Η Ψυχολόγος και Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του Πανελλήνιου Συνεδρίου στη θεραπεία ζεύγους κ. Ελένη Αϊβαλιώτη μίλησε στην ΑΝΑΤΟΛΗ για το αντικείμενο και τη διοργάνωση, που έχει ήδη προγραμματιστεί και θα υλοποιηθεί το επόμενο διάστημα.
Το συνέδριο αυτό οργανώνεται από την Αλληλεπίδρασις ΙΚΕ, Κέντρο Συστημικής Εκπαίδευσης και Συμβουλευτικής και θα πραγματοποιηθεί από τις 25 έως τις 27 Σεπτεμβρίου 2026 στο Ηράκλειο με τίτλο «Βαδίζοντας από τη Διαφορά στη Σύνθεση». Το συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Οικογενειακής Θεραπείας, του Τομέα Ψυχιατρικής και Επιστημών Συμπεριφοράς της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου, της Συστημικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδος. Υποστηρίζεται από την Περιφέρεια Κρήτης και το αυτοτελές γραφείο ισότητας, ενώ στηρίζει τη διοργάνωση το Μητροπολιτικό Κολέγιο.
Οι ομιλητές
Θα συμμετάσχουν διεθνείς προσωπικότητες από τον χώρο της θεραπείας ζεύγους και της συστημικής θεραπείας, όπως η πρόεδρος και σημαντικά μέλη του συμβουλίου της European Family Therapy Association (EFTA), καθώς και σπουδαίοι Έλληνες και όχι μόνο επιστήμονες του πεδίου. Η κ.Αϊβαλιώτη υπογράμμισε πως «το βασικό κριτήριο πίσω από την πρόσκληση των ανθρώπων τόσο από την Ευρώπη, όσο και από την υπόλοιπη Ελλάδα, ήταν η μακρά παρουσία τους στο χώρο της θεραπείας οικογένειας και ζεύγους. Είναι πολύ μεγάλη τιμή να παρευρεθούν στο συνέδριο, τόσο σημαντικοί επιστήμονες και άνθρωποι που έχουν τόσο μεγάλη ακαδημαϊκή, ερευνητική και κλινική εμπειρία. Μάλιστα, οι περισσότεροι από αυτούς, είναι ψυχίατροι, μέλη ΔΕΠ και έχουν εργαστεί εδώ και δεκαετίες με ζευγάρια και οικογένειες».
Θεωρία και πράξη
Η κ. Αϊβαλιώτη ενημέρωσε πως το συνέδριο θα περιλαμβάνει τόσο στρογγυλές τράπεζες όπου θα αναλυθούν κυρίως θεωρητικά θέματα από την σύγχρονη βιβλιογραφία και την έρευνα. Αλλά και εργαστηριακού τύπου διαλέξεις,που έχουν μεγαλύτερη κλινική και θεραπευτική χρησιμότητα καθώς οι συμμετέχοντες θα μπορούν να ακούσουν το πώς οι περίφημοι επιστήμονες που θα συμμετέχουν στο συνέδριο, εφαρμόζουν την θεραπεία ζεύγους στα διάφορα θεωρητικά πλαίσια. Επεσήμανε λοιπόν, πως η γνώση θα είναι σφαιρική, τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πιο πρακτικό επίπεδο.
Τα θέματα
Η κ. Αϊβαλιώτη μας είπε πως με μεγάλη χαρά, δέχτηκαν πολλές εργασίες από όλη την Ελλάδα και την Ευρώπη. Τα θέματα θα αφορούν μεταξύ άλλων τα ζευγάρια με υψηλά ποσοστά συγκρούσεων, την επίδραση του διαζυγίου στα παιδιά, τις εξαρτήσεις και τον ρόλο τους στα ζευγάρια. Θα μιλήσουν και για τις δυσλειτουργίες στα ζευγάρια τις ψυχολογικές και σεξουαλικές, την συναισθηματική σύνδεση, τα θεραπευτικά μοντέλα, την θεραπεία ζεύγους για άτομα της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ+ αλλά και πολλά ακόμη θέματα. Υπογράμμισε πως για πρώτη φορά στην Ελλάδα οι συμμετέχοντες θα ακούσουν πολύ σημαντικά πράγματα, συγκεντρωμένα σε ένα πανελλήνιο συνέδριο.
Ανάγκη
Στο ερώτημα τι ήταν αυτό που οδήγησεστο συνέδριο ανέφερε πως «προέκυψε σαν σκέψη καθώς η ανάγκη για ψυχοθεραπευτική δουλειά με ζευγάρια, ολοένα και αυξάνεται και όλο και περισσότερα ζευγάρια έρχονται στα γραφεία τους για να ζητήσουν βοήθεια. Από την στιγμή που ζευγαρώνουμε με κάποιον άνθρωπο, η σχέση αυτή αποτελεί μια ιδιαίτερη αξία και ζωτικής σημασίας σχέση για την πνευματική, σωματική και ψυχική μας υγεία. Εξάλλου, δεν είναι τυχαίο -σύμφωνα με επίσημες έρευνες- το γεγονός ότι πάνω από το 50% των ατόμων που θα έρθουν στο γραφείο του ειδικού, θα καταλήξουν σε θεραπεία ζεύγους. Οι παραπάνω λόγοι ήταν εκείνοι που τους οδήγησαν στο να οργανώσουμε αυτό το συνέδριο».
Προοπτική ενός νέου θεσμού
Για την προοπτική καθιέρωσης αυτού του θεσμού η κ. Αϊβαλιώτη είπε πως σκέφτονται πως είναι σημαντικό να υπάρχει στην Ελλάδα μια σοβαρή επιστημονική παρουσία ενώ πρόσθεσε πως θα ήθελαν να καθιερωθεί σαν θεσμός. Συμπλήρωσε πως στο Ηράκλειο, η Αλληλεπίδρασις προσφέρει μια σοβαρή εκπαίδευση στην συστημική θεραπεία εδώ και 13 χρόνια, με εκπαιδευτές σπουδαίους επιστήμονες.
Για το εάν χρειάζεται πριν από τη θεραπεία ζεύγους ατομικά το κάθε μέλος να έχει περάσει από την διαδικασία της ψυχοθεραπείας ή όχι ενημέρωσε πως έχουν διαχειριστεί και τις δύο αυτές εκδοχές. Έχει λοιπόν συμβεί να έχουν δύο συντρόφους στο γραφείο που να βρίσκονται ήδη σε ατομική θεραπεία, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις που το ζευγάρι ξεκινούσε ταυτόχρονα τη θεραπεία του σαν ζεύγος χωρίς προηγουμένως να έχουν ψυχοθεραπευτική εμπειρία. Σημείωσε πως δεν είναι λίγες οι φορές που, ενώ ξεκινούν οι δύο σύντροφοι τη θεραπεία ζεύγους,τελικά τους συστήνεται και ατομική δουλειά, σύμφωνα με την εκτίμηση του θεραπευτή ζεύγους.
Πολλαπλές προκλήσεις
Τα ζευγάρια στη σύγχρονη εποχή αντιμετωπίζουν πολλές προκλήσεις. Η κ.Αϊβαλιώτη ανέφερε πως διαβάζοντας και δουλεύοντας πολλά χρόνια με ζευγάρια είναι σε θέση να αναγνωρίσει πως η μεγαλύτερη πρόκληση είναι ότι έχουν αλλάξει οι προσδοκίες των δύο συντρόφων, του ενός από τον άλλο. Επεσήμανε πως το τι περιμένει ο ένας σύντροφος από το ταίρι του διαφέρει εξαιρετικά από αυτό που προσδοκούσαν οι άνθρωποι από το ζευγάρωμά τους πριν 15-20 χρόνια. Αυτές οι διαφορετικές προσδοκίες είναι σε άλλες περιπτώσεις συνειδητές και μπορεί να τις αναγνωρίσει και το ίδιο το άτομο, ενώ σε άλλες περιπτώσεις όχι.
Σημείωσε πως άλλοτε οι προσδοκίες δεν καλύπτονται από τον σύντροφό μας, είτε επειδή μπορεί να μην τις έχουμε δηλώσει είτε επειδή μπορεί ο άλλος άνθρωπος να μην τις έχει καταλάβει, και τότε έρχεται η συναισθηματική συνθήκη της ματαίωσης και της απογοήτευσης που σταδιακά οδηγεί και στην απομάκρυνση. Αυτή τόνισε πως είναι μια πολύ μεγάλη πρόκληση.
Συμπλήρωσε πως υπάρχουν και άλλες προκλήσεις. όπως η αλλαγή των ρόλων, οι οικονομικές πιέσεις που δέχονται τα ζευγάρια, η απαίτηση για εξομοίωση των ρόλων της γυναίκας και του άνδρα.
Αναφέρθηκε παράλληλα και στις νέες μορφές ζευγαριών που πλέον έχουμε όπως τα ομόφυλα ζευγάρια από την κοινότητα lgptq+, αλλά και τα διευρυμένα ζευγάρια,όπου οι άνθρωποι κάνουν ένα γάμο, χωρίζουν και ξαναδημιουργούν νέα οικογένεια.
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
Για τις επιδράσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε άλλες περιπτώσεις είναι θετικές και σε άλλες αρνητικές. Πέραν από τις θετικές επιδράσεις που έχουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στην καθημερινότητα και στη ζωή, επεσήμανε πως υπάρχουν και αρνητικές επιδράσεις στις σχέσεις των ζευγαριών. Ειδικά τα νεότερα ζευγάρια είναι πολύ επιδέξια στο να επικοινωνήσουν με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ δεν παρέλειψε να επισημάνει πως τα μέσα, περιορίζουν την ποιοτική και συναισθηματικού τύπου έκφραση, κάποιες φορές δημιουργούν στο ζευγάρι συναισθήματα όπως ζήλια, καχυποψία, ενώ ενδεχομένως αυξάνονται και οι συγκρίσεις ανάμεσα στο ζευγάρι αλλά και για πράγματα που βλέπουμε σε άλλα ζευγάρια μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Τα ταμπού
Για τις προκαταλήψεις που υπάρχουν γύρω από τη θεραπεία ζεύγους κ.Αϊβαλιώτη σημείωσε πως παρ’ όλο που πλέον τα ζευγάρια πολύ πιο εύκολα επισκέπτονται το γραφείο του ειδικού,εξακολουθούν να υπάρχουν ακόμη κάποια στερεότυπα. Για να γίνει πιο συγκεκριμένη, εξήγησε πως μερικά στερεότυπα που συναντούν είναι η πεποίθηση ότι η θεραπεία δεν θα βοηθήσει καθώς πολλοί πιστεύουν ότι εάν το ζευγάρι δεν μπορεί από μόνο του να λύσει τα ζητήματα που το απασχολούν δεν θα μπορεί ούτε ο θεραπευτής. Ένα ακόμη στερεότυπο που κάποιοι λανθασμένα πιστεύουν είναι ότι η θεραπεία αφορά εκείνους που χωρίζουν θεωρώντας πως όλοι οι υπόλοιποι που αντιμετωπίζουν ζητήματα στην σχέση τους και δυσφορούν δεν χρειάζεται να προσέλθουν σε θεραπεία ζεύγους. Συμπλήρωσε πως συχνά ακούν και το στερεότυπο «αφού αγαπιόμαστε, δεν χρειαζόμαστε θεραπεία», αλλά υπογραμμίζει πως η αγάπη ανάμεσα στους δύο ανθρώπους είναι μια ισχυρή συγκολλητική ουσία, όμως δεν φτάνει μονάχα αυτή και χρειάζονται και άλλα πράγματα.
Το σημείο καμπής
Η κ. Αϊβαλιώτη τόνισε πως το σημείο καμπής είναι όταν το ζευγάρι ή κάποιος άνθρωπος που ανήκει σε ένα ζευγάρι, χρησιμοποιεί ό,τι πόρους, γνώσεις, δεξιότητες και συναίσθημα διαθέτει για να βγει το ζευγάρι από την κρίση, αλλά αυτό δεν επιτυγχάνεται. Τότε αναγνώρισε πως συνήθως είναι το σημείο που το ζευγάρι θα έρθει για θεραπεία. Όταν δηλαδή θα έχει εξαντλήσει κάθε πιθανή λύση, που μπορούσε να σκεφτεί για το πρόβλημα που αναγνωρίζει εκείνη τη στιγμή ότι έχει.
Δυστυχώς, σχολίασε, πως δεν λείπουν και οι περιπτώσεις ζευγαριών που έρχονται στα γραφεία των ειδικών σαν να είναι η τελευταία τους ελπίδα. Όταν δηλαδή, θα πρέπει να διαλέξουν εάν θα πάνε στο δικηγόρο για διαζύγιο ή θα πάνε για θεραπεία. Αυτό πως δεν είναι χρήσιμο καθώς ενδεχομένως τότε μπορεί να βρεθούν μπροστά σε αδιέξοδα.
Παρότρυνε τα ζευγάρια που αντιμετωπίζουν μια δυσκολία, να αναζητούν βοήθεια για να προλάβουν κάτι πριν στερεωθεί, παρά μετά από χρόνια που η δυσκολία θα έχει γίνει ένα με την ταυτότητα του ζευγαριού και θα είναι πιο δύσκολο να αλλάξει το ζευγάρι.
Αναλυτικές πληροφορίες για το πρόγραμμα, τους ομιλητές, την εγγραφή αλλά και τις επιτροπές στο σύνδεσμο pcct.eventsadmin.com.
ΣΟΦΙΑ ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗ
