Αφότου ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι επέκτεινε τη διάρκεια του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης, οι αναλυτές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι έχει κάνει αρκετά ώστε να αναζωογονήσει την οικονομία της Ευρωζώνης, με μέτρα που οδήγησαν στην υποτίμηση του ευρώ έναντι του δολαρίου κατά περίπου 10%, στη διάρκεια του 2015.
Αναλυτές των HSBC, Santander και National Australia Bank προβλέπουν για το 2016 ότι το ευρώ είτε θα υποχωρήσει ελάχιστα έναντι του δολαρίου είτε ακόμη και ότι θα ενισχυθεί.
Οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε δημοσκόπηση του πρακτορείου Bloomberg προβλέπουν εξασθένιση του ευρώ κατά 4%. Ο συνδυασμός ποσοτικής χαλάρωσης και υψηλότερων επιτοκίων δανεισμού στις ΗΠΑ θα διατηρήσει το ευρώ στο χαμηλό επίπεδο όπου έχει υποχωρήσει, προβλέπουν οι αναλυτές, ενώ τα πλέον πρόσφατα στοιχεία για την ανεργία, τη μεταποίηση και τον πληθωρισμό δείχνουν ότι το ασθενέστερο ευρώ έχει ήδη αρχίσει να ενισχύει την οικονομία.
Ωστόσο το ευρώ έχει ενισχυθεί κάπως μετά τις 3 Δεκεμβρίου, οπότε τα μέτρα που ανακοίνωσε ο κ. Ντράγκι αποδείχτηκαν κατώτερα από τις προσδοκίες των επενδυτών. «Ουσιαστικά έχει ολοκληρώσει τη δουλειά του», λέει ο Γκάρβιν Φρεντ, αναλυτής της National Australia Bank. «Μπορεί να μην τα κατάφερε τον Δεκέμβριο, ωστόσο το ευρώ είναι σήμερα χαμηλότερα απ’ ό,τι πριν, χάρη στα όσα έκανε και στα όσα κάνει η Fed», προσθέτει. Ο Φρεντ προβλέπει μικρές αλλαγές στην ισοτιμία του ευρώ έναντι του δολαρίου, στη διάρκεια του επόμενου έτους, και προβλέπει ότι στα τέλη του 2016 η ισοτιμία θα διαμορφωθεί στο 1,07. Ο δρόμος του ευρώ προς την υποτίμησή του δεν ήταν ευθύς.
Το κοινό νόμισμα έχει ενισχυθεί κατά σχεδόν 3% από τις 2 Δεκεμβρίου, δηλαδή μία ημέρα προτού ο κ. Ντράγκι μειώσει και άλλο το επιτόκιο δανεισμού για τις τράπεζες και επεκτείνει το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης για τουλάχιστον έξι ακόμη μήνες. Ωστόσο οι επενδυτές έκριναν ως ανεπαρκείς αυτές τις κινήσεις, και το ευρώ είχε ενισχυθεί στο επίπεδο του 1,1060 στις 15 Δεκεμβρίου. Ο Ντράγκι είχε δημιουργήσει μεγάλες προσδοκίες στους επενδυτές, λέγοντας στις 20 Νοεμβρίου ότι η Κεντρική Τράπεζα θα κάνει ό,τι χρειαστεί ώστε να αυξήσει τον πληθωρισμό. Η πρόσφατη ανατίμηση του ευρώ αδικεί κάπως τη συνολική επιτυχία του κ. Ντράγκι, ο οποίος κατάφερε να υποτιμήσει το νόμισμα σε μια περίοδο κατά την οποία πολλές κεντρικές τράπεζες ανακοίνωσαν νέα μέτρα χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής τους. Το έκαναν ώστε να αποτρέψουν τον κίνδυνο εμφάνισης αποπληθωρισμού, ωστόσο ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι προκάλεσαν νομισματικό πόλεμο. Οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ επισήμως δεν έχουν στόχο για την ισοτιμία του ευρώ, παρ’ όλα αυτά το να κυκλοφορείς νέο χρήμα σε μια οικονομία γενικά τείνει να οδηγεί σε υποτίμηση του νομίσματός της. Τον Μάιο του 2014 η ισοτιμία του ευρώ έναντι του δολαρίου είχε ανέλθει στο 1,3993, δηλαδή στο υψηλότερο επίπεδο από το 2011, οπότε και ανέλαβε ο κ. Ντράγκι πρόεδρος της Κεντρικής Τράπεζας. Εκτοτε το ευρώ έχει υποχωρήσει κατά 22% έναντι του αμερικανικού νομίσματος.
Ενα ασθενέστερο νόμισμα αυξάνει την τιμή των εισαγωγών, ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο την προσπάθεια της Κεντρικής Τράπεζας να αυξήσει τον πληθωρισμό, ο οποίος, όντας στο 0,2%, απέχει πολύ από τον στόχο του 2%. Ο Ντράγκι «πέτυχε να οδηγήσει χαμηλότερα την ισοτιμία, αλλά τώρα έχει αρχίσει να ανεβαίνει ξανά προς ένα πιο δίκαιο επίπεδο», λέει ο Ντέιβιντ Μπλουμ, επικεφαλής αναλυτής παγκοσμίων αγορών συναλλάγματος στην HSBC στο Λονδίνο, ο οποίος είχε προβλέψει επιτυχώς την ανατίμηση του ευρώ μετά τη συνεδρίαση της ΕΚΤ στις 3 Δεκεμβρίου. Ο κ. Μπλουμ προβλέπει ότι έως το τέλος του 2016 το ευρώ θα έχει ενισχυθεί στο 1,20 έναντι του δολαρίου. «Ολοι θέλουν τζάμπα γεύμα, οπότε θα προσπαθήσουν να εξασθενίσουν το νόμισμα με δηλώσεις», αν και δεν θα τα καταφέρουν. «Μπορεί να πετύχει μεγάλα πράγματα, αλλά δεν μπορεί να κάνει θαύματα», προσθέτει αναφερόμενος στον κ. Ντράγκι.
LUKANYO MNYANDA / BLOOMBERG /ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
