Μέσα από το πρίσμα των στατιστικών στοιχείων της Πυροσβεστικής για την Κρήτη, το οποίο εξειδικεύει τα δεδομένα μιας ολόκληρης εικοσιπενταετίας, έρχεται στο φως η αδυσώπητη πραγματικότητα. Και για εμάς, εδώ στην ανατολική Κρήτη, τα στοιχεία αυτά συνθέτουν ένα εφιαλτικό παράδοξο που καταδεικνύει την τεράστια περιβαλλοντική τρωτότητα του Λασιθίου.
Όπως αναφέρεται σε ρεπορτάζ του Μιχάλη Ατσαλάκη στην ΑΝΑΤΟΛΗ η ιστορική απογραφή είναι αμείλικτη. Στο οικοσύστημα της Κρήτης καταγράφηκαν συνολικά 2.866 περιστατικά που αποτέφρωσαν 751.949 στρέμματα γης. Σε ετήσια βάση, αυτό μεταφράζεται σε έναν μέσο όρο 125 δασικών πυρκαγιών που καταστρέφουν περίπου 32.693 στρέμματα, με τη μέση ένταση να υπολογίζεται στα 262 στρέμματα ανά περιστατικό. Από αυτή την καμένη επιφάνεια, το 77,7% αφορά δασικές και χορτολιβαδικές εκτάσεις.
Ωστόσο, οφείλουμε να σταθούμε στο υπόλοιπο 22,3%, το οποίο αφορά άμεσα αγροτικές εκτάσεις. Ειδικότερα, οι ελαιώνες, η ραχοκοκαλιά της κρητικής υπαίθρου, αντιπροσωπεύουν το 12,1% των συνολικών απωλειών. Κάθε φορά που καίγεται η ύπαιθρος, δεν χάνεται μόνο το πράσινο, αλλά εξαϋλώνεται το εισόδημα γενεών, οδηγώντας την τοπική αγροτική οικονομία σε μαρασμό. Στη νεότερη περίοδο, μετά το παραπλανητικό ιστορικό χαμηλό του 2019 (μόλις 738 στρέμματα καμένα), το φαινόμενο επιδεινώθηκε ραγδαία.
Το παράδοξο του Λασιθίου:
Στο επίκεντρο της ολοκληρωτικής καταστροφής
Ως εφημερίδα ΑΝΑΤΟΛΗ οφείλουμε να αναδείξουμε την πλέον ανησυχητική παράμετρο του ρεπορτάζ, η οποία αφορά τον νομό μας. Το Λασίθι κατέχει την απόλυτη, θλιβερή πρωτοκαθεδρία στις καταστροφές. Παρ’ ότι εδώ καταγράφονται οι λιγότερες ενάρξεις πυρκαγιών (περίπου 15% του συνόλου της Κρήτης), ο νομός μας συγκεντρώνει το 40% της συνολικής καμένης γης του νησιού.
Η μέση έκταση στο Λασίθι εκτοξεύεται στα 686 στρέμματα ανά συμβάν, ένας αριθμός εφιαλτικός. Ήταν εδώ, το 1994, που καταγράφηκε το απόλυτο ρεκόρ με 70.000 καμένα στρέμματα (50.000 δασικά και 20.000 γεωργικά). Η τρωτότητα του νομού, που φιλοξενεί πολύτιμα οικοσυστήματα, όπως το Δάσος Σελάκανου, το Αζιλακόδασος, το Φοινικόδασος του Βάι και το Κυπαρισσόδασος Κριτσάς, παραμένει τεράστια. Στις 29 Ιουλίου του 2026, οι φλόγες στη Σητεία (Αγία Τριάδα, Αθερινόλακος) απέδειξαν ξανά τη γύμνια του κρατικού μηχανισμού απέναντι στα ακραία φαινόμενα, με τα μέτωπα να καταστρέφουν ολοσχερώς πυροσβεστικά οχήματα και να φτάνουν μια ανάσα από το εργοστάσιο της ΔΕΗ.
Ρέθυμνο: Η ζώνη των πολύνεκρων τραγωδιών
Αν το Λασίθι κρατά τα σκήπτρα της καμένης έκτασης, το Ρέθυμνο (με 20% των ενάρξεων και 25% των καμένων εκτάσεων) αποτελεί τη γεωγραφική ζώνη της απόλυτης τραγωδίας. Οι ισχυρότατοι καταβάτες άνεμοι στα νότια δημιουργούν ανθρωποκτόνες συνθήκες. Η μνήμη επιστρέφει στους τρεις απανθρακωμένους δασοπυροσβέστες στον Βώσσακο (2007) και στην οικολογική καταστροφή στο Φοινικόδασος του Πρέβελη (2010). Το φετινό καλοκαίρι, ωστόσο, ξεπέρασε κάθε προηγούμενο: η φωτιά στην Κρύα Βρύση με ανέμους 12 μποφόρ, δημιούργησε μέτωπο 15 χιλιομέτρων, οδήγησε στην εκκένωση 8.000 ατόμων και, τραγικά, κόστισε τη ζωή σε δύο ακόμη πυροσβέστες.
Χανιά: Συχνότητα και αγροτοδασικά πλήγματα
Στα δυτικά, ο νομός Χανίων καταγράφει διαχρονικά τον μεγαλύτερο όγκο ενάρξεων (46%), αλλά με συγκριτικά χαμηλή μέση ένταση (130 στρέμματα ανά περιστατικό). Αυτό, όμως, δεν αποτελεί εγγύηση ασφαλείας. Η κλιματική κρίση, μεταφρασμένη σε καύσωνες και ξηρασία, οδήγησε το 2025 στον εφιάλτη του Δυτικού Σέλινου. Εκεί, μια πυρκαγιά 36 ωρών κάλυψε πάνω από 20 χιλιόμετρα, επέβαλε την εκκένωση 7 οικισμών και έφερε τη βιβλική καταστροφή στην τοπική μελισσοκομία, αφανίζοντας 2.000 παραγωγικά μελίσσια.
Ηράκλειο: Η φυσική ασπίδα και οι διαρκείς απειλές
Το Ηράκλειο (19% ενάρξεων, 10% καμένων εκτάσεων) παρουσιάζει το πιο «μετριοπαθές» προφίλ, καθώς η απουσία συμπαγών δασών και ο τεράστιος κατακερματισμός της γης (αμπελώνες, ελαιώνες, θερμοκήπια) λειτουργούν ως φυσικοί ανασχετικοί παράγοντες. Παρά ταύτα, οι αγροτοδασικές πυρκαγιές είναι συχνότατες. Γεγονότα, όπως οι φετινές φωτιές στη Μεσαρά (Μορόνι, Γαλιά) και ο περσινός κίνδυνος δίπλα στο Βενιζέλειο Νοσοκομείο, υπενθυμίζουν ότι καμία περιοχή δεν είναι άτρωτη.
Η Κρήτη εκπέμπει σήμα κινδύνου. Το πύρινο προφίλ της τελευταίας εικοσιπενταετίας δεν είναι μόνο ένα σύνολο στατιστικών δεδομένων, αλλά είναι ένας χάρτης απωλειών που απειλεί την επιβίωση των τοπικών κοινωνιών, με το Λασίθι, δυστυχώς, να πληρώνει διαχρονικά τον βαρύτερο φόρο.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
