Είκοσι επτά ολόκληρα χρόνια έχει συμπληρώσει ήδη στο «τιμόνι» του Ιατρικού Συλλόγου Λασιθίου, καταγράφοντας ένα σπάνιο, αν όχι μοναδικό, φαινόμενο αναγνώρισης, αποδοχής και εμπιστοσύνης σε πανελλαδικό επίπεδο. Ο Κώστας Νικολαράκης, ο οποίος εξελέγη για πρώτη φορά πρόεδρος το 1998, διαδεχόμενος τότε τον Τάσο Αναστασάκη, διανύει πλέον την ένατη συνεχή θητεία του. Σε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, αποκαλυπτική και βαθιά ουσιαστική συζήτηση που είχαμε αμέσως μετά την επανεκλογή του, ο πολύπειρος πρόεδρος μιλά για το μυστικό της μακροημέρευσής του, τη δραματική κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει το Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ), τις άγονες προκηρύξεις στην περιφέρεια, αλλά και τη μεγάλη «αιμορραγία» του ιατρικού δυναμικού της χώρας.
Η ενότητα ως απόλυτο μυστικό επιτυχίας
Ερωτηθείς για το τι είναι αυτό που κάνει τους συναδέλφους του να τον τιμούν με την ψήφο τους για σχεδόν τρεις δεκαετίες, σε σημείο που, όπως αναγνωρίζει με αφοπλιστική ειλικρίνεια και ο ίδιος, «σήμερα ψηφίζουν γιατροί που το 1998 ήταν αγέννητοι ή παιδάκια», ο κ. Νικολαράκης είναι σαφής και χωρίς περιστροφές ξεκαθαρίζει τη φιλοσοφία της διοίκησής του: «Ψάξαμε αυτό που μας ενώνει όλους και όχι αυτά που μας χωρίζουν. Είμαστε έντεκα άτομα στο Διοικητικό Συμβούλιο και δεν υπήρξε ποτέ τίποτε άλλο εκτός από το κοινό που μας ενώνει, που ήταν η ιατρική μας ιδιότητα».
Όπως εξηγεί, ο Σύλλογος όλα αυτά τα χρόνια έμεινε συνειδητά και απολύτως μακριά από προσωπικές φιλοδοξίες, εξωθεσμικές παρεμβάσεις ή κομματικές γραμμές. Τα όποια προβλήματα ανέκυπταν, λύνονταν πάντα με εξαντλητικό διάλογο, σύνθεση απόψεων και ομοφωνία, διατηρώντας το Πειθαρχικό Συμβούλιο του Συλλόγου ουσιαστικά σε καθεστώς αδράνειας, αφού δεν υπήρχαν εσωτερικές έριδες. «Δεν ψάχναμε ποτέ τα προβλήματα για να δημιουργήσουμε πληγές. Ήμασταν μια ομάδα που αξιοποιούσαμε την κοινή ιατρική μας ιδιότητα, προστατεύοντας το ειρηνικό και συναδελφικό κλίμα του Συλλόγου απέναντι σε οποιεσδήποτε έξωθεν παρεμβάσεις. Αποτελεί υψίστη τιμή για ‘μένα και για τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιατρικού Συλλόγου Λασιθίου η διαχρονική στήριξη και εμπιστοσύνη των συναδέλφων, τους οποίους ευχαριστώ από την καρδιά μου», τονίζει με έμφαση.
Η ένατη θητεία, μια συνειδητή μετάβαση
Κι όπως με σαφή και ξεκάθαρο τρόπο μιλάει για τη στρατηγική προτεραιότητα που έθεσε όλα αυτά τα χρόνια, έτσι αποσαφηνίζει και την τωρινή του στόχευση, εξηγώντας πως αυτή η ένατη θητεία θα είναι ουσιαστικά ομαλά μεταβατική. «Όταν κάνεις κάτι, πρέπει να ξέρεις πότε ξεκινάς και πότε φεύγεις», αναφέρει χαρακτηριστικά, αποδεικνύοντας την ωριμότητα με την οποία αντιμετωπίζει τη θέση ευθύνης του. Στόχος του είναι να προετοιμάσει ομαλά τη διάδοχη κατάσταση για την επόμενη ημέρα, χωρίς κλυδωνισμούς, συγκρούσεις και εσωστρέφεια, και να παραμείνει ως απλό μέλος στο πλευρό του νέου προέδρου, στηρίζοντας έμπρακτα, με την τεράστια εμπειρία του, το νέο προεδρείο.
Το ΕΣΥ που «νοσεί βαρύτατα» και η επέλαση των ιδιωτών
Η συζήτηση, αναπόφευκτα, πηγαίνει στην τρέχουσα κατάσταση της Δημόσιας Υγείας, μια εικόνα που προκαλεί την έντονη ανησυχία και τον προβληματισμό του προέδρου. Η διάγνωσή του για το σύστημα συμπυκνώνεται σε μια σκληρή, αλλά ρεαλιστική φράση: «Το ΕΣΥ νοσεί». Μάλιστα, προχωρά ένα βήμα παραπέρα, συνδέοντας την ασθένεια του δημοσίου συστήματος με την επέλαση των μεγάλων ιδιωτικών συμφερόντων στο χώρο της Υγείας. «Αν βάλουμε και μπροστά τον παράγοντα των μεγάλων επενδυτικών funds, όπως το αμερικανικό CVC που ελέγχει πλέον ένα τεράστιο μέρος της αγοράς, καταλαβαίνετε ότι το ΕΣΥ νοσεί βαρύτατα», υπογραμμίζει.
Ο κ. Νικολαράκης κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη συνεχή συρρίκνωση, υποχρηματοδότηση και απαξίωση της δημόσιας υγείας. Καταγγέλλει ανοιχτά την εμπορευματοποίηση της υγείας και τη λειτουργία δημοσίων δομών με επικίνδυνα ημίμετρα. «Έχουμε Νοσοκομεία που ουσιαστικά δεν μπορούν να ονομάζονται Νοσοκομεία. Διότι, αν λες ότι μια δομή είναι Νοσοκομείο και δεν έχει μέσα ακτινολόγο, απλά δεν είναι Νοσοκομείο. Αν δεν έχει αναισθησιολόγο, δεν είναι Νοσοκομείο», αναφέρει σε αυστηρό τόνο, επισημαίνοντας την τραγικότητα της κατάστασης. Επισημαίνει, δε, πως ολοένα και περισσότερο εμφανίζονται ιδιωτικές δομές που ουσιαστικά λειτουργούν εκμεταλλευόμενες τα τεράστια κενά του ΕΣΥ, απορροφώντας παράλληλα το ήδη εξουθενωμένο προσωπικό του.
Οι άγονες προκηρύξεις στο Λασίθι και το τρίπτυχο της κατάρρευσης
Η εικόνα στο νομό Λασιθίου είναι απολύτως αποκαλυπτική της ευρύτερης δομικής κρίσης που μαστίζει τη χώρα. Σε πρόσφατη (6/7/2026) προκήρυξη για την κάλυψη 25 θέσεων στα Νοσοκομεία του Νομού μας, υποβλήθηκαν τελικά αιτήσεις για τις 12 μόνο θέσεις, εκ των οποίων οι μισές από αυτές από ήδη υπηρετούντες ιατρούς του ΕΣΥ.
Ταυτόχρονα η αιμορραγία των Νοσοκομείων συνεχίζεται. Την ώρα που μιλάμε από το Νοσοκομείο Αγίου Νικολάου φεύγουν οριστικά τρεις μόνιμοι γιατροί, ο ένας εκ των δύο πνευμονολόγων λόγω συνταξιοδότησης, ο ένας εκ των δύο ακτινολόγων και ο μοναδικός ψυχίατρος του Νοσοκομείου.
Οι λόγοι για την άρνηση των ιατρών να ενταχτούν στο ΕΣΥ σύμφωνα με τον πρόεδρο του Ιατρικού Συλλόγου, είναι τρεις και απόλυτα ξεκάθαροι:
Πρώτον, οι πενιχρές, σχεδόν προσβλητικές αμοιβές. Οι Έλληνες γιατροί του δημοσίου κατατάσσονται στους χαμηλότερα αμειβόμενους στην Ευρώπη, με μισθούς που δεν ανταποκρίνονται ούτε στο ελάχιστο στο έργο και την ευθύνη τους.
Δεύτερον, οι εξοντωτικές συνθήκες εργασίας. Απουσιάζει παντελώς η έννοια της ιατρικής ομάδας. «Ο γιατρός δεν είναι ο παντογνώστης που μπορεί να δουλεύει μονήρης», εξηγεί. Σήμερα καλείται να εργάζεται ολομόναχος, με συνεχείς, εξαντλητικές εφημερίες, χωρίς υποστήριξη, διακινδυνεύοντας την υγεία των ασθενών αλλά και τη δική του.
Τρίτον, η απόλυτη αδυναμία επιστημονικής εξέλιξης και μετεκπαίδευσης. Η ιατρική επιστήμη τρέχει με ιλιγγιώδεις ρυθμούς και το ελληνικό σύστημα αφήνει τους επιστήμονές του στάσιμους.
Χρησιμοποιώντας ένα εξαιρετικά γλαφυρό και εύστοχο παράδειγμα, ο κ. Νικολαράκης σημείωσε: «Ακόμη και τον άριστο καθηγητή από το Χάρβαρντ να φέρεις στο σημερινό μας σύστημα, χωρίς δυνατότητα μετεκπαίδευσης και επιστημονική ενημέρωση, σε μία πενταετία θα έχει γίνει απλά καλός, σε μία δεκαετία θα είναι μέτριος και σε δεκαπέντε χρόνια θα έχει καταστεί επικίνδυνος».
Η μεγάλη αιμορραγία του brain drain
Το άμεσο αποτέλεσμα αυτών των παραγόντων είναι ένα καταστροφικό, χωρίς προηγούμενο, brain drain. Όπως επισημαίνει με θλίψη, πάνω από 20.000 γιατροί, ουσιαστικά η «αφρόκρεμα» της ελληνικής ιατρικής, έχουν φύγει στο εξωτερικό. Πρόκειται για νέους επιστήμονες, σπουδαγμένους «με το αίμα και τον ιδρώτα της οικογένειας τους και τους φόρους του ελληνικού λαού», οι οποίοι προσφέρουν πλέον τις υψηλού επιπέδου υπηρεσίες τους σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Αρνούνται, και δικαίως σύμφωνα με τα λεγόμενά του, να εργαστούν σε συνθήκες εργασιακής εξουθένωσης και επιστημονικής απαξίωσης. Με τέτοιους όρους, είναι ηλίου φαεινότερο πως δεν μπορεί να προχωρήσει η δημόσια υγεία ούτε στο νομό Λασιθίου, ούτε στην Κρήτη, ούτε στη χώρα συνολικά.
Ο «ναυαγοσώστης» στη δίνη ενός συστήματος που βουλιάζει
Κλείνοντας αυτή τη βαθιά τομή στα προβλήματα της Υγείας, ο κ. Νικολαράκης έκανε ειδική, προσωπική μνεία στον διοικητή κ. Νίκο Κοκκίνη και τη συγκινητική του προσπάθεια να κρατήσει όρθιες τις υγειονομικές δομές στο νομό Λασιθίου. Τον χαρακτήρισε ως έναν «ριψοκίνδυνο ναυαγοσώστη που προσπαθεί με κάθε τρόπο να σώσει το ναυάγιο της υγείας στο νομό». Μιλάει επαινετικά για το ήθος του, την τεράστια εμπειρία του στον ευαίσθητο αυτό χώρο, τις άριστες προσωπικές σχέσεις που διατηρεί, αλλά και τα θετικά αποτελέσματα που έχει φέρει στο παρελθόν από θέσεις ευθύνης.
Εκφράζει την ελπίδα να δικαιωθεί αυτή η προσπάθεια, θαυμάζει το θάρρος του να αναλάβει αυτή τη δυσβάσταχτη ευθύνη στις μέρες μας, επισημαίνοντας ωστόσο το προφανές: πως το πρόβλημα είναι βαθιά θεσμικό και δεν λύνεται με προσωπικές υπερβάσεις, ούτε με ημίμετρα, ούτε με ιδιώτες «με μπλοκάκι». Η λύση περνάει αναγκαστικά μέσα από την πλήρη ανασυγκρότηση του συστήματος, τη γενναία επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό με μόνιμες προσλήψεις πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης και, κυρίως, μέσα από την επιστροφή στις διαχρονικές αξίες του όρκου του Ιπποκράτη. Διότι, όπως κατέληξε με νόημα ο κ. Νικολαράκης, «η υγεία δεν μπορεί να είναι εμπόρευμα και ο γιατρός επιβάλλεται να παραμείνει λειτουργός της».
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
