Οι εκδηλώσεις του Συλλόγου Γυναικών -Υφαντριών Ελούντας «Πορφύρα», όπως αυτές του Σαββατοκύριακου, που συνδύασαν τις αριστοτεχνικά υφασμένες αναμνήσεις, τη γνώση, την παράδοση και τις γεύσεις, σηματοδοτούν την ελπίδα ότι δεν έχουν όλα χαθεί. Αλλά και ότι υπάρχουν ακόμη αντοχές και αντιστάσεις στην τοπική κοινωνία, ότι η Ελούντα δεν έχει παραδοθεί ολοκληρωτικά και άνευρα στην αλλοτριωτική διάβρωση του τουρισμού και του χρήματος.
Τα «Ανυφαντοξομπλιάσματα 2026», όπως και προηγούμενες εκδηλώσεις των Υφαντριών της Ελούντας καταφέρνουν να μιλήσουν στην κρητική ψυχή, παρουσιάζοντας αυθεντικά τεκμήρια της καθημερινότητας του χθες, παραδίδοντας στους νεότερους πολύτιμες πληροφορίες και εμπειρίες και εκπαιδεύοντας στις γεύσεις με τη χρήση τοπικών παραδοσιακών προϊόντων, που ενώνουν τις γενιές.
Η αίθουσα «Δ. Αρναουτάκης» γέμισε από παλαιά αντικείμενα -πραγματικούς θησαυρούς- που δάνεισαν οι κάτοικοι της Ελούντας στο σωματείο για την εκδήλωση. Χάρισαν σε όσους παρακολούθησαν την εκδήλωση την αίσθηση του πλούτου και της πολυπραγμοσύνης των περασμένων γενεών, το μεράκι, την οργάνωση και την αυτάρκεια του παλιού νοικοκυριού, το πάντρεμα της χρηστικότητας με την καλλιτεχνία στα αντικείμενα που κατασκεύαζαν και χρησιμοποιούσαν στην καθημερινότητα ή σε ειδικές περιστάσεις.
Η υφαντική
Επίκεντρο του ενδιαφέροντος το Σάββατο το βράδυ ήταν ο αργαλειός και η τέχνη της υφαντικής, που αποτελεί εξάλλου και το βασικό αντικείμενο ενασχόλησης του Συλλόγου των Γυναικών Υφαντριών της Ελούντας.
Η υφαντική -όπως αποκαλυπτικά τόνισε η προσκεκλημένη λαογράφος Ελένη Κουκουλάκη, παρουσιάζοντας με τα ονόματά τους κάθε εξάρτημα του παραδοσιακού ξύλινου αργαλειού- συνδεόταν με πλήθος άλλων επαγγελμάτων, συνθέτοντας ένα πλέγμα σχέσεων και συναλλαγών τεχνίτες και εμπόρους -δραστηριότητες και τέχνες που εν πολλοίς έχουν πλέον χαθεί ή υποκατασταθεί με σύγχρονες τεχνικές και μεθόδους.
Τοπικά προϊόντα
Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον άκουσαν όσοι παρακολούθησαν την εκδήλωση, τις αφηγήσεις της Ελένης Κουκουλάκη από την παλιά Ελούντα, όταν λειτουργούσαν οι Αλυκές και το «κρατικό Μονοπώλιο» διακίνησης του αλατιού (αλλά και σπίρτων, πετρελαίου, τραπουλών κλπ.), μέσω του οποίου αποπληρώνονται δάνεια της χώρας προς τους Γάλλους… Ιδιαίτερη αναφορά έκανε επίσης στην παραγωγή δύο άλλων τοπικών προϊόντων, τα οποία στήριζαν την επιβίωση των κατοίκων της Ελούντας μέχρι και τη δεκαετία του 1960, των χαρουπιών και του ακονιού. Ειδική αναφορά έκανε στη θρεπτική αξία του χαρουπιού, που ανακαλύπτεται πάλι σήμερα και μπαίνει με διάφορους τρόπους στην υγιεινή διατροφή.
Χορός
Έκπληξη της βραδιάς αποτέλεσε το μουσικοχορευτικό κομμάτι της εκδήλωσης, με τη χορευτική ομάδα του Συλλόγου «Πορφύρα», την οποία αποτελούν οι Μαρία Σφυράκη, Πόπη Συλιγάρδου, Ελένη Καλύβα, Μαρίνα Παπαντωνάκη και Σοφία Μπιτιρίνη, οι οποίες χόρεψαν σπάνιους κρητικούς χορούς (Αγκαλιαστό, Πρινιώτη, Λαζώτη, Πηδηχτό) συνοδεία από τους μουσικούς Μανόλη Κοκολάκη, Νάσο Μουταφτίδη και Δαμιανό Μαυράκη.
Η εικαστική έκθεση
Μέρος της εκδήλωσης ήταν αφιερωμένο στον αείμνηστο Ελουντιανό εικαστικό καλλιτέχνη Νίκο Φιλιππάκη, με έκθεση των αποτυπωμάτων που είχε αποθησαυρίσει από βραχογραφίες πάνω στη Σπιναλόγκα, με απεικόνιση καραβιών διαφόρων τύπων, διαφορετικών χρονικών περιόδων.
Ένα υλικό που συνδέεται με την ιστορία και παράδοση του τόπου, το οποίο θα μπορούσε να αξιοποιήσουν οι υφάντριες της Ελούντας, ως μοτίβα διακόσμησης σε υφαντά που δημιουργούν, πρότεινε ο Ματθαίος Φιλιππάκης, ο οποίος έκανε μια σύντομη αναφορά στον Νίκο Φιλιππάκη.
Στην εκδήλωση μίλησαν η αντιπρόεδρος του Συλλόγου Υφαντριών Κατερίνα Λεμπιδάκη, η πρόεδρος της Βιβλιοθήκης «Μανόλης Φουντουλάκης», Μαρίνα Φουντουλάκη, η οποία ήταν ιδρυτικό μέλος του συλλόγου Υφαντριών Ελούντας, η Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Γεωργία Πολυχρονάκη και η δημοτική σύμβουλος Δέσπω Καρνιαδάκη. Στην εκδήλωση παρευρέθη και ο Αντιδήμαρχος Αντ. Μαυρής. Την εκδήλωση συντόνισε η δημοσιογράφος Εβελίνα Φραγκιαδάκη.
Την Κυριακή το βράδυ όσοι πέρασαν από την πλατεία της Ελούντας γεύτηκαν παραδοσιακά πιάτα που μαγείρεψαν επί τόπου νοικοκυρές της Ελούντας, υπό την αιγίδα του Συλλόγου Γυναικών – Υφαντριών. Εκεί στήθηκε μια όμορφη γιορτή με κρητική μουσική από τους μουσικούς Μάνο Λουκάκη, Δημήτρη Κοκολάκη και Παύλο Κουτουλάκη, με χορό από το «Το Σπίτι της Τέχνης» της Ανδριάνης Γαλανού, που είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν ντόπιοι και ξένοι επισκέπτες.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
