Σε μία από τις πιο πολιτικά φορτισμένες στιγμές της κοινοβουλευτικής περιόδου, ενόψει της ψήφισης του Προϋπολογισμού, η Βουλευτής Λασιθίου και Ειδική Εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ άσκησε σφοδρή κριτική στην Κυβέρνηση, αποδομώντας πλήρως το αφήγημα περί «φορολογικών ελαφρύνσεων» και «οικονομικής ευημερίας», παρουσιάζοντας με στοιχεία την πραγματική εικόνα της κοινωνίας, της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας, του τουρισμού και ειδικά της Περιφερειακής Ενότητας Λασιθίου.
Από την αρχή της ομιλίας της κατέστησε σαφές ότι ο Προϋπολογισμός δεν έρχεται σε «ουδέτερη» πολιτική και κοινωνική συγκυρία. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «Ο Προϋπολογισμός δεν έρχεται σε μια ήρεμη χώρα. Έρχεται σε μια χώρα σε κοινωνικό και θεσμικό αναβρασμό. Έρχεται τη στιγμή που οι αγρότες είναι ξανά στους δρόμους. Όχι από συνήθεια. Όχι από ιδιοτροπία. Αλλά γιατί ο πρωτογενής τομέας οδηγείται στον αφανισμό».
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, υπογραμμίζοντας ότι: «Δεν αφορά απλώς αριθμούς. Αφορά τη δικαιοσύνη, τη διαφάνεια, την αξιοπιστία του κράτους, τις θεμέλιες λίθους του Κοινωνικού Συμβολαίου – αλλά και της εικόνας μας στους ευρωπαίους εταίρους μας».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Βουλευτής και στην κατάσταση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επισημαίνοντας ότι η συζήτηση του Προϋπολογισμού συμπίπτει με μια πρωτοφανή θεσμική κινητοποίηση των Δήμων. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Και με κορύφωση του πενθήμερου δράματος την ημέρα της ψήφισης του Προϋπολογισμού, όπου όλοι οι Δήμοι της χώρας κατεβάζουν ρολά. Όχι για να διαμαρτυρηθούν συμβολικά. Αλλά για να φωνάξουν ότι δεν αντέχουν άλλο. Χρόνια υποστελεχωμένοι. Χρόνια υποχρηματοδοτούμενοι. Αφήνονται μόνοι τους να διαχειριστούν: την κλιματική κρίση, τα μεταναστευτικά ρεύματα, τις φυσικές καταστροφές, την κατάρρευση υποδομών, την καθημερινότητα των πολιτών».
Κεντρικός άξονας της ομιλίας αποτέλεσε η αποδόμηση της κυβερνητικής ρητορικής περί φορολογικών ελαφρύνσεων. Η κα Σπυριδάκη έθεσε ευθέως το ζήτημα της αγοραστικής δύναμης και της αποταμίευσης, λέγοντας: «Λέτε, λοιπόν, ότι αυξήσατε τον κατώτατο μισθό. Ναι, αυξήθηκε. Αλλά για ποιον ακριβώς; Για αυτόν που πληρώνει ήδη 40% παραπάνω τρόφιμα; Για αυτόν που βλέπει το ρεύμα αυξημένο κατά σχεδόν 50%; Για τον Έλληνα που δεν μπορεί να αποταμιεύσει ούτε ένα ευρώ;»
Και συνέχισε με σαφή αναφορά στα στοιχεία της Eurostat: «Το 2024 είδε τη χώρα μας να περνά στην τελευταία θέση σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση στον δείκτη αποταμίευσης των νοικοκυριών. Με ποσοστό –2,5%. Τι σημαίνει αυτό με απλά λόγια; Ότι οι Έλληνες απλώς δεν αποταμιεύουν — τρώνε από τα έτοιμα. Ζουν με δανεικά. Ζουν με ανασφάλεια. Ζουν χωρίς δίχτυ προστασίας για το αύριο».
Στη συνέχεια, παραθέτοντας σκληρά κοινωνικά δεδομένα, τόνισε: «Ένας στους τρεις Έλληνες έχει απλήρωτους λογαριασμούς. Ένας στους τέσσερις Έλληνες έχει κόκκινα δάνεια που βρίσκονται στα χέρια των funds».
Στο φορολογικό σκέλος, η κριτική της ήταν απόλυτη, με αριθμούς: «Έσοδα από φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων αυξάνονται κατά 48% από το 2019. Του ΦΠΑ αυξάνονται κατά 58%. Συνολικά, οι φόροι το 2026 είναι 19,5 δισεκατομμύρια ευρώ περισσότεροι σε σχέση με το 2019».
Για να θέσει εν τέλει ένα καίριο πολιτικό ερώτημα: «Πώς γίνεται να μιλάτε για μείωση φόρων, όταν το κράτος εισπράττει ιστορικά περισσότερα από τους πολίτες; Γιατί αυτό που ζει ο κόσμος είναι υπερφορολόγηση, και μάλιστα με τον πιο άδικο τρόπο».
Εκτενής ήταν και η αναφορά της στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα και την εστίαση, σημειώνοντας: «Η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα ασφυκτιά: χωρίς ουσιαστική πρόσβαση στα χρηματοδοτικά εργαλεία, αποκλεισμένη από την τραπεζική ρευστότητα». Ενώ για την εστίαση ανέφερε χαρακτηριστικά: «Στην εστίαση το κράτος έχει γίνει ο ζημιογόνος συνέταιρος που δεν επενδύει, δεν ρισκάρει — και όμως εισπράττει πρώτος».
Ιδιαίτερο βάρος στην ομιλία της είχε το σκέλος του τουρισμού, στο οποίο η Βουλευτής τοποθετήθηκε και με την ιδιότητά της ως αρμόδια Τομεάρχης. Με στρατηγική ματιά και τεκμηρίωση, ανέδειξε ότι ο τουρισμός έχει μετατραπεί σε «βαλβίδα εκτόνωσης» ενός ελλειμματικού παραγωγικού μοντέλου, πληρώνοντας δυσανάλογο τίμημα χωρίς καμία ουσιαστική ανταποδοτικότητα.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Όταν δεν έχεις χτίσει ένα υγιές, διαφοροποιημένο παραγωγικό μοντέλο, όταν δεν επενδύεις στη μεταποίηση, όταν απαξιώνεις τον πρωτογενή τομέα, όταν αφήνεις τη βιομηχανία και την παραγωγή χωρίς στρατηγική, τότε αναπόφευκτα φορτώνεις τα πάντα σε έναν μόνο τομέα. Και αυτός ο τομέας σήμερα είναι ο τουρισμός».
Συνδέοντας άμεσα τον τουρισμό με το ελλειμματικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, σημείωσε: «Μετά το 2019, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών εκτοξεύεται. Όχι μόνο λόγω του ελλείμματος αγαθών και υπηρεσιών, που από 1,7 δισεκατομμύρια έφτασε τα 13 δισεκατομμύρια ευρώ. Μιλάμε για αύξηση 290% έως το 2024 — τη μεγαλύτερη σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση».
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η αναφορά της στην υπερφορολόγηση του τουριστικού κλάδου, επικαλούμενη τις μελέτες του ΙΝΣΕΤΕ και της PwC: «Σε σύγκριση με χώρες όπως η Κύπρος, η Ισπανία, η Ιταλία, η Πορτογαλία, η Κροατία, ακόμη και η Τουρκία, η Ελλάδα εμφανίζει τις χαμηλότερες καθαρές αποδόσεις για τις τουριστικές επιχειρήσεις».
Και πρόσθεσε: «Με ίδια τιμή πώλησης — 150 ευρώ τη διανυκτέρευση —
στην Κύπρο απομένουν στην επιχείρηση 137,6 ευρώ. Στην Ελλάδα, μόλις 121,8 ευρώ. Διαφορά 11,5%, η μεγαλύτερη στη Μεσόγειο».
Δίνοντας έμφαση στο σωρευτικό φορολογικό βάρος, ανέφερε: «Το σωρευτικό βάρος φόρων, τελών και εισφορών φτάνει τα 44,7 ευρώ ανά διανυκτέρευση —
σχεδόν το 30% της τελικής τιμής. Το υψηλότερο τέλος διανυκτέρευσης στη Μεσόγειο. Υψηλός ΦΠΑ στη διαμονή. Ο υψηλότερος ΦΠΑ στην εστίαση, 24%, όταν στις ανταγωνίστριες χώρες κυμαίνεται μεταξύ 9% και 13%».
Παράλληλα, ανέδειξε με έμφαση την πλήρη απουσία ανταποδοτικότητας προς τις τοπικές κοινωνίες: «Το 2026, μόνο από το Τέλος Ανθεκτικότητας και το Τέλος Κρουαζιέρας, το κράτος θα εισπράξει 648 εκατομμύρια ευρώ. Χρήματα που δεν επιστρέφουν στις τοπικές κοινωνίες, αλλά κατευθύνονται στο κεντρικό κράτος,
λες και ο τουρισμός δεν αφήνει πίσω του κόστος».
Στο σκέλος της αποτίμησης του τουρισμού για το 2025 και των προκλήσεων που αναδεικνύονται, η Βουλευτής τόνισε: «Η Κυβέρνηση μιλά για “επιτυχία” στον τουρισμό. Όμως το 2026 δεν είναι χρονιά πανηγυρισμών· είναι χρονιά κρίσης ωριμότητας. Γιατί πλέον δεν αρκούν οι αφίξεις και τα έσοδα. Δοκιμάζονται οι αντοχές του συστήματος».
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στους εργαζόμενους του τουρισμού: «83.000 κενές θέσεις εργασίας, με μνημονιακό Ταμείο Ανεργίας, και με μία τουριστική εκπαίδευση υποστελεχωμένη και υποχρηματοδοτημένη».
Τέλος, στο σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης, άσκησε έντονη κριτική για την έλλειψη ουσιαστικού σχεδίου: «Μιλάτε για επενδύσεις. Το 2026 φαίνεται αύξηση +41,8%, αλλά από τα 197 εκατ. ευρώ, τα 160 εκατ. είναι από το Ταμείο Ανάκαμψης. Εθνικό στρατηγικό σχέδιο δεν υπάρχει».
Κλείνοντας, η Βουλευτής στάθηκε εκτενώς στο Λασίθι, παρουσιάζοντας μια εικόνα κοινωνικής πίεσης και εγκατάλειψης. Επικαλέστηκε στοιχεία του Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Κοινωνικής Ένταξης της Κρήτης, σημειώνοντας ότι «στο Λασίθι, ο κίνδυνος φτώχειας φτάνει το 11%», ενώ «το 47% των νοικοκυριών δηλώνει αδυναμία να πληρώσει έγκαιρα τους πάγιους λογαριασμούς του». Τόνισε ότι «οι συντάξεις μειώνουν τη φτώχεια κατά 24 ποσοστιαίες μονάδες», χαρακτηρίζοντας την εικόνα αυτή «όχι επιτυχία, αλλά ντροπή». Ακόμη η Βουλευτής Λασιθίου ανέδειξε ότι πίσω από τους δείκτες και τα μακροοικονομικά μεγέθη κρύβεται ένα βαθύ κοινωνικό έλλειμμα: «Και ποιο είναι το κοινωνικό αποτύπωμα της περίφημης “ανάπτυξης”; Ένας στους τέσσερις κατοίκους του Λασιθίου δεν μπορεί να συμμετέχει ούτε σε στοιχειώδεις δραστηριότητες αναψυχής. Όχι πολυτέλειες. Τα αυτονόητα».
Η Βουλευτής, ακόμη, περιέγραψε συνοπτικά αλλά με σαφήνεια την εικόνα εγκατάλειψης που βιώνει το Λασίθι σε κρίσιμους τομείς. Αναφέρθηκε σε «ένα σύστημα Υγείας σε αποσύνθεση», με νοσοκομεία υποστελεχωμένα, γιατρούς και νοσηλευτές στα όρια και μια ολόκληρη Περιφερειακή Ενότητα «να ζει με ανασφάλεια για το πιο βασικό αγαθό: την υγεία».
Ιδιαίτερη μνεία έκανε στο Οροπέδιο Λασιθίου, όπου «ολόκληρη η παραγωγή έχει χαθεί από τις καταστροφές της κλιματικής κρίσης και τις νεροποντές», με την Πολιτεία απούσα και τις αποζημιώσεις μηδενικές, καθώς και στο κλειστό Δικταίο Άντρο που «στραγγαλίζει τον τουρισμό της περιοχής», οδηγώντας μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε λουκέτα.
Στάθηκε επίσης στη Σητεία, με «αεροδρόμιο υποβαθμισμένο, χωρίς αναβάθμιση και χωρίς στρατηγικό σχεδιασμό», αλλά και στον ΒΟΑΚ που «σταματά ξανά πριν τη Σητεία». Αναφέρθηκε ακόμη στην ελαιοπαραγωγή, που βρίσκεται «σε διάλυση» λόγω λειψυδρίας και έλλειψης στήριξης, στη στασιμότητα κρίσιμων έργων, καθώς και στη «τραγική εικόνα» στην ειδική αγωγή και στα άτομα με αναπηρία. Ειδική αναφορά έκανε και στην Ιεράπετρα, η οποία –όπως τόνισε– μένει μόνη της να διαχειρίζεται μεταναστευτικές ροές, φυσικές καταστροφές και τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης, χωρίς επαρκή στήριξη, προσωπικό και πόρους από το κεντρικό κράτος και με υπηρεσίες ΔΕΗ και ΕΛΤΑ να κλείνουν. Όπως τόνισε, όλα αυτά συνθέτουν τον «μαρασμό του Λασιθίου», ενός τόπου που αργά αλλά σταθερά αδειάζει.
Η ομιλία ολοκληρώθηκε με μια καθαρή πολιτική αποτύπωση: «Αυτή είναι η μετάφραση των Προϋπολογισμών σας στο Λασίθι. Και όσο κι αν μιλάτε για αριθμούς, οι άνθρωποι ζουν τις συνέπειες». Όπως σημείωσε, «πίσω από κάθε πίνακα υπάρχει ένα νοικοκυριό που δεν αντέχει, ένας αγρότης που εγκαταλείπει, ένας νέος που φεύγει», καταλήγοντας ότι αυτό «είναι το πραγματικό μέτρο της πολιτικής σας».
