Προσπάθεια καταβάλλεται να βρεθεί κονδύλιο στο Περιφερειακό Πρόγραμμα Κρήτης του νέου ΕΣΠΑ ώστε να επικαιροποιηθεί η επιστημονική μελέτη, την οποία είχε εκπονήσει το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών, για την κατάσταση που επικρατεί στον Κόρφο Ελούντας.
Η μελέτη αυτή είχε ανατεθεί πριν από μια δεκαετία περίπου, με σκοπό να στηρίξει το αίτημα έκδοσης απόφασης για την καθολική απαγόρευση της αλιείας μέσα στον κόρφο, αλλά για διαφόρους λόγους, ο χρόνος διέρρευσε, χωρίς να καταστεί εφικτό.
Σήμερα, που το ζήτημα του ελέγχου της αλιευτικής δραστηριότητας στον κόρφο επανέρχεται και πάλι επιτακτικά με αφορμή διάφορα περιστατικά, προκειμένου να επαναδιατυπωθεί και εξεταστεί το αίτημα αυτό από το υπουργείο, η επικαιροποίηση των μετρικών στοιχείων της μελέτης, είναι αναγκαία προϋπόθεση. Και τούτο επιδιώκεται με εξασφάλιση χρημάτων από πρόγραμμα του ΠΕΠ που αφορά τη διαχείριση υδάτων και λεκανών απορροής της Περιφέρειας Κρήτης.
Ο κόρφος της Ελούντας έχει αρκετές ιδιαιτερότητες, περικλείεται από ένα περιβάλλον το οποίο δέχεται μεγάλες πιέσεις τουριστικής δραστηριότητας και ανάπτυξης και επιπλέον αποτελεί ένα κλειστό χώρο αναπαραγωγής και ανάπτυξης διαφόρων ειδών της ιχθυοπανίδας και ως τέτοιος χώρος, ειδικά σε μια εποχή που παρατηρείται ραγδαία μείωση των ιχθυοαποθεμάτων, πρέπει να προστατευτεί. Κάτι που φαίνεται ότι έχουν συνειδητοποιήσει και οι επαγγελματίες που ζουν από τη θάλασσα.
Το χρονικό
Για το θέμα της απαγόρευσης της αλιείας στον Κόρφο Ελούντας μιλήσαμε με την ιχθυολόγο της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της Περιφερειακής Ενότητας Λασιθίου Ελένη Ψόχιου, η οποία περιέγραψε το χρονικό της υπόθεσης που πηγαίνει πίσω μια δεκαετία περίπου.
Η κ. Ψόχιου έκανε σαφές ότι πολιτική του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης είναι να βάζει τροχοπέδη στη δέσμευση θαλάσσιων περιοχών, με απαγορεύσεις στην αλιεία. Ειδικά σε περίπτωση που με την απαγόρευση διαφωνούν οι επαγγελματίες αλιείς.
Ο Κόρφος της Ελούντας, είπε, δεν είναι μια υποβαθμισμένη θαλάσσια περιοχή. «Πιστεύω ότι ο κόλπος πρέπει να κλείσει για την αλιεία, όπως εξ άλλου είχε ζητηθεί από όλους τους τοπικούς φορείς. Μετά από απαίτηση της τοπικής κοινωνίας ανατέθηκε το 2008 στο ΕΛΚΕΘΕ η εκπόνηση μελέτης για τον Κόρφο Ελούντας, με κόστος 30.000 ευρώ, πραγματοποιώντας για πρώτη φορά μηνιαίες καταγραφές σε όλη τη διάρκεια του έτους, περιλαμβάνοντας πλήρη καταγραφή στοιχείων που πρέπει να έχει μια οικολογική μελέτη. Η μελέτη επιβεβαίωσε ότι ο κόρφος παίζει το ρόλο “βρεφοκομείου” για ορισμένα είδη της ιχθυοπανίδας, για το Μεραμπέλλο (μπαρμπούνι, σουπιά κ.α.). Με την ολοκλήρωση των καταγραφών και της μελέτης έγιναν τρεις ενημερωτικές ημερίδες στην Ελούντα. Η μελέτη κατέληγε στο συμπέρασμα ότι ο κόρφος έπρεπε να κλείσει καθολικά για την αλιεία (εκτός από την πετονιά χειρός και το καλάμι), καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Μοναδικό όργανο – υπεύθυνο για να γνωμοδοτήσει περί την απαγόρευση – ήταν το Συμβούλιο Αλιείας. Για να το προτείνει, ώστε να νομοθετηθεί κιόλας, το Συμβούλιο Αλιείας απαιτούσε τη σύμφωνη γνώμη όλων των τοπικών φορέων. Όλοι – Δήμος, Τ.Σ. Ελούντας, Ερασιτέχνες Αλιείς, Πολιτιστικός Σύλλογος, εκτός από το Σύλλογο Επαγγελματιών Αλιέων Ελούντας – εξέδωσαν αποφάσεις συμφωνώντας με το κλείσιμο του κόρφου στην αλιεία. Έτσι, το Συμβούλιο Αλιείας, στην πρώτη εκείνη φάση (2009), ενημερώθηκε για τη διαφωνία των Επαγγελματιών Αλιέων με την επισήμανση ότι εκείνοι εξετάζουν κλείσιμο μόνο για ορισμένους μήνες το χρόνο. Με δεδομένο ότι το Υπουργείο Γεωργίας ελάμβανε αποφάσεις προστατεύοντας την επαγγελματική αλιευτική δραστηριότητα από οικονομική και όχι από οικολογική σκοπιά, θεωρώντας ότι το κλείσιμο του κόρφου στην αλιεία πλήττει τους επαγγελματίες αλιείς, οι οποίοι διαφώνησαν, μπλόκαρε το αίτημα.
»Το 2011 οι Επαγγελματίες Αλιείς της Ελούντας αλλάζουν γνώμη και με νεώτερη απόφαση γνωστοποιούν στον Δήμο Αγίου Νικολάου ότι συμφωνούν να κλείνει για δύο μόνο μήνες το χρόνο η αλιευτική δραστηριότητα, για ορισμένα μόνο αλιευτικά μέσα. Το Τμήμα Αλιείας της Νομαρχίας ενημέρωσε το Υπουργείο, ότι συμφωνεί έστω και στο μερικό κλείσιμο του κόρφου στην αλιεία. Το 2013 ο Σύλλογος Επαγγελματιών Αλιέων, συγκροτηθείς με το νέο θεσμικό πλαίσιο, αναθεωρεί και πάλι τη θέση του και λαμβάνει νέα απόφαση, γνωστοποιώντας ότι συμφωνεί πλέον με το καθολικό κλείσιμο του κόρφου στην αλιεία, για όλο το χρόνο. Εν τω μεταξύ οι αποφάσεις που είχαν λάβει οι υπόλοιποι τοπικοί φορείς για το θέμα αυτό από το 2008 – 2009 δεν είχαν ισχύ και προκειμένου να αποσταλεί εκ νέου το αίτημα για θεσμοθέτηση της απαγόρευσης από το Συμβούλιο Αλιείας, χρειάστηκε νέος κύκλος αποφάσεων και από τους άλλους τοπικούς φορείς.
»Ο φάκελος με τη νέα αίτηση αποστέλλεται το 2013 στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Αλλά τότε, για κακή μας τύχη, το Συμβούλιο Αλιείας είχε μπει ήδη σε μια φάση δυσλειτουργίας εξαιτίας διαφόρων παραγόντων, που κράτησε επί μακρόν. Χρειάστηκε μάλιστα νομοθετική ρύθμιση για την αποκατάσταση της λειτουργίας του οργάνου, που έγινε το τέλος του 2016. Τέλη του περασμένου έτους το Τμήμα Αλιείας αποστέλλει αίτημα για εξέταση του αιτήματος απαγόρευσης της αλιείας στον κόρφο και η απάντηση, τώρα, του υπουργείου, είναι ότι η μελέτη του ΕΛΚΕΘΕ, του 2009, έχει “παλιώσει” και δεν μπορεί να εκδοθεί η όποια απόφαση, στηριζόμενη στη μελέτη αυτή!».
Τα τουριστικά
Βέβαια, πρέπει εδώ να σημειώσουμε ότι η εφαρμογή των διατάξεων οι οποίες αφορούν την εφαρμογή του νόμου περί ασφάλειας στην κίνηση των τουριστικών επιβατικών σκαφών τα οποία διασχίζουν τον κόρφο μεταφέροντας επισκέπτες από και προς τη Σπιναλόγκα, ουσιαστικά δεν αφήνει χώρο για να ρίχνουν δίχτυα οι ψαράδες – μιας και η όλη υπόθεση ουσιαστικά αφορά τη χρήση διχτυών μέσα στον κόρφο. Το πρόβλημα είναι ότι, παρ’ όλα αυτά, δεν λείπουν περιστατικά παράνομης χρήσης διχτυών στον κόρφο, κάτι που υποχρέωσε πρόσφατα τη Λιμενάρχη Αγίου Νικολάου να απευθυνθεί με έγγραφό της στους επαγγελματίες αλιείς, να τους επιστήσει την προσοχή στην τήρηση του νόμου και τις αυστηρές ποινές που προβλέπονται στους παραβάτες.
Το ζήτημα, πάντως, είτε με την εφαρμογή των έμμεσων μέτρων απαγόρευσης αλιείας με δίκτυα (για την ασφάλεια ναυσιπλοΐας όσο λειτουργεί η Σπιναλόγκα) είτε με τη λήψη απόφασης του Συμβουλίου Αλιείας για ρητή καθολική και διαρκή απαγόρευση, συνδέεται εν τέλει με τη συνειδητοποίηση και συμμόρφωση των αλιέων και, φυσικά, με τη δυνατότητα αστυνόμευσης και ελέγχου για την εφαρμογή των απαγορεύσεων αυτών από τις αρμόδιες αρχές.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
