Με την έναρξη της τουριστικής περιόδου θα μπορούσε να ανοίξει το «Σπίτι του Ναπολέοντα» στην Ιεράπετρα, αφού, όπως είπε στην ΑΝΑΤΟΛΗ και το δημοσιογράφο Νίκο Τραντά η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λασιθίου Χρύσα Σοφιανού, μέχρι τέλος Μαρτίου θα πρέπει να έχει αναρτηθεί και το εποπτικό υλικό που αναφέρεται στο ιστορικό αυτό κτίριο της Ιεράπετρας.
Το τμήμα του κτιρίου που σήμερα προσδιορίζεται ως το σπίτι που φιλοξένησε το μέγα Ναπολέοντα το 1798 ανήκε σε ένα μεγαλύτερο κτιριακό συγκρότημα που είχε κεντρική αυλή στην οποία είχε πρόσβαση το σπίτι από την πίσω πλευρά του. Σήμερα από όλο αυτό το συγκρότημα σώζεται μόνο το κτίσμα που ανήκει στο Υπουργείο Πολιτισμού μετά την απαλλοτρίωσή του και πρόσφατα ολοκληρώθηκε η πλήρης αποκατάσταση και συντήρησή του.
Όπως είπε η κ. Σοφιανού, στο σπίτι αυτό με παραχώρηση από το υπουργείο διέμενε ο καθηγητής Αρχαιολογίας Αντώνης Ζώης όσο διηύθυνε τις ανασκαφές στη Βασιλική Ιεράπετρας, κατά τις δεκαετίες του 1970 και του ’80. Μετά δεν υπήρξε ενδιαφέρον για την τύχη του κτίσματος και λόγω έλλειψης συντήρησης αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα, με αποτέλεσμα, να απαιτηθεί εις βάθος αποκατάσταση και στήριξη, κοστίζοντας αρκετά περισσότερο απ’ ό,τι αρχικά είχε εκτιμηθεί, αλλά ο Δήμος Ιεράπετρας, επιβεβαιώνοντας το ισχυρό ενδιαφέρον του, να ολοκληρώσει και αξιοποιήσει τουριστικά το χώρο, κάλυψε τη δαπάνη ολόκληρη. Oι εργασίες ολοκληρώθηκαν το 2020.
Η επιλογή επίπλων-αντικειμένων
Όπως ανέφερε η κ. Σοφιανού, το σπίτι αυτό ήταν μια τυπική κρητική οικία της εποχής, χωρίς ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά, εκτός από την κεντρική καμάρα και μια δεύτερη καμάρα που είχε χτιστεί καθώς και ένα παράθυρο στην πίσω πλευρά που επίσης το είχαν κτίσει κλείνοντάς το. Απ’ αυτές τις ενδείξεις εξάγεται το συμπέρασμα ότι το σημερινό σωζόμενο κτίσμα ήταν παράρτημα ή τμήμα μιας μεγαλύτερης οικίας. Λόγω προσαρμογής στις χρήσεις και ανάγκες στο πέρασμα των αιώνων ή και κληρονομικών κατατμήσεων, το κομμάτι αυτό αυτονομήθηκε από το υπόλοιπο συγκρότημα. Το σπίτι είναι ισόγειο με ένα όροφο. Στον όροφο ήταν η κρεβατοκάμαρα της οικογένειας.
Όσον αφορά την επιλογή επίπλων και άλλων ενδεχομένως αντικειμένων εποχής που θα τοποθετηθούν στο σπίτι, η κ. Σοφιανού είπε ότι είναι θέμα που ερευνά ο Δήμος σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λασιθίου. Τέτοια αντικείμενα, τα οποία θα πρέπει να αναφέρονται στην εποχή εκείνη, κοστίζουν και γι’ αυτό ο Δήμος θα πρέπει να κάνει και τη σχετική πρόβλεψη χρηματοδότησης για την προμήθειά τους. Στα σχέδιά μας είναι η επίπλωση με τα βασικά έπιπλα της εποχής εκείνης, δηλαδή ένα κρεβάτι, καναπέ και διάφορα μικροέπιπλα…
Ο Δήμος Ιεράπετρας έχει αναθέσει σε δύο αρχαιολόγους να συντάξουν τα κείμενα που μαζί με φωτογραφίες θα απαρτίσουν το εποπτικό υλικό, το οποίο θα αναρτηθεί μέσα στο σπίτι. Οι αρχαιολόγοι έχουν την υποχρέωση να ολοκληρώσουν τη σύνταξη, εκτύπωση και ανάρτηση του υλικού αυτού μέσα στο Μάρτιο.
Μόλις ολοκληρωθεί αυτό, το «σπίτι του Ναπολέοντα» θα μπορεί να είναι επισκέψιμο, είπε η κ. Σοφιανού, δηλώνοντας ότι ακόμη και πριν την τοποθέτηση των επίπλων, μόλις ολοκληρωθεί η ανάρτηση του εποπτικού υλικού, από Απρίλιο και μετά το σπίτι θα μπορεί να ανοίγει για το κοινό.
Στην ερώτηση, αν υπάρχει προσωπικό φύλαξης για να λειτουργεί το σπίτι για το κοινό, η προϊσταμένη της ΕΦ.Α.ΛΑΣ. εξήγησε ότι αναζητείται η φόρμουλα. Επίσης, όταν θα ολοκληρωθούν τα έργα αποκατάστασης του Καλέ και θα ανοίξει για το κοινό, θα μπορούσε να καθιερωθεί ενιαίο εισιτήριο επίσκεψης και για τους δύο χώρους αρχαιολογικού και ιστορικού ενδιαφέροντος, είπε η κ. Σοφιανού.
Ο θρύλος
Ο θρύλος της φιλοξενίας του Γάλλου στρατηλάτη, κατά την επιστροφή του από την εκστρατεία στην Αίγυπτο, για ένα βράδυ στο σπίτι αυτό, είναι γνωστή. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η συνέχεια στους θρύλους που συνδέθηκαν με το συγκεκριμένο σπίτι. Και ειδικά η τύχη του μοναδικού γραπτού τεκμηρίου, που αποδείκνυε χειροπιαστά την παρουσία του Ναπολέοντα στην Ιεράπετρα…
Στο άδειο κρεβάτι το οποίο είχε κοιμηθεί ο Ναπολέων το προηγούμενο βράδυ, ο ιδιοκτήτης του σπιτιού Ανδρέας Περουλιός που τον είχε φιλοξενήσει, βρήκε σημείωμα γραμμένο στα γαλλικά. Όταν πήγε στην πόλη να του το διαβάσουν κάποιοι γαλλομαθείς, αποκαλύφθηκε η ταυτότητα του υψηλού φιλοξενούμενού του: «Αν θέλετε να μάθετε ποιος ήταν ο ξένος σας, μάθετε ότι είμαι ο Ναπολέων Βοναπάρτης», έγραφε.
Η παράδοση λέει ότι 13 χρόνια μετά την επίσκεψη του Ναπολέοντα στην Ιεράπετρα, ένα άλλο γαλλικό πλοίο αγκυροβόλησε στην περιοχή για τροφοδοσία. Ο καπετάνιος του, μαθαίνοντας την ιστορία για τον Βοναπάρτη, ζήτησε να συναντήσει τον Ανδρέα Περουλιό προκειμένου να επιβεβαιώσει ιδίοις όμμασι τις φήμες περί διανυκτέρευσης του Γάλλου στρατηγού στο νησί της Κρήτης. Έτσι, προσφέροντας στον Περουλιό ένα διόλου ευκαταφρόνητο χρηματικό ποσό, κατάφερε να αποκτήσει το κειμήλιο, το μοναδικό αποδεικτικό στοιχείο της διαμονής του Ναπολέοντα στην Ελλάδα. Έκτοτε, κανείς δεν έμαθε τίποτα για την τύχη του.
Κάτι που δεν στεναχώρησε ιδιαιτέρως τους Γεραπετρίτες, καθώς είχαν ήδη δεθεί με την ιστορία μεταδίδοντάς την από στόμα σε στόμα. Εντύπωση, μάλιστα, προκαλεί το γεγονός ότι οι ντόπιοι δέθηκαν τόσο πολύ με το όνομα του Ναπολέοντα, καθώς, μέχρι και σήμερα, δεν είναι λίγοι εκείνοι που προσδίδουν το όνομά του στις επιχειρήσεις τους.
Σύμφωνα με μία άλλη εκδοχή, το συγκεκριμένο σημείωμα πέρασε στα χέρια κάποιου κυρίου Φαφουτάκη, απόγονου της άκληρης κόρης του Περουλιού, Ευγενίας, ο οποίος ζούσε αποσυρμένος σε μια απομονωμένη περιοχή της Κρήτης, υποστηρίζοντας ότι το σημείωμα βρισκόταν στη Λυών, στα χέρια του γιου του που σπούδαζε στη γαλλική πόλη στο πανεπιστήμιο της γεωπονικής.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
