Για τα μείζονα θέματα, με πρώτο την απογοήτευση για την τρέχουσα τιμή του προϊόντος, που απασχολούν φέτος και διαχρονικά τους ελαιοκαλλιεργητές, η ΑΝΑΤΟΛΗ μίλησε με τον κ. Νίκο Μιχελάκη Δρ. γεωπόνο, πρώην διευθυντή του Ινστιτούτου Ελιάς Χανίων και άμισθο επιστ. σύμβουλο του Συνδέσμου Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης.
Τί μπορεί να περιμένουν οι ελαιοπαραγωγοί από την άποψη τιμών για το ελαιόλαδο της φετινής σοδειάς, ρωτήσαμε τον κ. Μιχελάκη, ο οποίος απάντησε:
«Από την περιορισμένη ενημέρωση που έχουμε με βάση την οποία ο ΣΕΔΗΚ εκδίδει το δελτίο τιμών κάθε εβδομάδα, παρατηρούμε, δυστυχώς, ότι τα ελαιοτριβεία πλέον δεν παρέχουν αυτή την πληροφόρηση στο βαθμό που το έκαναν παλαιότερα. Από τα 40-50 ελαιοτριβεία στην Κρήτη, που μας πληροφορούσαν σε τακτική βάση για τις τιμές των εμπορικών πράξεων πώλησης ελαιολάδου που έκαναν, αυτά έχουν πλέον μειωθεί πάνω από 50%! Δε θέλουν ή δε μπορούν να μας δώσουν τιμές, δεν ξέρουμε τους λόγους.
Η πληροφόρηση σε ό,τι αφορά την εξέλιξη τιμών είναι περιορισμένη… Η εικόνα που σχηματίζομε- που μπορεί να μην είναι αντιπροσωπευτική – από τις πληροφορίες που έχουμε, από τα λίγα ελαιοτριβεία, στην Κρήτη την περασμένη εβδομάδα είχαμε μέγιστες και ελάχιστες τιμές γύρω από το 4,80 ευρώ/κιλό. Υπήρξαν μικρότερα ελαιοτριβεία που έδωσαν 4,50 ευρώ. Είχαμε μια ελαφρά πτώση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα που ήταν στα 5 ευρώ/κιλό. Στην Πελοπόννησο αντιθέτως σημειώθηκε αύξηση. Από τα 5 ανέβηκε στα 5,50 ευρώ!
Η κατάσταση στις πωλήσεις ελαιολάδου είναι ανομοιόμορφη στο επίπεδο των τιμών σε κάθε περιοχή, που αλλάζει σχεδόν κάθε εβδομάδα. Αυτό δείχνει ότι γίνονται κάποιες μεμονωμένες αγοραπωλησίες και είναι θέμα διαπραγμάτευσης η τιμή στην οποία καταλήγουν. Είναι γεγονός ότι η ζήτηση χύμα ελαιολάδου από την Ιταλία, που ανέκαθεν αποτελούσε το συνήθη τρόπο διάθεσης ελαιολάδου στην ιταλική αγορά, παρουσιάζεται μειωμένη. Τόσο οι Ιταλοί και μάλλον και οι Ισπανοί δεν έχουν διάθεση να πληρώνουν τιμές πάνω από 5 ευρώ… Αυτό οφείλεται μάλλον στο ότι όλοι αναμένουν να αγοράσουν ελαιόλαδο με χαμηλότερες τιμές, απ’ όποια αγορά μπορέσουν να το βρουν. Δηλαδή, δεν τους ενδιαφέρει αν θα είναι Ελλάδα, Ιταλία, Πορτογαλία κλπ. Στις μεγάλες βιομηχανίες που εξάγουν ελαιόλαδο, κυρίως στις ΗΠΑ και σε άλλες μεγάλες αγορές του εξωτερικού, με δική τους ετικέτα, δεν ενδιαφέρουν πλέον τόσο πολύ η ποιότητα και κυρίως η προέλευση, αφού ειδικά η δεύτερη, χάνεται. Το ελαιόλαδο που φεύγει από τη χώρα μας και φτάνει στην Ιταλία, δεν κατονομάζεται πλέον «ελληνικό» και αυτό είναι γνωστό. Άρα ο Ιταλός συσκευαστής, όταν πωλεί ελαιόλαδο, δεν αναφέρει ότι μέσα στις φιάλες με την ετικέτα του, έχει ελληνικό λάδι. Αναφέρει απλά τη φίρμα του…
Αυτή τη στιγμή, λοιπόν, η διάθεση των εμπόρων είναι να αγοράσουν ελαιόλαδο, όσο το δυνατόν φθηνότερα. Θεωρούν ότι μπορούν να το βρουν από χώρες που ισχυρίζονται ότι έχουν μεγάλη παραγωγή και μπορούν να δώσουν το λάδι φθηνό, γιατί έχουν χαμηλό κοστολόγιο. Τέτοιες χώρες είναι η Τυνησία, η οποία ισχυρίζεται ότι φέτος έχει μεγάλη παραγωγή και κάποιοι παράγοντες θεωρούν ότι μπορεί να το πουλήσει φθηνότερα. Ωστόσο, και οι Τυνήσιοι, εφ’ όσον βλέπουν ότι οι τιμές διαμορφώνονται γύρω στα 5 ευρώ, δεν έχουν διάθεση μέχρι τώρα να το δίνουν φθηνότερα… Έτσι, την εβδομάδα που πέρασε η τιμή στην Τυνησία ήταν στα 3,80 ευρώ -χαμηλότερα βέβαια από τις δικές μας, ωστόσο θέλει και εκείνη να ακολουθήσει τις δικές μας τιμές.
Οι προβλέψεις για τα μέλλον των τιμών του προϊόντος, που με ρωτήσατε, δεν είναι εύκολες. Αυτή τη στιγμή η τιμή παίζεται στο επίπεδο της «μεγάλης προσφοράς». Η συγκομιδή ελιάς έχει προχωρήσει πάνω από 50% σε όλες τις ελαιοπαραγωγές χώρες. Όλοι αναμένουν ότι εφ’ όσον οι ποσότητες συγκεντρωμένου ελαιολάδου αυξάνονται με την πρόοδο της συγκομιδής, θα υπάρξει και μεγαλύτερη προσφορά, άρα και χαμηλότερες τιμές… Γι’ αυτό και οι έμποροι την περίοδο αυτή δεν εμφανίζονται διατεθειμένοι να προσφέρουν υψηλές τιμές. Η εικόνα θα αποσαφηνιστεί περισσότερο, ύστερα από μερικούς μήνες, όταν θα ολοκληρωθεί η συγκομιδή και θα αυξηθούν και οι δικές τους ανάγκες σε προμήθεια προϊόντος. Η περίοδος αυτή μπορεί να χαρακτηριστεί η χειρότερη για υψηλές τιμές στους παραγωγούς», επεσήμανε ο κ. Μιχελάκης.
Η προ διετίας αύξηση
«Η αύξηση των τιμών που είχαμε πριν δύο χρόνια, οφειλόταν στην μεγάλη πτώση παραγωγής στην Ισπανία, όταν από 1,5 εκατομμύρια τόνους είχε μειωθεί στο μισό! Αυτό επηρεάζει το παγκόσμιο ισοζύγιο, στη διεθνή αγορά. Ψάχνουν τότε όλοι να βρουν λάδι, άρα υπάρχει μεγαλύτερη ζήτηση και αύξηση των τιμών. Έτσι διαμορφώθηκαν τα 8 και 9 ευρώ/κιλό. Ας μην πλανιόμαστε όμως, εφ’ όσον η παραγωγή εξομαλύνεται σε όλα τα κράτη, ότι θα ξαναδούμε τώρα τέτοιες υψηλές τιμές. Σίγουρα με νορμάλ παραγωγή οι τιμές θα είναι χαμηλότερες. Το αν συμφέρουν οι ισχύουσες τιμές ή όχι σε σχέση με το κόστος παραγωγής, αυτό το γνωρίζει ο κάθε παραγωγός και ανάλογα πράττει.
Τα πράγματα, δεν φαίνονται ευοίωνα. Υψηλό κόστος παραγωγής, εργατικό μεροκάματο 70-80 ευρώ, μειωμένη παραγωγή, αλλά και προβλήματα δακοπροσβολής με υποβάθμιση της ποιότητας κλπ. Όλα αυτά δεν είναι καθόλου ευχάριστα, ιδίως σε ό,τι αφορά την Κρήτη. Θα πρέπει, λοιπόν, να δούμε τι θα γίνει με το μέλλον της ελαιοπαραγωγής μας.
Θεαματικά πράγματα δε μπορεί να αναμένει κανείς γιατί στην αγορά παρεμβαίνουν η Τυνησία και η Τουρκία. Και οι δύο ακολουθούν περίεργες τακτικές. Δηλαδή «φουσκώνουν» τα νούμερα της παραγωγής τους, δίνοντας μεγαλύτερες ποσότητες απ’ ό,τι πιστεύουν ότι θα πετύχουν. Λόγου χάρη, η Τυνησία δήλωσε παραγωγή 450.000 τόνους και με έκθεσή της η Ε. Ένωση την εκτιμά μόνο σε 250.000 τόνους! Άρα ασφαλή συμπεράσματα δεν μπορούν να βγουν ούτε απ’ αυτά τα νούμερα, τα οποία δίνονται ανεξέλεγκτα. Επομένως οι εκτιμήσεις δεν επηρεάζουν πραγματικά τις τιμές. Εκείνο που πραγματικά διαμορφώνει τιμές είναι η πραγματική προσφορά και η πραγματική ζήτηση. Ισχύει αυτό που είπαμε πιο πάνω, ότι οι Ιταλοί αυτή τη στιγμή δεν έχουν διάθεση να αγοράσουν. Κρατούν στάση αναμονής, περιμένοντας τις πραγματικά διαθέσιμες ποσότητες από τις ελαιοπαραγωγές χώρες», εξήγησε.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
