Συνέντευξη
στο Νίκο Σγουρό
Δυο άνθρωποι που έχουν υπηρετήσει και συνεχίζουν να δημιουργούν και να ερμηνεύουν με έμπνευση από την παράδοση και για την παράδοση, συναντώνται φέτος το καλοκαίρι επί σκηνής, ενώνοντας τις φωνές, τα ακούσματα, τις κουλτούρες, τις εμπειρίες, τις ιδιοσυγκρασίες τους… Ο Βασίλης Σκουλάς και ο Παντελής Θαλασσινός, ένας γνήσιος εκπρόσωπος της παραδοσιακής μουσικής της Κρήτης και ένας αντιπροσωπευτικός εκπρόσωπος της νησιωτικής μουσικής παράδοσης, λίγο πριν εμφανιστούν την προσεχή Πέμπτη το βράδυ στην πλαζ του ΕΟΤ στον Άγιο Νικόλαο, το Σάββατο 12 Αυγούστου στο Δασάκι του Κουτσουρά στην Ιεράπετρα και στο Δημοτικό Κηποθέατρο «Νίκος Καζαντζάκης» στο Ηράκλειο την Κυριακή 13 Αυγούστου (και οι τρεις συναυλίες στις 9.30 το βράδυ), μιλούν στην ΑΝΑΤΟΛΗ και καταθέτουν τις απόψεις τους για την μουσική παράδοση κάθε τόπου, διατρανώνουν την αγάπη τους για την Κρήτη και την καλή μουσική, μιλούν με σεβασμό ο ένας για τον άλλο και στέλνουν το δικό τους μήνυμα στον κόσμο όλης της Κρήτης…
«Η Κρήτη είναι η προέκταση
όλης μου της ζωής και διαδρομής…»
ΑΝΑΤΟΛΗ: Κύριε Σκουλά είναι η πρώτη φορά που κάνετε μουσική περιοδεία με τον Παντελή Θαλασσινό;
Βασίλης Σκουλάς (Β.Σ.): Έχουμε συνεργαστεί αρκετές φορές στο παρελθόν αλλά σαν περιοδεία ναι, είναι η πρώτη φορά.
Α: Μέχρι στιγμής πώς είναι η συνεργασία σας; Πώς είναι ο Π. Θαλασσινός σαν άνθρωπος, σαν καλλιτέχνης;
Β.Σ.: Τον Παντελή τον γνωρίζω εδώ και χρόνια και μπορώ να πω πως είναι ένας υπέροχος άνθρωπος. Το ταλέντο είναι γνωστό και κατατιθέμενο μουσικά και συνθετικά και έχει ακόμη μεγάλη πορεία μπροστά του να δημιουργήσει πολλά πράγματα. Αυτό που πραγματικά με ικανοποιεί και με χαροποιεί είναι η υπέροχη συντροφιά και αύρα που ο ένας εκπέμπει με τον άλλο, πρώτα και πάνω απ’ όλα ανθρώπινη, ευγένεια, ήθος και αυτά για μένα είναι τα πιο σημαντικά.
Α: Και εσείς και ο κ. Θαλασσινός «ακουμπάτε» πολύ επάνω στην παράδοση και σίγουρα το πρόγραμμα που θα μας παρουσιάσετε θα έχει έντονα τα στοιχεία της παράδοσης. Πόσο σημαντικό είναι αυτό και ειδικά όταν το παρουσιάζετε σε έναν τόπο όπως η Κρήτη;
Β.Σ.: Όλοι νομίζω «πατάμε» στην παράδοση, από εκεί ξεκινάς και προεκτείνεις με τα ερεθίσματα που κατά καιρούς παίρνεις φτιάχνοντας κάποιες δημιουργίες αλλά δεν παύει να είναι πάντα η βάση η παράδοση.
Α: Τι σημαίνει για τον Βασίλη Σκουλά παράδοση; Τι σημαίνει για εσάς η Κρήτη;
Β.Σ.: Η παράδοση είναι η «ταυτότητα» σου, είναι ο εαυτός σου. Έτσι ξεχωρίζει ο κάθε τόπος, από την κουλτούρα του, από τον πολιτισμό του που είναι συνδεδεμένα με τις μουσικές, με όλα… Η Κρήτη είναι η προέκταση όλης μου της ζωής και διαδρομής…
Α: Σαν Βασίλης Σκουλάς για ποιο πράγμα είστε μέχρι σήμερα περισσότερο υπερήφανος; Ξεχωρίζετε κάτι;
Β.Σ.: Αυτό που ξεχωρίζω είναι η αγάπη, η εκτίμηση και ο σεβασμός που έχω εισπράξει από τον κόσμο. Τα εισπράττω σε καθημερινή βάση, όλα αυτά τα χρόνια της σταδιοδρομίας μου από 12 χρονών μέχρι και σήμερα. Αυτό είναι ό,τι πιο σημαντικό. Το μουσικό κομμάτι κρίνεται με την πάροδο του χρόνου και ανά πάσα στιγμή, το να σε εκτιμάει όμως ο κόσμος και να σε βλέπει σαν δικό του και να ταυτίζεται μαζί σου είναι αυτό που μετράει.
Α: Γυρνώντας τον χρόνο πίσω ποιες ήταν οι μουσικές επιρροές σας;
Β.Σ.: Τις επιρροές μου τις είχα από μικρό παιδί από την οικογένεια μου, από το περιβάλλον και τις καταβολές, από το γονίδιο, από τον χώρο που γαλουχήθηκα, τα πρότυπα των μερακλήδων που από μικρό παιδί είχα, τους πολύ παλαιότερους.
Α: Ένα κάλεσμα για τον κόσμο του Ν. Λασιθίου και όλης της Κρήτης που θα έρθει να σας ακούσει;
Β.Σ.: Είναι για ένα πρόγραμμα περίπου τριών ωρών μέσα από το οποίο ο κόσμος θα έχει την ευκαιρία να «ταξιδέψει» μαζί μας και να ξεχαστεί από την καθημερινότητα, να ξεδώσει και να αποσπαστεί από τα καθημερινά προβλήματα του λόγω της κατάστασης που βιώνουμε. Αυτό είναι ό,τι σημαντικότερο, να βγάλεις από την μουσική, το στίχο, την ερμηνεία όλο αυτό και να το χαρίσεις στον κόσμο.
Α: Μιας και το αναφέρατε, τώρα, στην εποχή που ζούμε, ικανοποιήστε ηθικά περισσότερο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια; Χαίρεστε κι εσείς ο ίδιος περισσότερο παίζοντας;
Β.Σ.: Όταν βλέπεις τον κόσμο να έχει μια ευφορία και ευχαρίστηση ευχαριστιέσαι κι εσύ. Έχουμε κι εμείς τα προβλήματα μας και μαζί με τον κόσμο ξεχνιόμαστε και ξεφεύγουμε. Αυτό υπάρχει πάντα και η αγάπη του κόσμου με ακολουθά σε όλη μου τη σταδιοδρομία. Κάθε εποχή έχει να δείξει και άλλα πράγματα – στις εποχές της ευμάρειας έβλεπες και το μεν και το δε, τώρα όμως είναι πιο ικανοποιητικό. Σίγουρα τώρα ηθικά αισθάνομαι περισσότερο γεμάτος, έχω συσσωρεμένες εμπειρίες, έχω φιλτράρει πολλά πράγματα, αντιλαμβάνομαι περισσότερα λόγω πολλών παραγόντων.
«Ο Βασίλης Σκουλάς είναι για μένα
σαν αδερφός και πατέρας μαζί…»
Α: Κύριε Θαλασσινέ, μιας και συνεργάζεστε για πολλά χρόνια με τον Πάρι Περυσινάκη και πιο πρόσφατα με τον ντόπιο Γιώργο Γεροντή, έχετε νομίζω ισχυρούς δεσμούς με τον τόπο μας. Τι θα μας παρουσιάσετε στις εμφανίσεις σας με τον Β. Σκουλά;
Παντελής Θαλασσινός (Π.Θ.): Σίγουρα έχω ισχυρούς δεσμούς με τον τόπο σας, με την Κρήτη. Θα παρουσιάσω και καινούργια και ακυκλοφόρητα κομμάτια, τρεις δημιουργίες από τους δύο τελευταίους μου δίσκους («Να’ ταν ο πόλεμος χορός» σε στίχους του Κ. Φασουλά και το «Με δύο ρολόγια») ενώ θα πω και τραγούδια ανέκδοτα. Θα τραγουδήσουμε επίσης σαν ντουέτο με τον Β. Σκουλά τραγούδια παραδοσιακά και διάφορα άλλα.
Α: Για τον Παντελή Θαλασσινό τι σημαίνει η συνεργασία με τον Βασίλη Σκουλά;
Π.Θ.: Για μένα πιο πολύ με εμπνέει σαν άνθρωπος, σαν καλλιτέχνης, σαν ήθος, ο Βασίλης Σκουλάς είναι για μένα σαν αδερφός και πατέρας μαζί.
Α: Μας ετοιμάζετε κάποια άλλη «έκπληξη» πάνω στη σκηνή;
Π.Θ.: Όλη η συναυλία μας η φετινή νομίζω είναι μια «έκπληξη», είναι ένα ολόκληρο πόνημα που έχουμε οργανώσει με τρόπο όπου οι εκπλήξεις πάντοτε «καραδοκούν»…
Α: Όπως ξέρουμε εσείς έχετε διαχρονικά μια πολύ στενή σχέση με την παράδοση, τα τραγούδια σας αποπνέουν μια ιδιαίτερη παραδοσιακή αύρα. Είναι σημαντικό πιστεύετε η μουσική να «ξυπνά» και να ανασύρει μνήμες από τον κάθε τόπο;
Π.Θ.: Κοιτάξτε, δεν είναι μόνο μνήμες, είναι ολόκληρη η παιδεία μας, όλα τα ακούσματα μας… Υπολογίζω πάρα πολύ στην παραδοσιακή μουσική και την αφήνω να παίρνει μέρος στα τραγούδια μου. Υπάρχουν επηρεασμοί από την παράδοση που διακρίνονται μέσα στα τραγούδια μου και μπορεί να είναι και κάποιες φράσεις «ατόφιες» που τις αφήνω γι’ αυτό, τίποτα δεν είναι πιο αληθινό, από αυτό που έχει μείνει στο χρόνο, το παραδοσιακό τραγούδι. Πολλές φορές κοιτάμε να αλλάξουμε τα παραδοσιακά και να τα κάνουμε με δικό μας τρόπο και καμιά φορά αυτό πέφτει στο κενό γιατί έχουν δοκιμαστεί στον χρόνο…
Α: Διαχρονικά τι αποτελεί για εσάς πηγή έμπνευσης και δημιουργίας και σας κινητοποιεί εσωτερικά;
Π.Θ.: Καταρχάς, αυτή η φαντασία που υπάρχει μέσα στον στίχο των στιχουργών ή ποιητών που συνεργάζομαι, διαβάζοντας ένα ποίημα ή ένα στίχο μπορεί να με εμπνεύσει να κάνω ένα πολύ ωραίο τραγούδι.. Πολλά τραγούδια δεν γίνονται, είναι σαν τις νύφες, άλλες μένουν στο ράφι, άλλες καλοπαντρεύονται, άλλες κακοπαντρεύονται, είναι και τύχη για ένα τραγούδι να γίνει όμορφο από έναν όμορφο στίχο…
Α: Ποιο είναι αυτό για το οποίο αισθάνεστε υπερήφανος από την αρχή της πορείας σας μέχρι σήμερα;
Π.Θ.: Είμαι υπερήφανος για το «Καλαντάρι» που έκανα με τον Ηλία Κατσούλη, τα 12 τραγούδια, ένα για κάθε μήνα, που με γεμίζει περηφάνια ότι διδάσκεται από δασκάλες στα σχολεία, μαθαίνοντας τα παιδιά τα τραγούδια μου. Και ακόμη για το «Να’ ταν ο πόλεμος χορός» σε στίχους του Κ. Φασουλά που είναι δέκα παλιά παιχνίδια τα οποία κάναμε τραγούδια.
Α: Από την εποχή που ξεκινούσατε, ερμηνεύοντας τις μεγάλες σας επιτυχίες («Απόψε λέω να μην κοιμηθούμε» κλπ) έχετε αλλάξει εσείς σαν άνθρωπος και καλλιτέχνης;
Π.Θ.: Σαν καλλιτέχνης, όσο είναι στο χέρι σου, πάντα αλλάζεις ως προς αυτό που νομίζεις πως είναι καλύτερο. Εάν όντως είναι καλύτερο ή όχι το κρίνει πάντα ο εαυτός σου. Σαν καλλιτέχνες δεν μπορούμε να είμαστε πάντα ίδιοι, πάντα ψάχνουμε διάφορα πράγματα μέσα σε αυτό που λέγεται τέχνη, μουσική. Σαν άνθρωποι κατά το 70 – 80 % παραμένουμε ίδιοι, δεν αλλάζουμε εύκολα…
Α: Ένα κάλεσμα για τον κόσμο που θα έρθει να σας ακούσει από κοντά;
Π.Θ.: Να πω ένα μήνυμα γενικό: πρέπει όλοι να κοιτάζουμε λίγο προς τα πίσω για να βλέπουμε την αλήθεια των πραγμάτων και το πραγματικό – ακόμα και στο φαγητό μας, στην τέχνη, στα πάντα, για να βλέπουμε τα πιο καλά πράγματα, αυτά που δίνουν μια αξία σε αυτό που φτιάχνουμε. Ο κόσμος να είναι κοντά στην μουσική, να την αγαπάει. Ακόμη κι αν όχι σαν οργανοπαίχτης και μουσικός έχουμε ανάγκη από καλούς ακροατές, που να έχουν απαιτήσεις, έτσι μόνο θα διώξουμε από το πέτο μας τη σκόνη αυτή του ψεύτικου νεωτερισμού…
