Την ώρα που το λιμάνι του Ηρακλείου γίνεται βάση εκκίνησης κρουαζιέρας για τον μεγαλύτερο τουριστικό πράκτορα της Ευρώπης (TUI) και τα κρουαζιερόπλοια θα το πλημμυρίσουν την επόμενη χρονιά, στο λιμάνι του Αγίου Νικολάου καταγράφεται η σοβαρότερη απώλεια των τελευταίων ετών στην κρουαζιέρα.
Συγκεκριμένα, το κρουαζιερόπλοιο Crystal, που κρατούσε ψηλά την σημαία της κρουαζιέρας για την πόλη, δεν θα προσεγγίσει ξανά το λιμάνι του Αγίου Νικολάου κατά τη νέα τουριστική σεζόν, διότι θα δένει στο Ηράκλειο κάθε Σάββατο βράδυ.
Η εταιρεία συνεχίζει κανονικά το πρόγραμμα του 2017 για το Ηράκλειο και το μεγαλώνει περαιτέρω. Έτσι, στο λιμάνι του Ηρακλείου θα καταπλέει κάθε Πέμπτη και Κυριακή το Olympia και από τον Απρίλιο η Celestyal Cruises προσθέτει και το κρουαζιερόπλοιο Crystal.
Συγκεκριμένα, από τις 30 Απριλίου ξεκινάει το πρόγραμμα της επόμενης χρονιάς για το πλοίο από τον Πειραιά που για πρώτη φορά θα καταπλεύσει στο Ηράκλειο το Σάββατο 5 Μαΐου. Αυτό θα συμβαίνει μέχρι το τέλος του Οκτωβρίου κάθε Σάββατο, με τις πληροφορίες να κάνουν λόγο ακόμα και για πρόγραμμα με διανυκτέρευση.
Η εξέλιξη αυτή, που είναι επίσημη, μεταφράζεται σ’ ένα τεράστιο κόστος του Αγίου Νικολάου από την απώλεια ενός πλοίου που έχει συνδέσει την παρουσία του με το λιμάνι της πόλης. Εφόσον ισχύσει δε και το σενάριο της διανυκτέρευσης του Crystal στο Ηράκλειο και με δεδομένο το πρόβλημα στην νυκτερινή κίνηση της πόλης του Αγίου Νικολάου, η απώλεια γίνεται ακόμα μεγαλύτερη. Είναι ξεκάθαρο πως η διανυκτέρευση ενός κρουαζιερόπλοιου στην μικρή αγορά του Αγίου Νικολάου μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην ανατροπή της συνθήκης αυτής, τουλάχιστον για τα μαγαζιά της λιμενικής ζώνης.
Μεγάλη απώλεια
Η απώλεια του Crystal είναι τόσο πραγματική όσο και σημειολογική για το λιμάνι του Αγίου Νικολάου, διότι πρόκειται αφενός για την εταιρεία που έχει την δική της παράδοση στην πόλη και έχει στηρίξει το λιμάνι ως πρώην Louis Cruises αλλά και στη συνέχεια ως Celestyal Cruises. Κωνσταντινούπολη, Κουσάντασι, Σαντορίνη, Άγιος Νικόλαος, Ρόδος, Σύμη, Χίος, Μύκονος ήταν το δρομολόγιο των επταήμερων ταξιδιών του πλοίου, καθιστώντας το μικρό λιμάνι της πόλης κομβικής σημασίας, αντίστοιχης με εκείνη που είχαν οι άλλοι κλασικοί προορισμοί. Το πλοίο έφτανε Τρίτη στις 7 το πρωί ερχόμενο από την Σαντορίνη και αναχωρούσε στις 6 το απόγευμα για την Ρόδο. Μόνο ο συσχετισμός με τις δυο διάσημες για την κρουαζιέρα περιοχές, αναδείκνυε την σημασία που είχε ο κατάπλους του πλοίου στο λιμάνι.
Επιπλέον, είχαν δημιουργηθεί και εξαιρετικές σχέσεις με την τοπική κοινωνία. Είναι χαρακτηριστικό πως το 2016 το επισκέφτηκαν ακόμα και οι φοιτητές της ΑΣΤΕΚ και ξεναγήθηκαν στους χώρους του στο πλαίσιο αυτό, όπως συνέβαινε και με τοπικές αντιπροσωπείες και τα τοπικά ΜΜΕ. Ας μην ξεχνάμε πως το Σεπτέμβριο του 2016 είχε αναγνωριστεί η προσφορά του πλοίου από τον τότε Λιμενάρχη Σπύρο Αγγελάκη ο οποίος βράβευσε τον καπετάνιο του πλοίου παραδίδοντας του σχετική πλακέτα. «Στον καπετάνιο του κρουαζιερόπλοιου που έρχεται πιο πολλές φορές στο λιμάνι του Αγίου Νικολάου, εύχομαι από καρδιάς να έχει πάντα γαλήνιες θάλασσες και αν είναι δυνατόν να αυξήσει ακόμα τις αφίξεις του στο λιμάνι», είπε τότε ο Λιμενάρχης, αναγνωρίζοντας την προσφορά του πλοίου.
Και όμως το πλοίο αυτό δεν θα βρίσκεται για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά στην πόλη. Η πρώτη ήταν η φετινή, όπου η απουσία του οφείλεται στο γεγονός ότι μεταφέρθηκε στην Κούβα, όπως είχε εξηγήσει από τότε και ο πλοίαρχος του και είχε καταγραφεί ως αρνητική εξέλιξη.
Επιστρέφει στο Ηράκλειο
Η εξέλιξη όμως που προβληματίζει περισσότερο είναι πως το πλοίο επιστρέφει το 2018 στην γραμμή του Αιγαίου, αλλά δεν περιλαμβάνει το λιμάνι του Αγίου Νικολάου. Αναμφίβολα, πρόκειται για την δυσμενέστερη εξέλιξη, η οποία γεννά πολλά ερωτηματικά για ακόμα μια φορά για τον τρόπο που αντιμετωπίζεται η κρουαζιέρα στην περιοχή.
Με δεδομένο ότι τα τελευταία χρόνια έχει τονιστεί με ιδιαίτερη έμφαση από τους τοπικούς φορείς πως γίνονται συστηματικές προσπάθειες για την ανάδειξη του λιμανιού, με την παρουσία και συμβούλου κρουαζιέρας, θα ήταν αναμενόμενο να μην έχει χάσει η πόλη και όσα είχε κατά το παρελθόν όταν πορευόταν με τον «αυτόματο πιλότο» ή με την φροντίδα ορισμένων φίλων της περιοχής. Προκαλεί δε εντύπωση το γεγονός ότι η θητεία του συμβούλου κρουαζιέρας έληξε πρόσφατα, χωρίς όμως να δούμε μια δημόσια αποτίμηση του έργου που σημειώθηκε την τελευταία διετία και των αποτελεσμάτων που υπήρξαν, ούτε κάποια αναφορά για αυτές τις δυσμενείς εξελίξεις για τις οποίες φαίνεται να υπάρχει άγνοια σε τοπικό επίπεδο.
Επίσης, αποτελεί σοβαρή αναντιστοιχία το γεγονός πως δεν είδαμε τη δημοσιοποίηση κανενός ερωτηματολογίου που να αφορά την εμπειρία των επισκεπτών κρουαζιέρας στον τόπο. Καμία δομημένη έρευνα δεν πραγματοποιήθηκε. Και όμως, πρόκειται για στοιχειώδη δράση με κεφαλαιώδη σημασία για την τοπική οικονομία, διότι τα στοιχεία που προκύπτουν και αναλύονται από μια έρευνα γνώμης των επισκεπτών είναι ικανά να αναβαθμίσουν σημαντικά το προσφερόμενο προϊόν στους επισκέπτες και κατ’ επέκταση και τα έσοδα για την τοπική οικονομία. Στην τακτική αυτή, άλλωστε, και την ανάλυση των δεδομένων, οφείλεται μεγάλο μέρος της επιτυχίας άλλων προορισμών κρουαζιέρας όπως τα Χανιά που αναβάθμισαν καίρια το τουριστικό τους προϊόν τα τελευταία χρόνια μέσα από την ανάπτυξη της κρουαζιέρας.
Αυτά συμβαίνουν σε μια χρονική στιγμή που το μεγάλο λιμάνι του Ηρακλείου αναμένει για το 2018, σύμφωνα με επίσημες δηλώσεις στην ιστοσελίδα holidaynews.gr 154 κρουαζιερόπλοια και ήδη ξεκίνησε να είναι σταθμός βάσης για την κρουαζιέρα της TUI στο Αιγαίο και στις 10 Οκτωβρίου θα ξεκινήσει η τέταρτη φετινή κρουαζιέρα από εκεί.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
