Το «μεγάλο στοίχημα» της ελληνικής κυβέρνησης να μετατρέψει τη χώρα σε έναν ελκυστικό φορολογικό παράδεισο για ξένους συνταξιούχους, επενδυτές αλλά και επαναπατριζόμενους Έλληνες, βρίσκεται στο μικροσκόπιο του γερμανικού Τύπου. Σε εκτενή ρεπορτάζ, το Γερμανικό Δημοσιογραφικό Δίκτυο (RND) και η Berliner Morgenpost αναλύουν τα «δολώματα» – όπως γράφουν – που προσφέρει η Αθήνα, μια στρατηγική που αφορά άμεσα την Κρήτη, η οποία παραδοσιακά αποτελεί «μαγνήτη» για πολίτες από τη Βόρεια Ευρώπη. Τα στοιχεία βρήκαμε από την ελληνική έκδοση της Deutsche Velle.
Η πολιτική της κυβέρνησης, όπως αποτυπώνεται, είναι σαφής και στοχεύει σε τρεις διακριτές ομάδες, προσφέροντας ισχυρά φορολογικά κίνητρα.
Πρώτον, οι εύποροι επενδυτές. Εδώ, το δέλεαρ είναι μεγάλο γιατί όποιος ξένος πολίτης μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία στην Ελλάδα και υλοποιήσει επένδυση τουλάχιστον 500.000 ευρώ εντός τριετίας – είτε σε ακίνητα, είτε σε επιχειρήσεις, είτε σε κρατικά ομόλογα – εξασφαλίζει έναν ενιαίο φόρο (flat tax) ύψους 100.000 ευρώ ετησίως για το παγκόσμιο εισόδημά του.
Αυτό το «πακέτο» non-dom, όπως είναι γνωστό, ανοίγει τον δρόμο για σημαντικές επενδύσεις σε νευραλγικούς τομείς της Κρήτης, όπως ο πολυτελής τουρισμός στο νησί. Σύμφωνα με τους Γερμανούς δίνονται κι άλλες ευκαιρίες στις ΑΠΕ ή άλλους τομείς. Ειδικά για τον τουρισμό πάντως μια τέτοια εξέλιξη θα σημάνει πως η πρακτική που ισχύει μέχρι σήμερα, μπορεί ν’ αλλάξει. Δηλαδή, ελάχιστοι γνωρίζουμε πως πίσω από πολλές ελληνικές φίρμες που είναι στον τουρισμό – και της Κρήτης – βρίσκονται γερμανικά κεφάλαια. Οι επενδυτές, γνωρίζοντας πως δεν μπορούν να δαμάσουν το ελληνικό πολυδαίδαλο κράτος, επιλέγουν ντόπιους συνεργάτες και επενδύουν στον τουρισμό, τα ακίνητα ή άλλους τομείς. Αυτό μοιάζει τώρα ν’ αλλάζει αφού διαφοροποιούνται οι δυνατότητες.
Δεύτερον, οι ξένοι συνταξιούχοι. Αυτή είναι ίσως η πιο ενδιαφέρουσα πτυχή για την τοπική οικονομία της Κρήτης. Η κυβέρνηση τους προσκαλεί να ζήσουν μόνιμα στον ήλιο, απολαμβάνοντας έναν εξαιρετικά χαμηλό ενιαίο φορολογικό συντελεστή μόλις 7% για τις συντάξεις και τα λοιπά εισοδήματά τους από το εξωτερικό. Η προοπτική χιλιάδων Ευρωπαίων συνταξιούχων να επιλέξουν τα Χανιά, το Ρέθυμνο ή το Λασίθι ως μόνιμη κατοικία, θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα, τονώνοντας την κατανάλωση, την αγορά ακινήτων και στηρίζοντας την τοπική αυτοδιοίκηση με νέους, σταθερούς πόρους, ενώ παράλληλα θα ενίσχυε την πολυπόθητη επέκταση της τουριστικής σεζόν. Στο Λασίθι κι αλλού το έχουμε ζήσει με χωριά όπως ο Άγιος Ιωάννης στην Ιεράπετρα να «αναδομούνται» εξαρχής με τους Γερμανούς συνταξιούχους κυρίως. Το ερώτημα όμως είναι τι θα γίνει με την άτυπη ενοικίαση των σπιτιών αυτών που ήδη συμβαίνει με στήριξη της παραοικονομίας και την αποφυγή φορολόγησης.
Τρίτον, οι Έλληνες του εξωτερικού. Σε μια προσπάθεια αντιστροφής του «brain drain», η κυβέρνηση παρέχει έκπτωση φόρου 50% για επτά χρόνια σε όσους Έλληνες (μισθωτούς ή αυτοαπασχολούμενους) επιστρέψουν στην πατρίδα, υπό την προϋπόθεση ότι τα τελευταία πέντε από τα έξι προηγούμενα χρόνια ήταν φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού.
Ο κυβερνητικός σχεδιασμός, όπως σημειώνει ο γερμανικός Τύπος, βασίζεται σε μια απλή λογική: οι νέοι φορολογούμενοι, είτε εκατομμυριούχοι είτε συνταξιούχοι, φέρνουν «ζεστό» χρήμα. Αγοράζουν σπίτια, αυτοκίνητα, στηρίζουν τοπικές επιχειρήσεις και, δυνητικά, δημιουργούν νέες. Μάλιστα, για την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας, η ΑΑΔΕ έχει ήδη ψηφιοποιήσει πλήρως τη διαδικασία από τον Οκτώβριο, ενισχύοντας τη διαφάνεια.
Ωστόσο, το ρεπορτάζ δεν παραλείπει να καταγράψει και τα «αγκάθια», ειδικά από τη γερμανική πλευρά. Ο Ντιρκ Ράινχαρτ, νομικός σύμβουλος στην Αθήνα, επισημαίνει ότι «η γερμανική εφορία δεν αφήνει εύκολα τους φορολογούμενους να φύγουν». Η απόλυτη προϋπόθεση είναι η αποδεδειγμένη παραμονή στην Ελλάδα για τουλάχιστον 183 ημέρες ετησίως – ένας κανόνας που, όπως τονίζεται, οι γερμανικές αρχές ελέγχουν εξονυχιστικά.
Επιπλέον, δεν είναι όλα τα εισοδήματα «αφορολόγητα» στη Γερμανία. Εισοδήματα από ενοίκια στη Γερμανία, εμπορικά εισοδήματα, αλλά και οι συντάξεις από το γερμανικό δημόσιο, εξακολουθούν να φορολογούνται εκεί.
Συμπερασματικά, η Ελλάδα και ειδικότερα η Κρήτη, μπαίνουν δυναμικά στον παγκόσμιο χάρτη προσέλκυσης φορολογικών κατοίκων. Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι κατά πόσο οι ενδιαφερόμενοι θα υπολογίσουν τα οφέλη σε σχέση με τις αυστηρές δεσμεύσεις που θέτουν οι χώρες προέλευσής τους και πόσο πραγματικά θα ωφεληθεί η τοπική οικονομία, με την απαραίτητη προστασία της από φοροδιαφυγή των αλλοδαπών.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
