Υπάρχουν στιγμές στον δημόσιο βίο, είτε αυτός αφορά την πολιτική είτε την εκκλησιαστική σφαίρα, που τα γεγονότα ξεπερνούν την τυπική ειδησεογραφία. Σταματούν να είναι απλές ψηφοφορίες, αριθμοί ή διοικητικές πράξεις και μετατρέπονται σε ιστορικά ορόσημα που συνδέουν το παρελθόν με το μέλλον, διδάσκοντας ήθος και ανωτερότητα. Η 28η Ιανουαρίου 2026 δεν ήταν η ημέρα που η Εκκλησία της Κρήτης εξέλεξε δύο νέους Μητροπολίτες. Ήταν η μέρα που η μνήμη λειτούργησε ως παρόν, η σπορά δεκαετιών βρήκε τον πιο γόνιμο θερισμό της και, κυρίως, αποδείχθηκε περίτρανα πως η ταπείνωση και η συνεργασία είναι οι μόνοι δρόμοι που οδηγούν στο Φως.
Για εμάς εδώ στο Λασίθι, η είδηση της παμψηφεί εκλογής του Αρχιμανδρίτη Τίτου Ταμπακάκη στον ιστορικό θρόνο της Μητροπόλεως Κυδωνίας και Αποκορώνου, δεν ήταν μόνο μια χαρούμενη αναγγελία. Ήταν μια βαθιά συναισθηματική δόνηση. Μια «επιστροφή» στις ρίζες της πνευματικής μας ταυτότητας και μια ηχηρή δικαίωση τριών ανδρών: του μακαριστού Νεκταρίου που έθεσε τα θεμέλια, αλλά και των Μητροπολιτών Γερασίμου και Τίτου που έχτισαν πάνω σε αυτά με ενότητα, παραμερίζοντας τις ανθρώπινες μικρότητες.
Η «Σχολή» του Νεκταρίου και ο πιστός μαθητής Ευγένιος
Αν κοιτάξει κανείς τον χάρτη της Εκκλησίας της Κρήτης σήμερα, θα διακρίνει μια αόρατη αλλά ισχυρή κλωστή που ενώνει τις κορυφαίες θέσεις ευθύνης. Από τον Αρχιεπίσκοπο Κρήτης Ευγένιο μέχρι τον νεοεκλεγέντα Μητροπολίτη Κυδωνίας Τίτο, η μορφή του μακαριστού Μητροπολίτη Πέτρας και Χερρονήσου, κυρού Νεκταρίου, δεσπόζει καθοριστικά.
Σε αυτό το κάδρο, ξεχωριστή θέση κατέχει ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης Ευγένιος. Ο πάντα ενωτικός Πρωθιεράρχης, ο πιστός μαθητής που υπηρετεί με αυταπάρνηση το όραμα του Γέροντά του για την Εκκλησία. Από το Ηράκλειο, εργάζεται αθόρυβα και ουσιαστικά για την ενότητα του σώματος της Εκκλησίας και τη συνοχή του πληρώματος σε όλη την Κρήτη. Η στάση του, η πραότητά του και ο μεστός, εκκλησιαστικός και ενωτικός του λόγος, αποτελούν την εγγύηση ότι η Εκκλησία μας βαδίζει στον δρόμο που χάραξε ο Νεκτάριος: τον δρόμο της αγάπης, της σύνθεσης, της διεκδίκησης και της προσφοράς. Ο Ευγένιος αποδεικνύεται καθημερινά θεματοφύλακας αυτής της παρακαταθήκης, εμπνέοντας ασφάλεια και σιγουριά στον λαό και τον κλήρο.
Ο Τίτος Ταμπακάκης, γέννημα θρέμμα της Νεάπολης, ένας ικανός κληρικός, είναι και αυτός πνευματικό ανάστημα του Νεκταρίου. Εκείνος τον έκανε μοναχό, τον χειροτόνησε διάκονο, εκείνος διέγνωσε τα χαρίσματά του. Σήμερα, βλέποντας τον Τίτο να αναλαμβάνει μια από τις πιο νευραλγικές Μητροπόλεις του νησιού, τα Χανιά, και τον Ευγένιο να ποιμαίνει την Εκκλησία της Κρήτης, αντιλαμβανόμαστε ότι το όραμα του Νεκταρίου για μια Εκκλησία ανοιχτή, μορφωμένη και ανθρώπινη, δίπλα στην κοινωνία, έχει πλέον κυριαρχήσει. Η αναφορά του νέου Μητροπολίτη Κυδωνίας στο Μικρό του Μήνυμα προς τον «μακαριστό γέροντά του», δεν ήταν τυπική. Ήταν η ομολογία μιας πνευματικής κληρονομιάς που συνεχίζεται.
Γεράσιμος και Τίτος: Ένα μάθημα εκκλησιαστικού ήθους
Ωστόσο, η σημερινή ημέρα κρύβει μέσα της και μια άλλη, σπουδαία νίκη, ίσως πιο ανθρώπινη και πιο συγκινητική. Είναι η δικαίωση της σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Πέτρας και Χερρονήσου κ. Γερασίμου και του νέου Μητροπολίτη Κυδωνίας κ. Τίτου.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε την ιστορία, ούτε να ωραιοποιούμε καταστάσεις, γιατί τότε χάνουμε την αξία της υπέρβασής τους. Όλοι θυμόμαστε την περίοδο της προηγούμενης εκλογής για την πλήρωση της θέσης του Μητροπολίτη Πέτρας και Χερρονήσου. Τότε, το λαϊκό έρεισμα, η αγάπη του κόσμου εδώ στο Λασίθι, έγερνε φανερά υπέρ του γνωστού και αγαπητού Τίτου. Ο κόσμος τον ήξερε, τον είχε δει να μεγαλώνει, τον ένιωθε δικό του παιδί. Παρ’ όλα αυτά, η Ιερά Σύνοδος εξέλεξε τον κ. Γεράσιμο.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, η ανθρώπινη ιστορία είναι γεμάτη από παραδείγματα πικρίας, αποχωρήσεων ή υπόγειων συγκρούσεων. Εδώ όμως, οι δύο αυτοί εκκλησιαστικοί άνδρες παρέδωσαν μαθήματα μεγαλείου. Ξεπέρασαν κάθε πικρία, κάθε ανθρώπινο εγωισμό και συνεργάστηκαν άψογα για το καλό της Εκκλησίας.
Ο Μητροπολίτης Γεράσιμος επέδειξε ηγετική γενναιοδωρία και ευρύτητα πνεύματος. Εμπιστεύθηκε απόλυτα τον Τίτο, διατηρώντας τον στη θέση του Πρωτοσυγκέλλου. Δεν φοβήθηκε τη σύγκριση, δεν άκουσε τις σειρήνες της διχόνοιας. Του έδωσε χώρο, του ανέθεσε ευθύνες, τον τίμησε.
Και από την άλλη, ο Τίτος επέδειξε σπάνια εκκλησιαστική υπακοή και ταπείνωση. Έμεινε δίπλα στον νέο του Ποιμενάρχη, τον στήριξε με όλες του τις δυνάμεις, εργάστηκε αθόρυβα και ουσιαστικά, τιμώντας το σχήμα του και την αποστολή του. Η φράση του στο Μικρό Μήνυμα, όπου ευχαριστεί τον «Σεβασμιώτατο Ποιμενάρχη μου, Μητροπολίτη Πέτρας και Χερρονήσου κύριο Γεράσιμο», ο οποίος «επί δεκαετίες με ποικίλους τρόπους εξεδήλωνε την πατρική του στοργή», δεν είναι λόγια του αέρα. Είναι ο καρπός αυτής της ειλικρινούς και καθαρής σχέσης που δοκιμάστηκε και άντεξε.
Η σημερινή εκλογή του Τίτου στα Χανιά είναι, λοιπόν, μια διπλή δικαίωση. Είναι η ανταμοιβή του Τίτου για την υπομονή και την εργατικότητά του, αλλά είναι και η δικαίωση του Γερασίμου, που βλέπει τον στενό του συνεργάτη, τον άνθρωπο που εμπιστεύθηκε, να ανέρχεται επάξια σε έναν ιστορικό θρόνο. Είναι η απόδειξη ότι όταν η Εκκλησία λειτουργεί με αγάπη και ενότητα, όταν οι ποιμένες βάζουν το «εμείς» πάνω από το «εγώ», το αποτέλεσμα είναι πάντα ευλογημένο.
Το «βαρύ πυροβολικό» του Φαναρίου
Σε αυτό το βυζαντινό ψηφιδωτό, κομβικός ήταν και ο ρόλος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Γέροντος Χαλκηδόνος κ. Εμμανουήλ, μια παρουσία που προσέδωσε στην όλη διαδικασία ένα ειδικό βάρος. Οφείλουμε να το πούμε καθαρά και χωρίς περιστροφές: Ο Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος αποτελεί αναμφίβολα τη μεγαλύτερη εκκλησιαστική προσωπικότητα σε επίπεδο ρόλου και ευθυνών, με τέτοια διάρκεια, που έχει αναδείξει η Κρήτη στη σύγχρονη ιστορία.
Δεν πρόκειται απλώς για έναν Ιεράρχη που κατάγεται από την Κρήτη. Μιλάμε για μια προσωπικότητα με παγκόσμιο κύρος, με διεθνή ακτινοβολία και παρουσία στα μεγαλύτερα κέντρα λήψης αποφάσεων. Με κοσμικούς όρους, θα μπορούσε κάλλιστα να χαρακτηριστεί ως ο «μόνιμος Υπουργός Εξωτερικών» του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Είναι ο άνθρωπος που χειρίζεται τις πιο λεπτές και κρίσιμες αποστολές της Ορθοδοξίας ανά την υφήλιο, ο στενότερος συνεργάτης του Πατριάρχη Βαρθολομαίου, εκείνος που γεφυρώνει χάσματα και ανοίγει δρόμους εκεί που άλλοι βλέπουν αδιέξοδα.
Η εμπλοκή του στα τεκταινόμενα της Εκκλησίας της Κρήτης και η στήριξή του στο πρόσωπο του Τίτου δεν ήταν μια απλή ψήφος. Ήταν η επισφράγιση μιας σχέσης που ξεκίνησε χρόνια πριν, όταν το 2003 ο νεαρός Τίτος βρέθηκε κοντά του στη Γαλλία. Εκεί, δίπλα σε αυτόν τον κολοσσό της εκκλησιαστικής διπλωματίας, ο νέος Μητροπολίτης Κυδωνίας διδάχθηκε τι σημαίνει οικουμενικότητα, διοίκηση και ανοιχτοί ορίζοντες. Ο κ. Εμμανουήλ «σμίλεψε» τον χαρακτήρα του Τίτου και σήμερα, με την παρουσία του στο Ηράκλειο, εγγυήθηκε προσωπικά την ομαλή μετάβαση και την αναβάθμιση του εκκλησιαστικού βίου του νησιού. Δεν του χαρίστηκε. Αλλιώς θα το είχε κάνει και στην προηγούμενη εκλογή για τον Μητροπολίτη Πέτρας. Αναγνώρισε την ωριμότητα και την ετοιμότητα του Εψηφισμένου Μητροπολίτη και οδήγησε τις εξελίξεις, όπως είθισται να πράττουν οι ηγέτες. Η Κρήτη πρέπει να αισθάνεται τυχερή που ένα τέτοιο τέκνο της κατέχει αυτή τη θέση ευθύνης στην κορυφή της Ορθοδοξίας.
Τα δάκρυα που μιλούν
Πέρα από τις αναλύσεις και τα πρόσωπα κύρους, αυτό που μένει τελικά είναι η ανθρώπινη στιγμή. Η εικόνα του νέου Μητροπολίτη Λάμπης, Συβρίτου και Σφακίων, Ιωακείμ Καρανδινού, να δακρύζει κατά την ανάγνωση του Μικρού Μηνύματος, αλλά και η φωνή του Τίτου που έσπασε από τη συγκίνηση, μας θυμίζουν ότι η Εκκλησία είναι ζωντανός οργανισμός.
Δεν είναι λίγο πράγμα να αναλαμβάνεις ιστορικές Μητροπόλεις. Ο Τίτος διαδέχεται τον μακαριστό Δαμασκηνό στα Χανιά, μια πόλη με τεράστια ιστορία. Ο Ιωακείμ, ένας ταπεινός εργάτης από τη Γόρτυνα, αναλαμβάνει τη βαριά κληρονομιά του Ειρηναίου στο Σπήλι. Τα δάκρυά τους είναι η απόδειξη της επίγνωσης του χρέους. Δεν βλέπουν την εξουσία, αλλά τον Σταυρό. Και σε αυτή τη φόρτιση, ήρθαν να προστεθούν τα θερμά λόγια του Αρχιεπισκόπου Ευγενίου, που μίλησε όχι ως Πρόεδρος της Συνόδου, αλλά ως πατέρας και αδελφός, υπογραμμίζοντας τη συνέχεια της εκκλησιαστικής διακονίας.
Το Λασίθι υπερήφανο
Ως Λασιθιώτες, νιώθουμε μια ξεχωριστή χαρά. Ένα δικό μας παιδί, που ξεκίνησε από τη Νεάπολη, που γαλουχήθηκε στη Μητρόπολη μας, που «όργωσε» τα χωριά μας ως Ιεροκήρυκας και Πρωτοσύγκελλος, ανοίγει τώρα τα φτερά του για τη Δυτική Κρήτη.
Η ομόθυμη αποδοχή της εκλογής του, όπως εκφράστηκε από τις δηλώσεις του Περιφερειάρχη, του Αντιπεριφερειάρχη Χανίων και των τοπικών φορέων, επιβεβαιώνει ότι ο Τίτος είναι πρόσωπο κοινής αποδοχής. Είναι η επιβράβευση μιας πορείας που χαρακτηρίστηκε από συνέπεια, ήθος και προσφορά.
Μια νέα σελίδα
Η Εκκλησία της Κρήτης γύρισε σελίδα. Με τον Ευγένιο στο τιμόνι, με τον Γεράσιμο να αποτελεί πυλώνα σταθερότητας στην Μητρόπολη Πέτρας & Χερρονήσου, με την υψηλή εποπτεία και το κύρος του Γέροντος Χαλκηδόνος Εμμανουήλ και με νέους Ιεράρχες όπως ο Τίτος και ο Ιωακείμ, το μέλλον προδιαγράφεται ελπιδοφόρο.
Πίσω από τα “Άξιος” που ακούστηκαν, υπάρχει μια ιστορία ωριμότητας. Η ιστορία δύο ανδρών, του Γερασίμου και του Τίτου, που δίδαξαν πως όταν οι άνθρωποι της Εκκλησίας συνεργάζονται ειλικρινά, ακόμη και οι πιο δύσκολες εξισώσεις λύνονται με τρόπο θαυμαστό.
Στο νέο Μητροπολίτη Κυδωνίας και Αποκορώνου κ. Τίτο, ευχόμαστε να έχει τη δύναμη του Αποστόλου του οποίου το όνομα φέρει. Να παραμείνει ταπεινός και εργατικός. Και είμαστε βέβαιοι ότι, καθώς θα εισέρχεται στον Μητροπολιτικό Ναό των Εισοδίων στα Χανιά, κάπου εκεί, αόρατος αλλά παρών, θα χαμογελά από ικανοποίηση ο μακαριστός Γέροντάς του, Νεκτάριος, (όχι μόνος) βλέποντας τα πνευματικά του παιδιά να διακονούν τον λαό του Θεού εν ομονοία και αγάπη.
Άξιος!
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
