Για άλλη μία φορά ετέθη σε συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Σητείας -στην προκειμένη περίπτωση στην τελευταία Λογοδοσία -το ζήτημα του φοινικοδάσους στο Βάι. Συγκεκριμένα η Δημοτική Σύμβουλος της μειοψηφίας κ. Μαρία Αγγελάκη υπέβαλλε το ερώτημα «Τι μέτρα προτίθεται να πάρει η Δημοτική Αρχή σε σχέση με την καταστροφή που βρίσκεται σε εξέλιξη στο φοινικόδασος Βάι;».
Η προστασία του φοινικοδάσους από την καταστροφική δράση του κόκκινου σκαθαριού -και όχι μόνο – είναι αυτονόητο ότι είναι μείζονος σημασία θέμα για την περιοχή του Δήμου Σητείας αλλά κι ευρύτερα της Κρήτης, της Ελλάδας, της Ευρώπης. Πρόκειται για ένα από τα Αισθητικά Δάση της χώρας, ενταγμένο στην κατηγορία προστατευόμενων περιοχών λόγω της ύπαρξης του ενδημικού Κρητικού φοίνικα, γνωστού από τη Μινωική εποχή, του φοίνικα του Θεόφραστου.
Είναι γνωστό ότι εδώ και αρκετό χρονικό διάστημα, το κόκκινο σκαθάρι έχει εισβάλει στο φοινικόδασος. Όπως ανέφερε η κ. Αγγελάκη, «το θέμα είχε τεθεί και στην πρώτη Λογοδοσία της τρέχουσας δημοτικής περιόδου πριν περίπου δύο χρόνια. Είχε λάβει χώρα στο παρελθόν και διευρυμένη σύσκεψη στο Βάι, με εκπροσώπους της τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης, της Διεύθυνσης Δασών καθώς και άλλων Υπηρεσιών «Έκτοτε υπήρξε μία εκκωφαντική ησυχία, καμία κίνηση, ανάληψη ευθύνης, δράση, κρατική μέριμνα. Ξέρουμε ότι και άλλες φορές υπήρξε πρόβλημα, στο Βάι, είχε ευαλωτότητα. Είχε τεθεί και πριν μία δεκαετία, ίσως και περισσότερο, σε πρόγραμμα Life και σε καθεστώς προστασίας για άλλους λόγους βέβαια. Τώρα γνωρίζουμε πλέον όλοι ότι το Βάι κινδυνεύει. Δεν είναι άτρωτο στο σκαθάρι, όπως νομίζαμε μέχρι πριν από δύο χρόνια, που πίστευαν ότι ο φοίνικας του Θεόφραστου δεν προσβαλλόταν από το σκαθάρι.
Επίσης λόγω των ειδικών συνθηκών που επικρατούν τα τελευταία τρία χρόνια, της λειψυδρίας, της υπεράντλησης υδάτων από την περιοχή λόγω και των εντατικών καλλιεργειών που υπάρχουν, τα φυτά έχουν αποδυναμωθεί, έχουν γίνει πιο ευάλωτα και φυσικά γίνονται πιο ευάλωτα στο ίδιο το σκαθάρι. Ο κίνδυνος πολλαπλασιάζεται.
Υπάρχουνε και άλλοι παράγοντες, όπως το γειτονικό φυτώριο που έπρεπε να έχουν απομακρυνθεί τα άλλα είδη φοινικοειδών που καλλιεργούνται. Είναι γνωστό εδώ και μια δεκαετία ότι απαγορεύεται να έρχεται σε επαφή ο φοίνικας του Θεόφραστου με άλλα είδη φοινικοειδών επειδή και με την επικονίαση υπάρχει εκφυλισμός αλλά και λόγω του σκαθαριού, στο οποίο είναι πιο ευάλωτα τα άλλα είδη. Και από ‘κει μεταδόθηκε …»
Επιπρόσθετα η κ. Αγγελάκη αναφέρθηκε σε έγγραφο- υπενθυμίζοντας ότι σχετική αναφορά έγινε και στην προηγούμενη συνεδρίαση του Δ.Σ. από τον κ. Σίμο Συμεωνίδη. Όπως είπε, «έχει κοινοποιηθεί στο Δήμο από τη Δασική Υπηρεσία, το περασμένο καλοκαίρι και τονίζει τη δεινή κατάσταση, στην οποία βρίσκεται το φοινικόδασος και η ίδια η Υπηρεσία. Έχουμε ίσως την πιο υποστελεχωμένη Δασική Υπηρεσία στην χώρα η οποία έχει στην ευθύνη της εκτός από το φοινικόδασος που είναι πολύ μεγάλης έκτασης και με αυτό το ειδικό πρόβλημα, τους δασικούς χάρτες, τις ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες για περιοχές Natura, για περιοχές όπως είναι το Γεωπάρκο κλπ. Άρα έχει πολλά θέματα να λύσει και αυτό το σημαντικό κομμάτι, το φοινικόδασος».
Το φοινικόδασος, όπως ανέφερε η κ. Αγγελάκη «όλα αυτά τα χρόνια αποτελεί τη ναυαρχίδα του τουριστικού προϊόντος της περιοχής, όπως το επικαλείστε, και φυσικά η εκμετάλλευση του αποφέρει έσοδα στη Δημοτική επιχείρηση. Εσείς λοιπόν που το βλέπετε ως τουριστικό προϊόν, σαν σήμα κατατεθέν της περιοχής- εμείς δεν το βλέπουμε έτσι, έχουμε άλλη άποψη για το πώς θα το χαίρονται οι επισκέπτες και οι κάτοικοι της περιοχής- και έχοντας την ευθύνη, αφού το φοινικόδασος είναι στην έκταση του Δήμου Σητείας, τι προτίθεστε, τι θα γίνει με αυτό το πρόβλημα; Γιατί στην προηγούμενη συνεδρίαση που συζητήθηκε ελάχιστα το θέμα, είπατε ότι δεν είναι δικής μας αρμοδιότητα. Ναι, αμιγώς αρμοδιότητα του Δήμου φυσικά και δεν είναι. Όμως δεν έχουμε όλοι την ευθύνη για το τι θα αφήσουμε στις επόμενες γενιές; Και πιο πολύ οι εκλεγμένοι τοπικοί άρχοντες δεν έχετε, δεν έχουμε όλοι την ευθύνη για το πώς θα παραδώσουμε στις επόμενες γενιές αυτό το σημαντικό κομμάτι της περιοχής μας;»
Απάντηση επί του θέματος δόθηκε από τον Δήμαρχο Σητείας κ. Γιώργο Ζερβάκη, ο οποίος ευχαρίστησε αρχικά την κ. Αγγελάκη για την εκτενή ανάλυση των πεπραγμένων του Βαγιού. Για την λήψη μέτρων από την πλευρά της δημοτικής αρχής σε σχέση με την καταστροφή που βρίσκεται σε εξέλιξη στο φοινικόδασος, ο κ. Ζερβάκης απάντησε, διαβάζοντας το μεγαλύτερο μέρος του ρεπορτάζ της ΑΝΑΤΟΛΗΣ και τις δηλώσεις στην εφημερίδα στις 8/1/26, του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Δασών Νομού Λασιθίου κ. Μανώλη Κουδουμά. «Μείωση της τάξης του 20% στην παρουσία και καταστροφική δράση του κόκκινου σκαθαριού στο φοινικόδασος στο Βάι, καταγράφηκε μέσα στο 2025 σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά, με βάση τις μετρήσεις των εντόμων που έχουν συλληφθεί στο δίκτυο των 300 παγίδων, οι οποίες έχουν τοποθετηθεί στην ευρύτερη περιοχή από την προπερασμένη χρονιά….».
Ο κ. Ζερβάκης χαρακτήρισε, βάσει των δηλώσεων του κ. Κουδουμά, υπερβολική την αναφορά της κ. Αγγελάκη περί καταστροφής που είναι σε εξέλιξη στο φοινικόδασος.
Επιπλέον ερωτήσεις
Σε ερώτηση της κ. Αγγελάκη αν ο κ. Ζερβάκης είχε επικοινωνία με τον Δασάρχη, ο οποίος είπε ότι έχει λυθεί το θέμα, ο Δήμαρχος Σητείας απάντησε «είμαστε σε συνεχή επικοινωνία. Έχει μειωθεί ο πληθυσμός πολύ, γίνεται και καινούρια περίφραξη τώρα».
Σε ερώτηση επίσης της κ. Αγγελάκη για το αν ισχύει ή όχι η επιστολή της Υπηρεσίας προς το Δήμο το καλοκαίρι, ο κ. Ζερβάκης απάντησε, «άλλα δεδομένα είχε η επιστολή το καλοκαίρι, κι άλλα είναι τώρα. Όταν έχουμε ένα φαινόμενο σε εξέλιξη, γνωρίζετε ότι σε κάποιες περιόδους θα έχουμε περίοδο έξαρσης και σε κάποιες ύφεσης».
«Μήπως επειδή είναι Χειμώνας τώρα;» ρώτησε η Αγγελάκη. «Σας διάβασα αυτολεξεί τι λέει η Διεύθυνση Δασών, που είναι καθ’ ύλην αρμόδια και υπεύθυνη» απάντησε ο κ. Ζερβάκης
«Άρα να ησυχάσουμε λοιπόν και να μην αγχωνόμαστε», ρώτησε ξανά η κ. Αγγελάκη. «Δεν είπα εγώ αυτό, εγώ σας διάβασα τι λέει ο κ. Κουδουμάς», ανέφερε ο κ. Ζερβάκης
ΜΑΡΙΖΑ ΨΑΡΑΚΗ
