Μία δυναμική γνωριμία με την όπερα και το μουσικό θέατρο, επιφυλάσσει για τους μαθητές των τριών τάξεων του γυμνασίου το πρόγραμμα δια-καλλιτεχνικής εκπαίδευσης «Όπερα σε 3 τάξεις» των Εκπαιδευτικών & Κοινωνικών Δράσεων της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, που περιοδεύει στην Κρήτη και στις Κυκλάδες.
Μέσω ενός πρωτότυπου μουσικού θεάτρου, που πραγματεύεται ζητήματα που αφορούν την εφηβεία, όπως η ταυτότητα, η σύγκρουση, ο εκφοβισμός και η ανάγκη αποδοχής, οι μαθητές και οι μαθήτριες συμμετέχουν ενεργά στη δημιουργία ενός έργου χωρίς να απαιτείται να έχουν προηγούμενη μουσική εμπειρία.
Από τον Ιανουάριο έως τον Μάιο του 2026, η όπερα ταξιδεύει στους νομούς Λασιθίου, Ρεθύμνου και Χανίων, καθώς επίσης και στην Πάρο, την Τήνο και τη Σύρο, με στόχο την ένταξη της όπερας και του μουσικού θεάτρου στην καθημερινότητα της σχολικής τάξης, μέσα από μια βιωματική, δημιουργική και συμμετοχική εκπαιδευτική διαδικασία.
«Μία ολοκληρωμένη πρόταση γνωριμίας και ουσιαστικής ενσωμάτωσης στοιχείων της όπερας και του μουσικού θεάτρου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση»
Το θεατρικό έργο, με τίτλο «Teen e-όπερ@;», σε σύνθεση Μάρως Κωνσταντινοπούλου, καλεί τους μαθητές και τις μαθήτριες να συμμετάσχουν ενεργά σε μία συλλογική διαδικασία εκμάθησης και δημιουργίας, φέρνοντας στο προσκήνιο τη σκέψη, τη φωνή και τον εσωτερικό κόσμο των εφήβων, μετατρέποντας στιγμιότυπα της καθημερινότητάς τους σε κοινή καλλιτεχνική εμπειρία. Η μουσική και το κείμενο συνδυάζουν στοιχεία σύγχρονης και πειραματικής όπερας, σωματικά κρουστά (body percussion), χορικό λόγο και ηλεκτροακουστικές πρακτικές, με τη χρήση προηχογραφημένων και επεξεργασμένων ήχων.
«Πρόκειται για μία ολοκληρωμένη πρόταση γνωριμίας και ουσιαστικής ενσωμάτωσης στοιχείων της όπερας και του μουσικού θεάτρου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση», ανέφεραν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ οι Καλλιρρόη Παπαδοπούλου και Σάντρα Πιντζοπούλου, καλλιτεχνικές συνεργάτιδες των Εκπαιδευτικών και Κοινωνικών Δράσεων της ΕΛΣ.
Όπως σημείωσαν, το πρόγραμμμα σχεδιάστηκε με γνώμονα τις ιδιαιτερότητες της εφηβικής ηλικίας, «ώστε το περιεχόμενο να ανταποκρίνεται στα ενδιαφέροντα των μαθητών, να τους συγκινεί και να συνδέεται με τη δική τους γλώσσα, τις εμπειρίες και τους προβληματισμούς τους».
Έτσι, όπως επεσήμαναν, πρωταρχικοί στόχοι του προγράμματος είναι «αφ’ ενός να φέρει μέσα από μια βιωματική και ενεργητική διαδικασία μάθησης τους μαθητές σε επαφή με ένα καλλιτεχνικό είδος που παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστο σε αυτούς, αφ’ ετέρου να ενισχύσει τη δημιουργικότητα, την έκφραση και τη συνεργασία».
Αξίζει να σημειωθεί, ότι κατά τη διάρκεια του προγράμματος, οι μαθητές συμμετέχουν ενεργά στη δημιουργία του έργου χωρίς να απαιτείται προηγούμενη μουσική εμπειρία, ενώ η διαδικασία ολοκληρώνεται με μία τελική παράσταση, που παρουσιάζεται στη σχολική και την ευρύτερη τοπική κοινότητα, κατά την οποία οι έφηβοι ερμηνεύουν το «Teen e-όπερ@;», συμμετέχοντας στη σκηνική δράση μέσω ρυθμικής αφήγησης, τραγουδιού, σωματικών κρουστών και βασικών στοιχείων κινησιολογίας.
Όπως σημείωσαν οι κ.κ. Παπαδοπούλου και Πιντζοπούλου, η εισαγωγή της όπερας και του μουσικού θεάτρου στη σχολική κοινότητα αποτελεί βασικό άξονα του σχεδιασμού των εκπαιδευτικών προγραμμάτων της ΕΛΣ, «καθώς τα είδη αυτά, συνδυάζοντας μουσική, λόγο, κίνηση και συλλογική δημιουργία, μπορούν να λειτουργήσουν ως πολυδιάστατο εργαλείο μάθησης που ενισχύει τη φαντασία, την κριτική σκέψη και τη συνεργασία». Παράλληλα, όπως είπαν, βασική στόχευση είναι η σύνδεση της εκπαιδευτικής διαδικασίας με το κύριο καλλιτεχνικό αντικείμενο της ΕΛΣ -που είναι η όπερα, το μουσικό θέατρο και το μπαλέτο- και στη διεύρυνση της πρόσβασης των παιδιών στην καλλιτεχνική εμπειρία.
Η μεθοδολογία του προγράμματος εφαρμόζεται από το 2021 στο πλαίσιο προγραμμάτων των Εκπαιδευτικών & Κοινωνικών Δράσεων της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, σε σχολεία της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, τόσο στην Αττική όσο και στην Περιφέρεια. Τη φετινή χρονιά, ωστόσο, η έμφαση δίνεται στην Περιφέρεια, αναγνωρίζοντας τη σημασία της υλοποίησης πολιτιστικών και εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων.
«Η Τέχνη, πολύτιμο εργαλείο μάθησης»
«Όταν είδα την πρόσκληση για να δηλώσουμε συμμετοχή ως σχολείο στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, ανταποκρίθηκα αμέσως! Δεν έχουμε συχνά την ευκαιρία για κάτι τέτοιο! Μάλιστα θα έλεγα ότι ήταν η πρώτη φορά στην πόλη μας!», ανέφερε με ενθουσιασμό στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Ευθαλία Δαούκα, διευθύντρια του 1ου Γυμνασίου Σητείας, όπου υλοποιήθηκε το πρόγραμμα λίγες εβδομάδες νωρίτερα.
Η κ. Δαούκα, χαρακτήρισε την Τέχνη ένα «πολύτιμο εργαλείο μάθησης» στην εκπαίδευση, καθώς, όπως είπε, «συμβάλλει στην ανάπτυξη της προσωπικότητας των παιδιών σε γνωστικό, κοινωνικό και συναισθηματικό επίπεδο». «Οι διάφορες μορφές Τέχνης ενισχύουν τη μάθηση και λειτουργούν συμπληρωματικά με τις επιστήμες, γιατί καλλιεργούν διαφορετικούς τρόπους συλλογισμού και διδάσκουν την αποκλίνουσα και όχι τη συγκλίνουσα σκέψη», εξήγησε η κ. Δαούκα.
«Οι μαθητές και οι μαθήτριες οδηγούνται σε μία πνευματική ελευθερία, ανεξαρτησία, χειραφέτηση, αμφισβήτηση, αυτενέργεια, κριτική σκέψη και όχι σε κομφορμιστικές επιλογές», συμπλήρωσε και πρόσθεσε ότι και οι εκπαιδευτικοί έχουν να επωφεληθούν από το πρόγραμμα: «Μέσα από τις Τέχνες απελευθερώνονται από τη λογική της μίας σωστής απάντησης και ξεπερνούν τα όρια του σωστού-λάθους, της απομνημόνευσης και του διδακτικού φορμαλισμού, αναγνωρίζοντας ότι για κάθε άποψη μπορεί να υπάρχουν πολλές εκδοχές», κατέληξε.
«Όπερα σημαίνει αφοσίωση»
Οι μαθητές και οι μαθήτριες του 1ου Γυμνασίου Σητείας παρουσίασαν πριν από λίγες ημέρες τη δική τους εκδοχή του «Teen e-όπερ@;» και, αναπόφευκτα, αυτό που ερωτήθηκαν στο τέλος του προγράμματος ήταν αυτό ακριβώς: Τελικά, τι είν’ η όπερα;
«Είναι κάτι διαφορετικό και ιδιαίτερο. Με κάνει να νιώθω πως δημιουργώ από μία διαφορετική οπτική και τρόπο σκέψης», ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ένα από τα παιδιά που συμμετείχαν στο πρόγραμμα.
«Πριν δω με τα μάτια μου τι είναι η όπερα, θεωρούσα ότι ήταν απλά κάποιοι άνθρωποι που τραγουδάνε και φωνάζουν. Για μένα, η όπερα σημαίνει αφοσίωση, δουλειά και συνεργασία που μου άρεσε πολύ!», συμπλήρωσε γλαφυρά ένα άλλο.
«Για μένα η όπερα σημαίνει έναν ήχο… που για να τον αναπαράγεις χρειάζεται πολύ ταλέντο από όλους!», παραδέχθηκε η Σ.Σ..
«Η όπερα είναι για μένα κάτι μαγικό…κάτι ομαδικό. Μας μαθαίνει αρκετά πράγματα, όπως ο συγχρονισμός, και θα μείνει χαραγμένο στις σκέψεις μας ό,τι περάσαμε αυτόν τον μήνα», επεσήμανε η Ε.Π..
«Ήταν μια αξέχαστη εμπειρία και είμαι ευγνώμων που κατάφερε το σχολείο μας να κάνει αυτή την ιδιαίτερη παράσταση», κατέληξε ο Τ.Λ..
