Μια απλή τραπεζική μεταφορά μεταξύ γονέα και παιδιού ή μια κίνηση χρημάτων από έναν κοινό οικογενειακό λογαριασμό μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο σύνθετη φορολογικά απ’ όσο πιστεύουν οι περισσότεροι φορολογούμενοι. Η ΑΑΔΕ εντείνει τους ελέγχους στις χρηματικές γονικές παροχές, στις δωρεές και τις κινήσεις κεφαλαίων μέσω κοινών λογαριασμών, αναζητώντας περιπτώσεις όπου μια φαινομενικά αθώα συναλλαγή υποκρύπτει άτυπη δωρεά.
Όπως αναφέρεται σε ρεπορτάζ του Προκόπη Χατζηνικολάου στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, οι φορολογικές αρχές εξετάζουν πλέον ποιος κατέθεσε τα χρήματα, ποιος τα διαχειρίστηκε και ποιος τελικά ωφελήθηκε από αυτά, ενώ χιλιάδες υποθέσεις έχουν ήδη οδηγηθεί σε φόρους και πρόστιμα.
Ποιες είναι οι μεγαλύτερες παγίδες, πότε ενεργοποιείται ο φόρος δωρεάς και τι πρέπει να προσέχουν οι πολίτες για να μη βρεθούν αντιμέτωποι με δυσάρεστες εκπλήξεις;
Ποιο είναι το βασικό πρόβλημα με τους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς;
Οι κοινοί λογαριασμοί χρησιμοποιούνται ευρέως από οικογένειες για τη διαχείριση των οικονομικών τους, όμως η συμμετοχή ως συνδικαιούχος δεν σημαίνει αυτόματα ότι είναι ιδιοκτήτης όλων των χρημάτων που βρίσκονται στον λογαριασμό.
Πότε μια μεταφορά χρημάτων μπορεί να θεωρηθεί δωρεά;
Οταν συνδικαιούχος που δεν έχει συνεισφέρει στην τροφοδότηση του λογαριασμού μεταφέρει ή αναλαμβάνει χρήματα προς ίδιο όφελος, η πράξη μπορεί να χαρακτηριστεί δωρεά από τη φορολογική διοίκηση.
Τι εξετάζει η εφορία σε έναν έλεγχο;
Οι ελεγκτικές αρχές ερευνούν ποιος κατέθεσε τα χρήματα, ποια είναι η προέλευσή τους, ποιος είχε την πραγματική οικονομική κυριότητα των ποσών και ποιος τελικά ωφελήθηκε από τη μεταφορά ή την ανάληψη.
Υπάρχει πρόσφατο παράδειγμα που επιβεβαιώνει αυτή την πρακτική;
Ναι. Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών έκρινε ως άτυπη δωρεά μεταφορά 240.000 ευρώ από κοινό οικογενειακό λογαριασμό σε νέο κοινό λογαριασμό του γιου με τη σύζυγό του, καθώς δεν αποδείχθηκε ότι ο ίδιος είχε συμβάλει στη δημιουργία του αρχικού υπολοίπου. Βέβαια, σε αυτή την περίπτωση θα μπορούσε να γίνει γονική παροχή σε χρήμα, όπου ισχύει αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ.
Αρκεί η ιδιότητα του συνδικαιούχου για να αποφευχθεί ο φόρος δωρεάς;
Οχι. Η εφορία εξετάζει την πραγματική οικονομική σχέση με τα χρήματα και όχι μόνο τα ονόματα που εμφανίζονται στον λογαριασμό.
Πότε ισχύει το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ;
Ισχύει για χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές προς συγγενείς πρώτης κατηγορίας, όπως γονείς, παιδιά, σύζυγοι, παππούδες, γιαγιάδες και εγγόνια, υπό την προϋπόθεση ότι η μεταφορά γίνεται μέσω τραπεζικού συστήματος και υποβάλλεται η σχετική δήλωση στην πλατφόρμα myProperty.
Τι συμβαίνει αν δεν υποβληθεί δήλωση στο myProperty;
Η φορολογική διοίκηση μπορεί να θεωρήσει τη μεταφορά μη σύννομη και να επιβάλει φόρο δωρεάς, ακόμη κι αν η συναλλαγή έγινε μεταξύ στενών συγγενών. Σημειώνεται ότι η σχετική διαδικασία γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myProperty της ΑΑΔΕ.
Υπάρχει έλεγχος μετά την υποβολή της δήλωσης;
Ναι. Η ΑΑΔΕ διασταυρώνει τα στοιχεία της δήλωσης με τα δεδομένα που αποστέλλουν οι τράπεζες για να επιβεβαιώσει ότι η συναλλαγή πραγματοποιήθηκε όπως δηλώθηκε.
Τι γίνεται αν η τράπεζα δεν επιβεβαιώσει τη συναλλαγή;
Αν ο φορολογούμενος δεν προσκομίσει τα απαραίτητα δικαιολογητικά, μπορεί να χάσει το αφορολόγητο και να φορολογηθεί από το πρώτο ευρώ της μεταβίβασης.
Ποιοι είναι οι φορολογικοί συντελεστές σε αυτές τις περιπτώσεις;
Οι συντελεστές κυμαίνονται από 10% έως 40%, ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας μεταξύ δωρητή και δωρεοδόχου.
Τι ισχύει για τις γονικές παροχές που γίνονται με μετρητά;
Οι χρηματικές γονικές παροχές ή δωρεές που πραγματοποιούνται με μετρητά δεν καλύπτονται από το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ και φορολογούνται με συντελεστή 10% επί του συνόλου του ποσού.
Οι μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS θεωρούνται δωρεές;
Οχι, όταν πρόκειται για μικρά ποσά που αποστέλλονται από γονείς σε παιδιά για την κάλυψη καθημερινών αναγκών ή εξόδων διαβίωσης, κυρίως σε προστατευόμενα τέκνα, όπως ανήλικοι ή φοιτητές έως 25 ετών.
Χρειάζεται δήλωση στο myProperty για τέτοιες μικρές μεταφορές μέσω IRIS;
Οχι, εφόσον πρόκειται για ποσά που εξυπηρετούν καθημερινές ανάγκες διαβίωσης και όχι για ουσιαστική μεταβίβαση περιουσίας.
Τι είναι οι διαδοχικές δωρεές και γιατί απασχολούν την εφορία;
Πρόκειται για αλλεπάλληλες μεταβιβάσεις χρημάτων μεταξύ συγγενών, οι οποίες ενδέχεται να χρησιμοποιούνται για να αξιοποιηθεί καταχρηστικά το αφορολόγητο όριο.
Πότε «χτυπάει καμπανάκι» για έλεγχο στις διαδοχικές δωρεές;
Οταν οι μεταβιβάσεις γίνονται σε σύντομο χρονικό διάστημα, ιδιαίτερα μέσα σε διάστημα μικρότερο των έξι μηνών.
Τι συμβαίνει αν αποδειχθεί ότι οι διαδοχικές δωρεές έγιναν για φοροαποφυγή;
Η εφορία μπορεί να αγνοήσει τα ενδιάμεσα στάδια και να επιβάλει φόρο 20% χωρίς αφορολόγητο όριο στον πραγματικό τελικό ωφελούμενο.
Πόσες υποθέσεις έχουν ήδη απασχολήσει τη ∆ιεύθυνση Επίλυσης ∆ιαφορών;
Μέχρι σήμερα έχουν εξεταστεί περισσότερες από 2.000 υποθέσεις που κρίθηκαν μη σύννομες, με αποτέλεσμα την επιβολή των αντίστοιχων φόρων. Οι φορολογικές αρχές έχουν εντάξει στο ελεγκτικό τους πρόγραμμα 1.080 υποθέσεις χρηματικών γονικών παροχών και δωρεών.
