Του Αντωνη Γερμανακη
Αφορμή για το παρόν κείμενό μου προς την τοπική μας εφημερίδα “Ανατολή” απετέλεσε ένα πρόσφατο δημοσίευμά της όπου αναφερόταν ότι το Σάββατο 2/12/2023 δεν εφημέρευε αναισθησιολόγος στο Γενικό Νοσοκομείο Αγ. Νικολάου, με αποτέλεσμα ένας ασθενής που προσήλθε στο Νοσοκομείο εκείνη την ημέρα με επείγον χειρουργικό πρόβλημα, να διακομιστεί με ασθενοφόρο στο Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Σητείας.
Υπηρέτησα στο Εθνικό Σύστημα Υγείας για πολλά χρόνια ως νοσοκομειακός ιατρός, ασκώντας την ειδικότητα του παθολογίας. Συγκεκριμένα υπηρέτησα ως ειδικευόμενος ιατρός στην παθολογία στο Γενικό Νοσοκομείο του Ηρακλείου “Βενιζέλειο – Πανάνειο” και ακολούθως ως ειδικευμένος παθολόγος στο Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Σητείας και στο Γενικό Νοσοκομείο Αγ. Νικολάου. Κατά την διάρκεια της παραπάνω υπηρεσίας μου, πλέον του κλινικού έργου, ασχολήθηκα και με την ιατρική έρευνα και εκπόνησα διδακτορική διατριβή στην Ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης με θέμα σχετικό με τις λοιμώξεις. Διετέλεσα επίσης πρόεδρος της Ένωσης Νοσοκομειακών Ιατρών Λασιθίου. Πλέον είμαι συνταξιούχος. Η παραπάνω εμπειρία μου μου επέτρεψε να αποκτήσω μια σφαιρική αντίληψη σχετικά με τις ιατρικές – νοσηλευτικές υπηρεσίες που είναι σε θέση να παρέχει το κάθε Νοσοκομείο της Ανατολικής Κρήτης, καθώς και να εξάγω κάποια, υποκειμενικά ασφαλώς, συμπεράσματα σχετικά με τις προϋποθέσεις οι οποίες απαιτούνται για να αντιμετωπιστεί με επάρκεια και με ασφάλεια το πρόβλημα υγείας ενός νοσηλευόμενου ασθενή.
Κατά την προσωπική μου λοιπόν άποψη, η πρώτη και κύρια προϋπόθεση είναι η επαρκής επιστημονική κατάρτιση των υπεύθυνων ιατρών που θα αναλάβουν την διερεύνηση του προβλήματος του ασθενούς καθώς και την νοσηλεία του, η οποία κατάρτιση απαραίτητα πρέπει να συνοδεύεται από πραγματικό ενδιαφέρον για τον ασθενή, ευγένεια και σεβασμό της προσωπικότητάς του. Πρέπει επίσης να συνοδεύεται με επαρκή ενημέρωση του ασθενούς σχετικά με το πρόβλημα της υγείας του και σχετικά με τον ενδεικνυόμενο τρόπο αντιμετώπισής του, καθώς επίσης και για τις πιθανές επιπλοκές της θεραπείας του, αλλά και για το αν το Νοσοκομείο στο οποίο έχει απευθυνθεί ο ασθενής παρέχει τις ίδιες δικλείδες ασφαλείας με ένα άλλο γειτονικό του Νοσοκομείο.
Η δεύτερη προϋπόθεση είναι η επαρκής στελέχωση της κλινικής όπου νοσηλεύεται ο ασθενής με ιατρικό προσωπικό, έτσι ώστε κάθε ημέρα του μήνα και επί 24ώρου βάσης να εφημερεύει σε αυτήν σε ενεργό εφημερία ένας ειδικευμένος ιατρός. Αν αυτό δεν είναι εφικτό, τουλάχιστον να εφημερεύει σε ενεργό εφημερία ένας ειδικευόμενος ιατρός με επαρκή όμως εμπειρία και παράλληλα να εφημερεύει και ένας ειδικευμένος ιατρός με εφημερία ετοιμότητας. Αυτά για τις εσωτερικές εφημερίες της κλινικής. Για την αντιμετώπιση των επειγόντων περιστατικών που θα προσέλθουν στο ΤΕΠ ενός Νοσοκομείου απαιτείται πάντα να εφημερεύει ιατρός της αντίστοιχης με το πρόβλημα του ασθενούς ειδικότητας, σε ενεργό εφημερία.
Η τρίτη προϋπόθεση είναι η καθημερινή παρουσία καθόλη την διάρκεια του 24ώρου και καθόλη την διάρκεια του μήνα, ιατρών άλλων ειδικοτήτων, κλινικών και εργαστηριακών, που θα διαγνώσουν και θα αντιμετωπίσουν άμεσα ένα τυχόν επιπλέον ιατρικό πρόβλημα που ενδεχομένως θα παρουσιάσει ο ασθενής κατά την διάρκεια της νοσηλείας του.
Συγκεκριμένα τώρα για ένα ασθενή που το πρόβλημα υγείας που παρουσιάζει είναι χειρουργικής φύσεως και για την αντιμετώπισή του απαιτείται χειρουργική επέμβαση με την συμμετοχή αναισθησιολόγου, απαιτείται προφανώς να εφημερεύει καθημερινά ιατρός της αντίστοιχης χειρουργικής ειδικότητας καθώς και αναισθησιολόγος, καθόλη την διάρκεια της νοσηλείας του. Επιπλέον απαιτείται η παρουσία καρδιολόγου για τον απαραίτητο καρδιολογικό προεγχειρητικό έλεγχο.
Κατά την διάρκεια του χειρουργείου ή/και κατά την άμεση μετεγχειρητική περίοδο ενδεχομένως να απαιτηθεί η μετάγγιση του ασθενούς με μονάδες ερυθρών αιμοσφαιρίων ή πλάσματος ή αιμοπεταλίων, μπορεί δε σε κάποιες περιπτώσεις, λόγω της φύσης του προβλήματος του ασθενούς ή λόγω της φύσης της χειρουργικής επέμβασης ή λόγω κάποιων απρόβλεπτων αιμορραγικών επιπλοκών που θα παρουσιαστούν, ο αριθμός αυτών των μονάδων που θα απαιτηθούν να είναι ιδιαίτερα μεγάλος. Τέτοιος μεγάλος αριθμός μονάδων αίματος και παραγώγων του υπάρχει μόνο στα Νοσοκομεία στα οποία λειτουργεί Μονάδα Αιμοδοσίας.
Κατά την άμεση μετεγχειρητική περίοδο υπάρχει επίσης σοβαρό ενδεχόμενο ο ασθενής να είναι αιμοδυναμικά ασταθής ή να παρουσιάσει αναπνευστική ανεπάρκεια ή πολυοργανική ανεπάρκεια για την αντιμετώπιση των οποίων απαιτείται η νοσηλεία του σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας την οποία θα πρέπει να διαθέτει το ίδιο το Νοσοκομείο στο οποίο έγινε η χειρουργική επέμβαση, για να μην διακομίζεται διασωληνωμένος ο ασθενής, στην κρίσιμη κατάσταση στην οποία βρίσκεται, σε άλλο Νοσοκομείο, με ότι αυτό συνεπάγεται για την υγεία του.
Κατά την μετεγχειρητική περίοδο γενικά, είναι ενδεχόμενο να παρουσιάσει λοιμώξεις οι οποίες μπορεί να σχετίζονται ή όχι με το χειρουργικό του πρόβλημα, για την αντιμετώπιση των οποίων απαιτείται η λήψη αιμοκαλλιεργειών, καθώς και η εκτίμηση του ασθενούς από παθολόγο.
Πρέπει επομένως το συγκεκριμένο Νοσοκομείο να διαθέτει εργαστήριο αιμοκαλλιεργειών, καθώς και παθολόγο 24 ώρες το 24ωρο, όλες τις ημέρες του μήνα.
Οι ασθενείς που χειρουργούνται συχνά παρουσιάζουν μετεγχειρητικά προβλήματα νεφρικής λειτουργίας, τα οποία συνήθως είναι ήπια, όμως σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να εμφανίσουν σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια για την οποία μπορεί να απαιτηθεί αιμοκάθαρση σε Μονάδα Τεχνητού Νεφρού (ΜΤΝ). Απαιτείται επομένως το Νοσοκομείο να διαθέτει νεφρολόγους και ΜΤΝ.
Επίσης οι παραπάνω ασθενείς σε κάποιες περιπτώσεις παρουσιάζουν κατά την μετεγχειρητική περίοδο καρδιολογικά προβλήματα για τα οποία απαιτείται η άμεση αντιμετώπισή τους από καρδιολόγο. Πρέπει επομένως το Νοσοκομείο να διαθέτει καρδιολόγο 24 ώρες το 24ωρο, όλες τις ημέρες του μήνα.
Ενημερώνομαι από τα τοπικά ΜΜΕ ότι οι 2 από τους 4 υπηρετούντες στο αναισθησιολογικό τμήμα του Νοσοκομείου Αγ. Νικολάου αναισθησιολόγοι, πρόσφατα έφυγαν από το Νοσοκομείο, με αποτέλεσμα κάποιες ημέρες του μήνα να μην είναι εφικτό να αντιμετωπιστούν στο παραπάνω Νοσοκομείο τα χειρουργικής φύσεως επείγοντα περιστατικά. Ενημερώνομαι επίσης από τα παραπάνω ΜΜΕ ότι στο αμέσως προσεχές χρονικό διάστημα είναι πολύ πιθανό να φύγουν και οι άλλοι 2 αναισθησιολόγοι, με αποτέλεσμα την πλήρη αδυναμία λειτουργίας όλων των χειρουργικών τμημάτων του παραπάνω Νοσοκομείου.
Γνωρίζω ότι στα Νοσοκομεία – Κέντρα Υγείας Ιεράπετρας και Σητείας δεν υπάρχουν Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, Μονάδα Αιμοδοσίας και Μονάδα Τεχνητού Νεφρού. Απο την σχετική ιστοσελίδα της 7ης ΥΠΕ (Κρήτης) με τις καθημερινές εφημερίες ιατρών των Νοσοκομείων της Κρήτης διαπιστώνω ότι τα παραπάνω Νοσοκομεία – Κέντρα Υγείας Ιεράπετρας και Σητείας δεν καλύπτονται επί 24ώρου βάσεως και καθόλη την διάρκεια του μήνα με ιατρούς των ειδικοτήτων που προανέφερα και οι οποίοι, κατά την προσωπική μου άποψη, είναι απαραίτητο να εφημερεύουν για να μπορεί ένας χειρουργημένος ασθενής να νοσηλευτεί με ασφάλεια στα συγκεκριμένα Νοσοκομεία. Άλλες ημέρες εφημερεύει παθολόγος άλλες δεν εφημερεύει, άλλες ημέρες εφημερεύει καρδιολόγος άλλες δεν εφημερεύει κ.ο.κ.
Με βάση τα προαναφερόμενα και μετά από το περιστατικό στο οποίο αναφέρθηκα στην αρχή του παρόντος κειμένου, όπου ασθενής με οξύ χειρουργικό πρόβλημα αντί να διακομιστεί από το Νοσοκομείο Αγ. Νικολάου σε Νοσοκομείο του Ηρακλείου, διακομίστηκε στο Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Σητείας, νομίζω έχω βάσιμους λόγους να ανησυχώ σχετικά με το Νοσοκομείο στο οποίο θα διακομίσουν εμένα ή κάποιο μέλος της οικογένειάς μου οι οποίοι κατοικούμε στην πόλη του Αγ. Νικολάου, αν κάποια στιγμή μελλοντικά παρουσιάσουμε κάποιο οξύ χειρουργικό πρόβλημα και δεν εφημερεύουν εκείνη την ημέρα ή έχουν κλείσει οριστικά οι αντίστοιχες χειρουργικές κλινικές του Νοσοκομείου Αγ. Νικολάου όπως πιθανολογείται ότι θα συμβεί σύντομα.
Θεωρώ απαραίτητο οι αρμόδιες υπηρεσίες της Πολιτείας να διερευνήσουν άμεσα το πολύ σοβαρό για την δημόσια υγεία θέμα σχετικά με το αν στα Νοσοκομεία – Κέντρα Υγείας Ιεράπετρας και Σητείας είναι ασφαλές για τον ασθενή, με βάση τα παραπάνω δεδομένα, να διενεργούνται χειρουργικές επεμβάσεις που απαιτούν την συμμετοχή αναισθησιολόγου, καθώς επίσης αν είναι ασφαλές να παρέχουν μετεγχειρητική νοσηλεία με τον ίδιο βαθμό ασφάλειας για τον ασθενή όπως αυτός παρέχεται στα δημόσια Νοσοκομεία του Ηρακλείου Βενιζέλειο – Πανάνειο και ΠαΓΝΗ και όπως παρεχόταν έως πρόσφατα στο Νοσοκομείο του Αγ. Νικολάου. Εαν η διενέργεια χειρουργικών επεμβάσεων σε αυτά τα δυο Νοσοκομεία – Κέντρα Υγείας και η επακόλουθη νοσηλεία των ασθενών σε αυτά δεν είναι εξίσου ασφαλής με αυτή στα μεγάλα Νοσοκομεία, τότε η υγεία και η ζωή των παραπάνω ασθενών, στους οποίους ενδεχομένως να συμπεριληφτώ και εγώ ή κάποιο μέλος της οικογενείας μου, εκτίθεται σε κίνδυνο.
Θα πρέπει επίσης να διερευνηθεί αν κατά το παρελθόν απαιτήθηκε ασθενείς που μόλις είχαν χειρουργηθεί στα Νοσοκομεία – Κέντρα Υγείας Ιεράπετρας και Σητείας να διακομιστούν διασωληνωμένοι στην ΜΕΘ του Νοσοκομείου Αγ. Νικολάου ή στην ΜΕΘ κάποιου άλλου Νοσοκομείου και σε θετική απάντηση, εαν η διακομιδή τους έγινε συνοδεία ιατρού με εμπειρία στην επείγουσα ιατρική, καθώς επίσης και το ποια ήταν η τελική έκβαση της νοσηλείας τους, αν δηλαδή αποθεραπεύτηκαν ή αν απεβίωσαν. Η παραπάνω διερεύνηση πρέπει να γίνει κυρίως για να επιβοηθηθεί η εξαγωγή των σωστών συμπερασμάτων αναφορικά με το αν στα Νοσοκομεία – Κέντρα Υγείας Ιεράπετρας και Σητείας είναι αποδεκτό να εκτελούνται σοβαρές χειρουργικές επεμβάσεις που απαιτούν μετεγχειρητική νοσηλεία, με βάση τα υπάρχοντα δεδομένα και αν από πλευράς διοίκησης των διασυνδεδεμένων νοσοκομειακών δομών του νομού Λασιθίου και διοίκησης της 7ης ΥΠΕ μπορεί να επιτραπεί αυτό ή αν παραβαίνει τους ανωτέρω ιατρικούς περιορισμούς και έτσι να διασφαλισθεί ότι θα δίνονται οι σωστές εντολές στο ΕΚΑΒ σχετικά με το Νοσοκομείο στο οποίο θα πρέπει να διακομίζουν τους ασθενείς με οξέα χειρουργικά προβλήματα από την περιοχή του Δήμου Αγίου Νικολάου, έτσι που να μην εκτίθεται ενδεχομένως σε κίνδυνο η υγεία τους και η ζωή τους σε περίπτωση που το Γενικό Νοσοκομείο Αγίου Νικολάου ως το κεντρικό Νοσοκομείο του νομού Λασιθίου δεν μπορεί να καλύψει τα εν λόγω περιστατικά.
Αντώνης Γερμανάκης
Ιατρός
