Στο πλαίσιο του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ) που ανακοινώθηκε χθες, ο Δήμος Αγίου Νικολάου κατατάσσεται στις Αναπτυγμένες Περιοχές, τη λεγόμενη «μπλε» Κατηγορία Β.
Σε αντίθεση με τις «κόκκινες» περιοχές της Κρήτης, όπως ο Δήμος Χερσονήσου, η Δημοτική Ενότητα Μαλίων και τμήματα του Πλατανιά στα Χανιά, που βρίσκονται στην Κατηγορία Α (Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης), ο Άγιος Νικόλαος διατηρεί μια ισορροπημένη δυναμική. Η κατάταξη αυτή αναγνωρίζει την περιοχή ως έναν ώριμο προορισμό όπου η έμφαση δίνεται πλέον στην ποιοτική αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των υποδομών, χωρίς όμως να επιβάλλονται οι δραστικοί περιορισμοί της «κόκκινης» ζώνης που αφορούν τον απόλυτο κορεσμό.
Το νέο αυτό πλαίσιο λειτουργεί ως ένα εθνικό σχέδιο που καθορίζει πού και με ποιους κανόνες μπορεί να αναπτύσσεται ο τουρισμός, αποσκοπώντας στην οικονομική, περιβαλλοντική και κοινωνική βιωσιμότητα. Για τον Άγιο Νικόλαο και την Ελούντα, αυτό μεταφράζεται σε έναν σχεδιασμό που προστατεύει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της περιοχής, βάζοντας σαφείς και διαφανείς κανόνες για τις νέες επενδύσεις.
Κανόνες δόμησης και ποιοτική αναβάθμιση
Στις περιοχές της Κατηγορίας Β, οι κανόνες για τη νέα δόμηση παραμένουν αυστηροί αλλά προσαρμοσμένοι στην ανάγκη για βιώσιμη ανάπτυξη.
Το ελάχιστο γήπεδο για την ανέγερση νέων ξενοδοχειακών μονάδων σε εκτός σχεδίου περιοχές αυξάνεται στα 12 στρέμματα. Επιπλέον, για τις νησιωτικές ζώνες που υπάγονται σε αυτή την κατηγορία, επιτρέπονται πλέον μονάδες έως 350 κλινών.
Βασική προτεραιότητα παραμένει η ενίσχυση των ειδικών μορφών τουρισμού και η βελτίωση της συνολικής τουριστικής εμπειρίας.
Στον αντίποδα, στις «κόκκινες» περιοχές (Κατηγορία Α), οι απαιτήσεις είναι ακόμη πιο πιεστικές, με την ελάχιστη αρτιότητα να φτάνει τα 16 στρέμματα και το όριο κλινών στα νησιά να πέφτει στις 100.
Κοινός τόπος για όλες τις αναπτυγμένες περιοχές (Α, Β και Γ) είναι ότι επιτρέπεται πλέον η ανέγερση μόνο ξενοδοχείων υψηλών προδιαγραφών, δηλαδή μονάδων 3, 4 και 5 αστέρων.
Παράλληλα, το σχέδιο προβλέπει πλήρη απαγόρευση νέων διαμορφώσεων και κατασκευών σε απόσταση 0 έως 25 μέτρων από την ακτογραμμή, με μοναδικές εξαιρέσεις έργα προσβασιμότητας για ΑμεΑ και ασθενοφόρα.
Οι άλλοι δήμοι
Η χωρική διάρθρωση για το υπόλοιπο Λασίθι ακολουθεί μια διαφορετική στρατηγική, ανάλογα με τις ανάγκες και το στάδιο ανάπτυξης κάθε περιοχής.
Ο Δήμος Ιεράπετρας εντάσσεται στις Αναπτυσσόμενες περιοχές της Κατηγορίας Γ, όπου υπάρχουν μεγαλύτερα περιθώρια για νέες επενδύσεις και καταλύματα, με την ελάχιστη αρτιότητα εκτός σχεδίου να ορίζεται στα 8 στρέμματα.
Ο Δήμος Σητείας τοποθετείται στις Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης (Κατηγορία Ε), εστιάζοντας σε εναλλακτικές μορφές όπως ο ιαματικός, ο θαλάσσιος και ο καταδυτικός τουρισμός, με την αρτιότητα επίσης στα 8 στρέμματα.
Στον αντίποδα, ο Δήμος Οροπεδίου Λασιθίου εντάσσεται στο σχεδιασμό για την Ορεινή Ελλάδα και τις Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης. Στόχος εδώ είναι η ανάδειξη προορισμών βιώσιμου ορεινού τουρισμού μέσω ενός αναπτυξιακού εργαλείου 12 μηνών, που περιλαμβάνει υποδομές όπως τα ορειβατικά καταφύγια και τη λειτουργία χιονοδρομικών κέντρων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Στοίχημα βιωσιμότητας και κλιματική θωράκιση
Το νέο Χωροταξικό δεν περιορίζεται μόνο στους κανόνες δόμησης, αλλά εισάγει από τον Ιανουάριο του 2025 ένα πρωτοπόρο σύστημα περιβαλλοντικής κατάταξης για τα καταλύματα. Η αξιολόγηση θα είναι υποχρεωτική για τα κύρια καταλύματα και θα βασίζεται στη διαχείριση των φυσικών πόρων, με έμφαση στην ύδρευση, την ενέργεια και τα απόβλητα.
Ειδικά για το νησί μας, το σχέδιο προκρίνει τη χρήση θαλασσινού νερού στις πισίνες και την υποχρεωτική κατασκευή υδατοδεξαμενών για τη συλλογή των ομβρίων υδάτων σε όλες τις νέες υποδομές.
Επιπλέον, το ΕΧΠ-Τ καθορίζει το πλαίσιο για τον έλεγχο των βραχυχρόνιων μισθώσεων, επιτρέποντας τον περιορισμό της χρονικής διάρκειας ή ακόμη και τη θέσπιση γεωγραφικών ζωνών απαγόρευσης σε περιοχές με αυξημένη πίεση. Στόχος είναι ένας τουρισμός που ζωντανεύει κάθε γωνιά της πατρίδας μας, μετατρέποντας τη δυναμική του σε δίκαιο όφελος για τις τοπικές κοινωνίες και διασφαλίζοντας την κοινωνική συνοχή.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
