Ανησυχητική είναι η μείωση της στάθμης του νερού στο φράγμα Αποσελέμη, όπως παρατηρείται την τελευταία τριετία και το επιβεβαιώνει σχετική δορυφορική αποτύπωση. «Οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής είναι ορατές», αναφέρει ο διευθυντής ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Κώστας Λαγουβάρδος.
Τα δορυφορικά δεδομένα από τον ευρωπαϊκό δορυφόρο Sentinel-2, μας δίνουν την έκταση του ταμιευτήρα Αποσελέμη, που καλύπτεται από νερό, σε τρεις διαδοχικές χρονιές (πρώτο δεκαήμερο Ιουλίου 2022, 2023 και 2024): Το 2022, η έκταση που κάλυπτε το νερό ήταν περίπου 1.4 τετραγωνικά χιλιόμετρα (η κανονική έκταση επιφάνειας είναι 1.9 τ.χ.). Στις αρχές Ιουλίου 2023, η επιφάνεια ήταν 0.8τ.χ. και πριν λίγες ημέρες (10 Ιουλίου 2024) ήταν μόνο 0.6 τ.χ.!
Προσωπικά θεωρώ… φυσιολογική την εξέλιξη! Πριν από 3 χρόνια και για 3 χρόνια είχαμε χειμώνες με καλές βροχές.
Όμως αυτές οι καλές βροχές ποτέ δεν είναι σταθερές στην Κρήτη. Συνήθως ακολουθούν χρόνια με ελάχιστες βροχές. Γι’ αυτό και όταν ξεκίνησε η κατασκευή του φράγματος, πίστευα ότι δεν θα γέμιζε ποτέ! Ευτυχώς διαψεύστηκα και όχι μόνο αυτό, αλλά τη μία χρονιά κάναμε και υπερχείλιση. Βέβαια βοήθησε και η σήραγγα που κατεβάζει τα «δικά μας» νερά, των οροπεδίων Καθαρού και Λασιθίου. Το πότε θα έχουμε ξανά βροχερούς χειμώνες είναι άγνωστο! Οπότε προσέχουμε για να έχουμε!
Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει η επιστημονική κοινότητα
Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει η επιστημονική κοινότητα λόγω του συναγερμού για λειψυδρία που έχει σημάνει σε πολλές περιοχές της χώρας. Την κατάσταση δυσχεραίνουν οι παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες σε συνδυασμό με τις μειωμένες βροχοπτώσεις σε αρκετές περιοχές την ίδια ώρα που η θερινή τουριστική περίοδος οδεύει προς την κορύφωσή της.
«Πράγματι, φέτος σε πολλές περιοχές στα ανατολικά της χώρας υπάρχει για το διάστημα Οκτωβρίου 2023 με Απρίλιο 2024 μια μείωση των βροχοπτώσεων, σε σχέση με το μέσο όρο της προηγούμενης δεκαετίας, κατά 40-50%. Mείωση είχαμε και στην Κρήτη και ειδικά στην Ανατολική Κρήτη και στον Άγιο Νικόλαο, ήταν της τάξεως του 60%», εξηγεί στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η ομότιμη καθηγήτρια στη Σχολή Πολιτικών Μηχανικών του ΕΜΠ, Μαρία Μιμίκου. Ωστόσο διευκρινίζει ότι λειψυδρία μπορεί να υπάρξει και χωρίς την ξηρασία.
«Η λειψυδρία στην Ελλάδα είναι ένα ενδημικό φαινόμενο θα έλεγα, είναι το έλλειμμα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης νερού, του διαθέσιμου νερού. Επομένως, η λειψυδρία υπάρχει λόγω της ξηρασίας, αλλά υπάρχει περίπτωση να έχουμε λειψυδρία χωρίς να έχουμε ξηρασία. Πολλές ανατολικές χώρες έχουν έλλειμμα, απλά μας φαίνεται πιο πολύ, όσο συνεχίζονται τα ξηρά και άνομβρα χρόνια», σημειώνει η κ. Μιμίκου.
Όπως επισημαίνει η κ. Μιμίκου οι ξηρές χρονιές αλλά και η ανοικονόμητη κατανάλωση νερού προκαλούν λειψυδρία σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Για το λόγο αυτό, είναι ανάγκη να υπάρξουν περιορισμοί και να ληφθούν αποφάσεις.
«Υπάρχει ένα έντονο καμπανάκι στην Ελλάδα. Πρέπει σε κάθε χρήση νερού είτε είναι υδρευτική είτε αρδευτική- κυρίως στην αρδευτική- να βελτιωθούν οι μέθοδοι άντλησης να μεγαλώσει ο λόγος παραγωγικότητας του αγροτικού νερού», εξηγεί η κ. Μιμικού και προσθέτει ότι χρειάζεται να μπει σε σωστές βάσεις το θέμα της διαχείρισης των υδατικών πόρων.
«Θα πρέπει να υπάρχει ένας κεντρικός φορέας διαχείρισης υδατικών πόρων που θα λειτουργεί αποκεντρωμένα και κεντρικά κάτω από ένα εθνικό στρατηγικό σχέδιο εκτίμησης, αξιοποίησης και διαχείρισης των υδατικών πόρων και από εκεί και πέρα θα πρέπει να ακολουθήσουν τα μοντέλα διακυβέρνησης όπως υπάρχουν», λέει η κ. Μιμίκου.
Μεγάλη πτώση της στάθμης του νερού στο φράγμα Αποσελέμη
Μεγάλη πτώση της στάθμης του νερού σε σχέση με το 2022 διαπιστώνεται σε δύο σημαντικούς ταμιευτήρες νερού στη χώρα μας, σύμφωνα με δορυφορική ανάλυση δεδομένων από την Επιχειρησιακή Μονάδα BEYOND του ΙΑΑΔΕΤ/ΕΑΑ. Συγκεκριμένα, στην τεχνητή λίμνη Μόρνου, στη Στερεά Ελλάδα και στο φράγμα Αποσελέμης, στην Κρήτη, έπειτα από ανάλυση που εφάρμοσε το Beyond EO Centre NOA με δορυφορικές εικόνες Sentinel-2.
Όπως εξηγεί η Επιχειρησιακή Μονάδα BEYOND του ΙΑΑΔΕΤ/ ΕΑΑ παραθέτοντας σχετικούς χάρτες «είναι φανερό ότι και στις δύο περιπτώσεις η στάθμη του νερού έχει μειωθεί και η διαφορά πτώσης μεταξύ του 2022 και του 2024 παρουσιάζεται με διαγράμμιση. Το εμβαδόν της επιφάνειας της διαφοράς τους καλύπτει περίπου 4700 στρέμματα και 600 στρέμματα αντίστοιχα στους 2 χάρτες».
ΛΕΩΝ. ΚΛ.
