του Γιώργου Καφφετζάκη*
Άλλος ένας κύκλος του περιβόητου προγράμματος εξοικονόμησης ενέργειας «Εξοικονομώ – Αυτονομώ» σε κτήρια έκλεισε πριν καλά καλά ανοίξει.
Μέσα σε 12 μόλις λεπτά της ώρας εξαντλήθηκαν οι διαθέσιμοι πόροι της περιφέρειας Κρήτης ύψους 32.000.000€ περίπου. Πολίτες και μηχανικοί αποσβολωμένοι έβλεπαν κόπο, εργασία και έξοδα να πέφτουν στο κενό, καθώς το κριτήριο δεν ήταν τίποτε άλλο εκτός από την «γρηγοράδα του δακτύλου». Κάτι που έπρεπε να ισχύει τις προεκλογικές περιόδους και όχι όταν γίνεται διαχείριση κονδυλίων που προέρχονται από την τσέπη του Έλληνα και Ευρωπαίου πολίτη.
Το τόσο σοβαρό πρόγραμμα της θωράκισης του «γερασμένου» κτηριακού αποθέματος της χώρας μας και του ενεργειακού αποτυπώματος κάθε κατοικίας στο περιβάλλον, απαξιώνεται εν τη γενέσει του όταν το μόνο κριτήριο πρόκρισης και ένταξης στην παρούσα διαδικασία – παρωδία είναι η ταχύτητα!! Αυτός είναι και ο σεβασμός μας απέναντι στο περιβάλλον, στην επιστημονική δραστηριότητα του Έλληνα Μηχανικού, αλλά και στην αντιμετώπιση του Έλληνα Πολίτη. Αλλά δεν είναι και η πρώτη φορά τους τελευταίους μήνες που αρμόδια κυβερνητικά χείλη απαξιώνουν την εργασία του Έλληνα Μηχανικού.
Ένα εξευτελιστικό 12λεπτο «ηλεκτρονικού ποδοπατήματος» για όλους τους εμπλεκόμενους, εκτός από αυτούς που συνέλαβαν αυτήν την φαεινή ιδέα αξιολόγησης και ένταξης σε μια άκρως σοβαρή και απαραίτητη διαδικασία.
Και αφού δεν μπορούν οι ίδιοι οι κυβερνώντες να αντιληφθούν το γελοίο της υποθέσεως, γιατί δεν έλαβαν υπόψην τους την φωνή του Τεχνικού κόσμου, όταν εδώ και αρκετούς μήνες δια μέσου του ΤΕΕ και των περιφερειακών τμημάτων του, διατυμπάνιζε την ανάγκη αλλαγής αυτής της προβληματικής διαδικασίας; Ο τεχνικός σύμβουλος της Πολιτείας, μέσα από την εμπειρία διαχείρισης των φακέλων ένταξης από τα μέλη του, δηλαδή ο καθ’ ύλην αρμόδιος, είχε επισημάνει σωρεία λαθών και προβλημάτων, τα οποία θα μπορούσαν να είχαν ληφθεί υπόψη και να αποφύγουμε για τρίτη συνεχόμενη φορά να είναι η Ελληνική κοινωνία στην ίδια κωμωδία θεατής.
Γιατί να μην μπορούν όλοι οι ενδιαφερόμενοι να έχουν ένα εύλογο και αξιοπρεπές διάστημα, ώστε να αναρτήσουν τις προτάσεις εξοικονόμησης των ακινήτων τους και κατόπιν μέσα από μια διαφανή και σοβαρή διαδικασία αξιολόγησης με συγκεκριμένα κριτήρια, να κατανεμηθούν τα κονδύλια σε εκείνα τα κτήρια που πραγματικά συνεισφέρουν στο ελάχιστο ενεργειακό αποτύπωμα. Με αξιολόγηση κόστους – οφέλους, με μέγιστες ενεργειακές αναβαθμίσεις, με εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια, αυτοψία των υποψήφιων κατοικιών με τεκμηρίωση της αναγκαιότητας ενεργειακής αναβάθμισης μετά από φωτογραφική αποτύπωση και με μεθόδους που θα είχαν μια πραγματική θωράκιση των κτηρίων αλλά και πλήρους σεβασμού προς το περιβάλλον. Έχετε αναρωτηθεί πόσο ανάγκη έχει για παράδειγμα μία πενταμελής οικογένεια μια τέτοια επιχορήγηση, όταν η κατοικία που ζουν μικρά παιδιά είναι μέσα στην υγρασία και την μούχλα, χωρίς θέρμανση και αδυνατεί να ανταπεξέλθει οικονομικά στις απαιτούμενες εργασίες; Δεν αξίζει διαφορετικής αντιμετώπισης η ένταξή της, πέρα από τον ιδιότυπο αυτό «αγώνα ταχύτητας» εισαγωγής στοιχείων στο πληροφοριακό σύστημα του Εξοικονομώ που κάποιοι επινόησαν;
Γιατί να μην γίνεται μια Πανελλαδική αξιολόγηση όλων αυτών των κριτηρίων και να υπάρχει ένα ποσό για το Πανελλήνιο και όχι για κάθε Περιφέρεια; Μια κατοικία είναι περισσότερο ενεργοβόρα αν βρίσκεται στην Κέρκυρα ή στην Σαντορίνη; Οι ενεργειακές καταναλώσεις αφορούν μόνο την θέρμανση;
Ένα επίσης σοβαρό θέμα που έχουμε θίξει ως μηχανικοί είναι το που επενδύονται αυτά τα χρήματα του Προγράμματος. Είναι οι κατοικίες αυτές στατικά επαρκείς ώστε να αναβαθμιστούν ενεργειακά, αλλά και οι πόροι του προγράμματος να μην πάνε χαμένοι, εάν για παράδειγμα ένα κτήριο υποστεί ζημιές από ένα σεισμό, ειδικά σε μια τόσο σεισμογενή χώρα όπως η δική μας;
Για άλλη μια φορά η απαξίωση της επιστημονικής εργασίας του Μηχανικού εν Ελλάδι είναι γεγονός. Δεν γνωρίζω ποιοι σοβαροί συνάδελφοι και πολίτες θα ασχοληθούν ξανά με τέτοιες παρωδίες προγραμμάτων επιδότησης, κάτω από το ίδιο πρίσμα ένταξης και αξιολόγησης. Ειδικά με μια κυβέρνηση της οποίας ήταν στις πρωταρχικές εξαγγελίες η λογική της αριστείας. Απεναντίας αυτό που εισπράττει ο Έλληνας Μηχανικός και πολίτης είναι η «αυτοκτονική» ενασχόληση του με τέτοιου είδους φαινόμενα αντιμετώπισης και αξιολόγησης.
Το επόμενο λοιπόν πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης των κτηρίων ας μετονομαστεί σε «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ – ΑΥΤΟΚΤΟΝΩ». Ίσως αυτός ο τίτλος του ταιριάζει απόλυτα!!
* Ο Γιώργος Καφφετζάκης είναι MSc Δ. Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ., πρ.Πρόεδρος της Ν.Ε. Λασιθίου ΤΕΕ/ΤΑΚ, πρ.Σύμβουλος Τ.Υ. της ΔΕΠΑΝΑΛ, Δημοτικός Σύμβουλος Αγίου Νικολάου και Μέλος Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων Νομών Ηρακλείου & Λασιθίου
