Τέσσερις Αναφορές προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας κατέθεσε η Βουλευτής Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνα Σπυριδάκη, φέρνοντας στη Βουλή τις έντονες αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών, των επιστημονικών φορέων, των συλλόγων και της αυτοδιοίκησης για τα σχεδιαζόμενα έργα βιομηχανικών ΑΠΕ και ανεμογεννητριών στην Κριτσά και τη Θρυπτή.
Οι παρεμβάσεις αυτές αναδεικνύουν ένα κοινό και κρίσιμο ζήτημα: την απουσία ουσιαστικού χωροταξικού σχεδιασμού, την έλλειψη κοινωνικής συναίνεσης και τον κίνδυνο να επιβαρυνθούν ανεπανόρθωτα περιοχές με υψηλή περιβαλλοντική, πολιτιστική, τουριστική και παραγωγική αξία.
Στις Αναφορές της, η Κατερίνα Σπυριδάκη μεταφέρει και αναδεικνύει την έντονη αντίθεση της τοπικής κοινωνίας της Κριτσάς στον σχεδιασμό εγκατάστασης 26 ανεμογεννητριών από τα Έξω Λακώνια έως την περιφέρεια του οικισμού. Όπως επισημαίνει, οι κάτοικοι, μέσα από μαζική λαϊκή συνέλευση, προειδοποιούν για σοβαρές επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον, στην τοπική οικονομία και στο πολιτιστικό απόθεμα της περιοχής. Η Βουλευτής Λασιθίου τονίζει τον ιδιαίτερο προβληματισμό που διατυπώνεται για την εγγύτητα των έργων με μνημεία παγκόσμιας σημασίας, όπως η Αρχαία Λατώ και η Παναγία Κερά, αλλά και για τις συνέπειες που ενδέχεται να υπάρξουν στον ήπιο τουρισμό, τη μελισσοκομία και την κτηνοτροφία.
Αντίστοιχα, για τη Θρυπτή, η Κατερίνα Σπυριδάκη υπογραμμίζει ότι η ανησυχία των κατοίκων και των φορέων δεν αφορά μόνο τις ίδιες τις ανεμογεννήτριες αλλά και το συνολικό αποτύπωμα των συνοδών έργων. Όπως καταγγέλλεται στις παρεμβάσεις που κατέθεσε στη Βουλή, οι σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν πυλώνες μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, νέους δρόμους, εκτεταμένες εκσκαφές και βαριές κατασκευές σε μια περιοχή ιδιαίτερης οικολογικής αξίας.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη διάσταση καθώς, σύμφωνα με όσα έχουν παρουσιαστεί δημόσια, αρκετά από τα συγκεκριμένα έργα φαίνεται να εξαιρούνται από κρίσιμες προβλέψεις του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ λόγω μεταβατικών διατάξεων, γεγονός που δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο οι νέοι κανόνες προστασίας θα εφαρμοστούν στην πράξη ή θα παρακαμφθούν μέσω παλαιότερων αδειοδοτήσεων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν και οι επιστημονικές επισημάνσεις που κατατέθηκαν για τη Θρυπτή. Η περιοχή της Ανατολικής Κρήτης και ειδικότερα ο Ισθμός της Ιεράπετρας αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους μεταναστευτικούς διαδρόμους πτηνών μεταξύ Ευρώπης και Αφρικής. Η Θρυπτή λειτουργεί ως κρίσιμο πέρασμα για προστατευόμενα αρπακτικά είδη, ενώ η λίμνη Μπραμιανών αποτελεί αναγνωρισμένο σημείο φιλοξενίας και παρατήρησης μεταναστευτικών και υδρόβιων πτηνών.
Στις Αναφορές της, η Βουλευτής Λασιθίου επισημαίνει ότι η εγκατάσταση αιολικών πάρκων σε τέτοιες περιοχές εγείρει σοβαρά ζητήματα για τη βιοποικιλότητα, τη συνδεσιμότητα των οικοσυστημάτων και τη διατήρηση των φυσικών διαδρόμων μετακίνησης της άγριας ζωής. Παράλληλα, μεταφέρει τις ανησυχίες που έχουν καταγραφεί για τη διάβρωση των εδαφών, την αλλοίωση του τοπίου και την υπονόμευση αναπτυξιακών δραστηριοτήτων όπως ο οικοτουρισμός, η πεζοπορία και η παρατήρηση της φύσης.
Η Κατερίνα Σπυριδάκη αναδεικνύει επίσης τις ομόφωνες αποφάσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης, οι οποίες αποτυπώνουν ξεκάθαρα τη βούληση των τοπικών κοινωνιών. Όπως τονίζει, το Δημοτικό Συμβούλιο Ιεράπετρας αποφάσισε ομόφωνα να απορρίψει τη σχεδιαζόμενη εγκατάσταση αιολικών σταθμών στη Θρυπτή, συντασσόμενο με τις ομόφωνες αρνητικές αποφάσεις των τοπικών κοινοτήτων Κάτω Χωριού, Ορεινού, Καβουσίου, Αγίου Στεφάνου και Αγίου Ιωάννη.
Η Βουλευτής Λασιθίου καταγγέλλει ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, προβλέπεται η εγκατάσταση εννέα ανεμογεννητριών συνολικής ισχύος 54 MW, ύψους έως 180 μέτρων, με διάνοιξη 27 χιλιομέτρων νέων δρόμων και παρεμβάσεις εντός περιοχών του δικτύου Natura 2000. Παράλληλα, μεταφέρει τις σοβαρές καταγγελίες για κενά στη διαδικασία ενημέρωσης και διαβούλευσης, καθώς η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων φέρεται να μην τέθηκε εγκαίρως σε γνώση της τοπικής κοινωνίας και των φορέων.
Η υπόθεση των ανεμογεννητριών στη Θρυπτή και την Κριτσά αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα ενεργειακής δικαιοσύνης και διαβούλευσης. Η Κατερίνα Σπυριδάκη τονίζει ότι το Λασίθι σηκώνει ήδη δυσανάλογο βάρος στην παραγωγή ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές, χωρίς αντίστοιχα ανταποδοτικά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες. Όπως επισημαίνει, την ώρα που ο νομός παράγει ήδη το μεγαλύτερο ποσοστό πράσινης ενέργειας στην Κρήτη, οι κάτοικοι βλέπουν να σχεδιάζονται συνεχώς νέες επιβαρύνσεις χωρίς ουσιαστικό διάλογο και χωρίς σαφή αναπτυξιακή ανταπόδοση.
Σε δήλωσή της η Βουλευτής Λασιθίου Κατερίνα Σπυριδάκη τονίζει: «Η ενεργειακή μετάβαση είναι αναγκαία. Δεν μπορεί όμως να εξελίσσεται σε βάρος των τοπικών κοινωνιών, της βιοποικιλότητας, του πολιτιστικού αποθέματος και του παραγωγικού μέλλοντος ενός τόπου.
Το Λασίθι δεν μπορεί να συνεχίσει να σηκώνει δυσανάλογα το βάρος μιας πολιτικής που στερείται σχεδιασμού και δικαιοσύνης. Όταν, μετά από τόσα χρόνια, η χώρα εξακολουθεί να μην διαθέτει ολοκληρωμένο χωροταξικό σχεδιασμό για τις ΑΠΕ, όταν δεν έχουν προχωρήσει οι αναγκαίες υποδομές αποθήκευσης ενέργειας, όταν ο κορεσμός του δικτύου παραμένει άλυτο πρόβλημα και όταν οι τοπικές κοινωνίες δεν απολαμβάνουν ουσιαστικά ανταποδοτικά οφέλη, τότε δεν μιλάμε για μια δίκαιη πράσινη μετάβαση. Μιλάμε για μια πολιτική που αντιμετωπίζει την ενέργεια αποκλειστικά ως πεδίο επενδύσεων και όχι ως εργαλείο ισόρροπης και βιώσιμης ανάπτυξης.
Δεν είναι δυνατόν περιοχές Natura, μεταναστευτικοί διάδρομοι πτηνών, ιστορικά τοπία, τουριστικοί προορισμοί και παραγωγικές δραστηριότητες να αντιμετωπίζονται ως κενές εκτάσεις πάνω σε έναν ενεργειακό χάρτη, με την κάθε τοπική κοινωνία να είναι υποχρεωμένη να αποδεχθεί τετελεσμένα.
Η Κρήτη και ιδιαίτερα το Λασίθι έχουν ήδη προσφέρει πολλά στην ενεργειακή μετάβαση της χώρας. Αυτό που ζητούν σήμερα οι πολίτες είναι το αυτονόητο: σεβασμό στον τόπο τους, ουσιαστική συμμετοχή στις αποφάσεις, δίκαιη κατανομή βαρών και ωφελειών και έναν ενεργειακό σχεδιασμό που να υπηρετεί πρώτα την κοινωνία και μετά τα επενδυτικά συμφέροντα.
Και αυτό είναι ένα μήνυμα που οφείλει επιτέλους να ακούσει η Κυβέρνηση»
