω το καρδιαγγειακό σύστημα.
Τονίστηκε επίσης η καθοριστική σημασία της απώλειας σωματικού βάρους, καθώς ακόμη και μέτρια μείωση μπορεί να επιφέρει σημαντικά οφέλη στον γλυκαιμικό έλεγχο, στην αρτηριακή πίεση και στο λιπιδαιμικό προφίλ, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε ύφεση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο τελευταίο μέρος της ομιλίας στις προτάσεις για την πρόληψη και αντιμετώπιση της παχυσαρκίας σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης και δημόσιων δομών υγείας. Συγκεκριμένα, προτάθηκαν δράσεις πρόληψης και εκπαίδευσης, όπως η διοργάνωση δωρεάν σεμιναρίων διατροφής από ειδικούς, η υλοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε σχολεία για την υγιεινή διατροφή και η ανάπτυξη καμπανιών ενημέρωσης που θα ενθαρρύνουν την αλλαγή τρόπου ζωής.
Παράλληλα, τονίστηκε η ανάγκη προώθησης της φυσικής δραστηριότητας μέσω δημιουργίας δωρεάν δημοτικών προγραμμάτων άσκησης, αξιοποίησης δημόσιων χώρων άθλησης και διοργάνωσης δράσεων όπως ομαδικά περπατήματα και ποδηλασία. Σημαντικό ρόλο μπορεί να διαδραματίσει και η ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, με δωρεάν προληπτικούς ελέγχους, παραπομπή σε ειδικούς (διαιτολόγους, ψυχολόγους, γυμναστές) και συστηματική παρακολούθηση ευπαθών ομάδων πληθυσμού.
Τέλος, αναδείχθηκε η σημασία κοινωνικών παρεμβάσεων, όπως η υποστήριξη οικογενειών χαμηλού εισοδήματος με πρόσβαση σε υγιεινά τρόφιμα, η συνεργασία με τοπικές αγορές και η ανάπτυξη στοχευμένων προγραμμάτων για παιδιά και ηλικιωμένους.
Συμπερασματικά, η παχυσαρκία αποτελεί μια πολυδιάστατη νόσο με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία και ιδιαίτερα στο καρδιαγγειακό σύστημα. Η αποτελεσματική αντιμετώπισή της απαιτεί ολιστική προσέγγιση, συνδυάζοντας παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής, ιατρική θεραπεία και, όπου ενδείκνυται, χειρουργικές λύσεις. Παράλληλα, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη για οργανωμένες δράσεις πρόληψης σε επίπεδο κοινότητας και τοπικής αυτοδιοίκησης, με στόχο τη μείωση του επιπολασμού και τη βελτίωση της δημόσιας υγείας.
