Η προστασία του κρητικού ελαιολάδου αποτελεί κάθε χρόνο το μεγαλύτερο και πιο κρίσιμο στοίχημα για τον πρωτογενή τομέα του νησιού γιατί μια καλή ελαιοκομική χρονιά για την Κρήτη μεταφράζεται σε 500 εκατομμύρια ευρώ όφελος από το ελαιόλαδο.
Η διαδικασία της δακοκτονίας λοιπόν δεν είναι μια καλλιεργητική συνήθεια και αγροτική ρουτίνα, αλλά μια επιχείρηση ζωτικής σημασίας για την τοπική οικονομία, την κοινωνική συνοχή της ενδοχώρας και την αδιαπραγμάτευτη ποιότητα του προϊόντος που διαπρέπει στις διεθνείς αγορές.
Φέτος, η χρονιά του 2026 διαγράφεται με ιδιαίτερες οργανωτικές και διαχειριστικές προκλήσεις, θέτοντας σε πλήρη συναγερμό τις αρμόδιες υπηρεσίες της Περιφέρειας, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και σύσσωμο τον αγροτικό κόσμο. Ο χρόνος πιέζει πλέον ασφυκτικά και τα περιθώρια για λάθη, αστοχίες ή καθυστερήσεις είναι πρακτικά ανύπαρκτα, καθώς η παραμικρή ολιγωρία απέναντι στην απειλή του δάκου μπορεί να κοστίσει ανεπανόρθωτα στην παραγωγή.
Ο επιχειρησιακός σχεδιασμός και η έναρξη των ψεκασμών
Μόνο που φέτος τα χέρια της Περιφέρειας είναι δεμένα γιατί δεν επιτράπηκε να κάνει προμήθειες για επιπλέον ψεκασμούς πέρα από τους δύο που ήδη έχει κάνει με τα φάρμακα στις αποθήκες. Μέσα σε αυτό το πιεστικό πλαίσιο, η Περιφέρεια Κρήτης καλείται να φέρει εις πέρας ένα εξαιρετικά απαιτητικό έργο στο πεδίο.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Αντιπεριφερειάρχη Αγροτικής Οικονομίας, κ. Σταύρου Τζεδάκη, υπάρχει και φέτος «στενή συνεργασία με τα εκπαιδευτικά και ερευνητικά ιδρύματα, καθώς και με τα στελέχη των υπηρεσιών. Το πρόγραμμα των ψεκασμών έχει οριστεί να ξεκινήσει από τις 15 του μήνα και έπειτα, με τη χρονική στιγμή να διαφοροποιείται ανάλογα με την εκάστοτε περιοχή, όπως οι πρώιμες, οι βόρειες ή οι νότιες ζώνες του νησιού».
Η έναρξη της ευαίσθητης αυτής διαδικασίας δεν γίνεται τυχαία, αλλά αποφασίζεται από τις αρμόδιες υπηρεσίες με αυστηρά κριτήρια, βασιζόμενη στις δακοσυλλήψεις, την πήξη του πυρήνα, καθώς και το μέγεθος που έχει λάβει ο καρπός.
Το «αγκάθι» της γραφειοκρατίας και τα διαθέσιμα αποθέματα
Το μεγάλο οργανωτικό ζήτημα που προκύπτει φέτος αφορά τις διαδικασίες προμήθειας του αναγκαίου υλικού, καθώς η εξάρτηση από τον κεντρικό κρατικό μηχανισμό φαντάζει απόλυτη. Σε αντίθεση με άλλες χρονιές, όλες οι πιστώσεις για τη φετινή δακοκτονία έχουν κατανεμηθεί στο Υπουργείο, το οποίο τρέχει και τον σχετικό διαγωνισμό για τα φάρμακα.
Προς το παρόν, η Περιφέρεια Κρήτης καταφέρνει να εξασφαλίσει την ομαλή εκκίνηση της διαδικασίας, καθώς διαθέτει ήδη στις αποθήκες της τα απαραίτητα φάρμακα για να πραγματοποιήσει δύο ψεκασμούς. Οι δύο αυτοί πρώτοι ψεκασμοί υπολογίζεται ότι θα διαρκέσουν και θα καλύψουν επαρκώς τις ανάγκες των ελαιοπαραγωγών μέχρι τα τέλη Ιουλίου.
Οι κυβερνητικές διαβεβαιώσεις για την απρόσκοπτη συνέχεια
Η αγωνία των παραγωγών, ωστόσο, παραμένει οξυμένη για το τι θα ακολουθήσει μετά την εξάντληση αυτών των αποθεμάτων, στην καρδιά του καλοκαιριού. Η πολιτική ηγεσία της Κρήτης έχει κινηθεί προληπτικά προς την κεντρική διοίκηση για να αποτρέψει δυσάρεστες εκπλήξεις.
Όπως ανέφερε ο Αντιπεριφερειάρχης, τόσο ο ίδιος, όσο και ο Περιφερειάρχης Σταύρος Αρναουτάκης, έχουν λάβει διαβεβαιώσεις από το αρμόδιο Υπουργείο ότι, με την ολοκλήρωση των δύο πρώτων ψεκασμών, θα έχει τελειώσει και ο διαγωνισμός του Υπουργείου. Αυτό, εφ’ όσον τηρηθεί, θα επιτρέψει στην Περιφέρεια να πάρει εγκαίρως τα νέα φάρμακα και να συνεχίσει κανονικά και απρόσκοπτα την καταπολέμηση του δάκου στα ελαιόδεντρα. Ουσιαστικά, η ομαλή εξέλιξη του προγράμματος μετά τον Ιούλιο εναπόκειται εξ ολοκλήρου στις ενέργειες του Υπουργείου.
Η κλιματική απειλή και η αναγκαιότητα για άμεσα αντανακλαστικά
Πέρα από το γραφειοκρατικό και διαχειριστικό σκέλος των διαγωνισμών, ένας μόνιμος και διαρκώς αυξανόμενος παράγοντας ανησυχίας παραμένει η κλιματική κρίση. Οι ολοένα και πιο ήπιοι χειμώνες, σε άμεση συνάρτηση με τις απρόβλεπτες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας και της υγρασίας κατά τους εαρινούς και θερινούς μήνες, δημιουργούν πλέον το ιδανικό περιβάλλον για την ταχεία ανάπτυξη του εντόμου. Η ευελιξία στο πεδίο και τα άμεσα αντανακλαστικά αποτελούν πια τον μοναδικό δρόμο για τη σωτηρία του καρπού.
Έλλειψη εργατικών χεριών
Παράλληλα, δομικά προβλήματα του πρωτογενούς τομέα, όπως η συνεχιζόμενη και δραματική έλλειψη εργατικών χεριών, καθιστούν τη διενέργεια των ψεκασμών, ειδικά στις εξαιρετικά δύσβατες και ημιορεινές περιοχές της κρητικής ενδοχώρας, έναν πραγματικό άθλο για εργολάβους και παραγωγούς.
Η θωράκιση του κρητικού ελαιολάδου, της πραγματικής «βαριάς βιομηχανίας» του νησιού, απέναντι σε αυτές τις πολυδιάστατες προκλήσεις δεν είναι απλώς θέμα περιφερειακής ή αγροτικής πολιτικής. Είναι μια απόλυτη προτεραιότητα επιβίωσης που απαιτεί διαρκή επαγρύπνηση από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, δίχως την παραμικρή ανοχή σε κρατικές καθυστερήσεις. Σε μια χρονιά όπου η αγορά είναι εξαιρετικά ανταγωνιστική, η Κρήτη δεν έχει την πολυτέλεια να αφήσει την παραγωγή της εκτεθειμένη.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
