Ζούμε και εργαζόμαστε σε έναν τόπο δύσκολο με πολλές ανηφοροκατηφόρες αλλά συγχρόνως και τυχερό γιατί δίνει απλόχερα τη θέα της θάλασσας σε μεγάλο ποσοστό της πόλης. Περιτριγυρισμένη από μικρές πεντακάθαρες παραλίες, υπήνεμες, προσιτές και τόπο συνάντησης. Λόγω της γεωμορφολογίας η μετακίνηση έχει καταστεί δύσκολη συγχρόνως με την αυξημένη κίνηση των οχημάτων, όπου τα πεζοδρόμια δεν επαρκούν και συνυπάρχουν στο ίδιο οδόστρωμα ποδήλατα, μαμάδες με καρότσια, άτομα περιορισμένης κινητικότητας και πολλά, πάρα πολλά οχήματα.
Μας δίνεται μια ευκαιρία με το ΣΒΑΚ (Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας), να βάλουμε μια τάξη σε αυτό το χάος και να αναβαθμίσουμε τον τρόπο ζωής μας. Να οραματιστούμε, να προβληματιστούμε και να αλλάξουμε νοοτροπία. Είναι μια μέθοδος ουσιαστικά όπου μέσα από τη διαβούλευση, σχεδιάζουμε την ιδανική πόλη και την διαμορφώνουμε βήμα βήμα. Το σχέδιο αυτό βέβαια περιοριστικό για ότι θα αποφασιστεί, καθώς δεσμεύει την τωρινή αλλά και τις επόμενες δημοτικές αρχές, σε βάθος 15ετίας. Αποτελεί όμως πολύ βασικό εργαλείο ώστε να μπορέσουμε να ζητήσουμε χρηματοδότηση για τα έργα που θα μας βοηθήσουν να φτάσουμε σε μια βιώσιμη πόλη
Αναφέρθηκα παλαιότερα σε κάποιες προτάσεις που συζητούνταν χρόνια από κατοίκους, αλλά δεν είχαν γινόταν αποδεκτές από τις δημοτικές αρχές. Φαίνεται όμως πως έχει ωριμάσει πλέον η κοινωνία μας και τα βάζει στο τραπέζι. Είναι κυρίως η ανάγκη δημιουργίας ενός μεγάλου ενιαίου πάρκου, με πιο πρόσφορο τον χώρο στην περιοχή του γηπέδου που ταυτόχρονα θα μας λύσει πολλά προβλήματα του Αγίου Νικολάου. Με εμπλουτισμό της παραλίας της Άμμου έως και τον Γαργαδώρο για αύξηση του πλάτους της. Μεταφορά στην Αμμούδα του γηπέδου, του κολυμβητηρίου και των υπόλοιπων χώρων άθλησης ώστε να κατασκευαστεί ένα μεγάλο παραθαλάσσιο πάρκο. Σύνδεση του πάρκου με τους χώρους άθλησης της Αμμούδας μέσω διαμόρφωσης κατά μήκος του ξεροποτάμου και αξιοποίηση των παρατημένων παραποτάμιων κατασκευών.
Έτσι δημιουργείται ένα «αντίβαρο» στην ισορροπία της πόλης, που κραυγάζει από την έλλειψη κοινόχρηστων χώρων. Τότε, που θα έχει μειωθεί η κίνηση στο κέντρο, καθώς όποιος δεν θέλει να πάει στο εμπορικό κομμάτι, δεν θα χρειάζεται να φτάσει στο λιμάνι, θα μειωθούν οι φόρτοι. Οι χρήσεις στην πόλη έχουν στριμωχτεί σε ένα μικρό χώρο του λιμανιού και έχουν τελευταία τάση εξάπλωσης, βλ. τα μαγαζιά της Άμμου, ο κόμβος μετά τη ΔΕΗ, γύρω από την πλατεία. Οπότε πρέπει να ενισχύσουμε αυτές τις τάσεις που θα αποσυμφορήσουν την κίνηση στο κέντρο. Τότε θα μπορούμε να αλλάξουμε χρήση στον ελαιώνα από κοινόχρηστο χώρο σε χώρο στάθμευσης και τότε θα μπορούμε να πούμε ότι μέρος της πόλης μπορεί να γίνει χαμηλής κυκλοφορίας.
Ταυτόχρονα μπορούν να γίνουν επιμέρους επεμβάσεις ανά περιοχές.
Παρουσιάστηκαν δύο σενάρια, το ήπιο που δεν ακουμπάει καθόλου τις περιοχές του Σταυρού ή του νοσοκομείου και το ριζοσπαστικό που αφήνει εκτός επίσης μεγάλο μέρος της πόλης. Και στις δύο περιπτώσεις υπάρχει περιορισμός της κίνησης σε συγκεκριμένη ενιαία έκταση -ροζ ή μωβ- και πιθανών δεν θα έχει επίδραση σε μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού καθώς είναι μακριά από τα άκρα της πόλης, από το σπίτι του. Κρατώντας τους βασικούς άξονες κίνησης, είναι πολύ πιο εύκολο και να δημιουργηθούν μικρές γειτονιές πεζοδρόμησης- που ενδεχομένως να ενοποιούνται σε ένα δίκτυο- σε στενά που δεν χρησιμεύουν ούτε για κίνηση, ούτε καν για στάθμευση. Στο κέντρο, πίσω από το Ά γυμνάσιο, πίσω από την Αγία Τριάδα, στο καινούργιο κομμάτι πάνω από το Αμμούδι κτλ Μικρές ανάσες πρασίνου και κοινωνικοποίησης, διάσπαρτες στην πόλη και όχι συγκεντρωμένα σε ένα μόνο κομμάτι, το πιο επιβαρυμένο, του λιμανιού.
Διαθέτουμε την πολυτέλεια των μικρών παραλιών εντός της πόλης, όπου είναι επιβεβλημένη η δημιουργία παραλιακής διαδρομής (πεζοπορικής και ποδηλατικής) καθ’ όλο το μήκος. Το υψόμετρο διατηρείται το ίδιο ώστε να μπορέσουμε να κάνουμε πράξη το «για όλους». To πλάτος των αυτοκινητοδρόμων που κινούνται παράλληλα με τη θάλασσα, είναι μικρό, αλλά μπορεί εύκολα να μεγαλώσει με προβόλους, προς τη μεριά τη θάλασσας. Τέτοιου είδους επέμβαση μπορεί να γίνει στον περιφερειακό της μαρίνας, Κερά Καλή, κέρατο, ακτή Κουνδούρου ώστε να δώσει, εάν χρειαστεί, την άνεση του χώρου για την ευρύτερη χρήση τους. Σημειωτέων, για τους περιπατητές, το παραλιακό μέτωπο της πόλης εκτείνεται από την παραλία του Αλμυρού έως και τον Όρμο, ακόμα και αν είναι σημεία που βρίσκονται εκτός του εγκεκριμένου σχεδίου, οπότε δεν πρέπει να αγνοηθούν.
Αν θέλουμε να περιορίσουμε τα οχήματα πρέπει να λύσουμε το θέμα της στάθμευσης. Μπορεί να φτιαχτεί ένα δίκτυο τέτοιων χώρων για τους μόνιμους, κυρίως, κατοίκους. Στο νοσοκομείο με την ολοκλήρωση της αγοράς του οικοπέδου, την επέκταση της και τη διαμόρφωση του. Κάτω από την αυλή του Ά Γυμνασίου στο ύψος του δρόμου, χωρίς εκσκαφή, που πιθανότατα είναι μπάζωμα και όχι βραχώδες έδαφος. Κάτω από τον περίβολο της Νομαρχίας που επίσης είναι μπάζωμα και χρειάζεται διαμόρφωση άμεσα, ούτως ή άλλως, γιατί έχει αρχίσει να το παίρνει ….. η βροχή. Στον ελαιώνα διαθέτουμε μια μεγάλη έκταση, όπου μπορεί να κατασκευαστεί διώροφο ή τριώροφο παρκινγκ αφού υπάρχει ήδη διαφορά υψομέτρου. Η μια είσοδος του μπορεί να είναι στο ύψος του παρακείμενου SM και άλλη στην οδό Γουρνιών. Το δώμα του μπορεί να φυτευθεί και να είναι προσβάσιμο. Σημειώνεται ότι η συγκεκριμένη αλλαγή χρήσης είναι αποδεκτή μόνο εφόσον καλυφτούν οι ανάγκες της πόλης με τη δημιουργία άλλου ανοιχτού πάρκου.
Σημαντικοί είναι και οι φόρτοι από όσους δουλεύουν εντός της πόλης και έρχονται με τα οχήματα τους. Για αυτό χρειάζεται συχνή αστική συγκοινωνία προς τους γύρω οικισμούς αλλά και μεγάλοι περιφερειακοί χώροι στάθμευσης, κατάλληλα διαμορφωμένοι με βασικές υποδομές, όπως τουαλέτες.
Επιπροσθέτως να πούμε ότι είναι βασικό για την αποσυμφόρηση του ιστού η κατασκευή της γέφυρας στον ξεροπόταμο για την διευκόλυνση της περιμετρικής κίνησης οχημάτων ώστε να μην μπαίνουν μέσα στην πόλη. Βοηθητικό θα ήταν ένα ποδηλατικό δίκτυο προς τους χώρους άθλησης και εκπαίδευσης ώστε να μειωθούν τα οχήματα των γονέων που πηγαινοφέρνουν τα παιδιά στις διάφορες δραστηριότητες. Ασφαλές δίκτυο πάντα. Για τους πεζούς βασική αρτηρία διέλευσης είναι η οδός Αντιστάσεως (της λαϊκής) όπου, με κατάλληλη διαμόρφωση, δίνει άμεση πρόσβαση από το κέντρο, τόσο σε έναν άνετο χώρο στάθμευσης όπως το νοσοκομείο, όσο και στα ΚΤΕΛ για την υπεραστική συγκοινωνία.
Δεν είναι όλα ρόδινα, υπάρχουν πολλά προβλήματα που πρέπει να συζητηθούν και να δοθεί διέξοδος. Παράδειγμα τα λεωφορεία που καταφθάνουν με προορισμό το λιμάνι και δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν με την μικρή αστική συγκοινωνία, τον περιορισμό των προμηθευτών συγκεκριμένες ώρες κ.α. To ΣΒΑΚ προσκρούει στις θεσμοθετημένες παλαιότερες επιλογές που έδιναν προτεραιότητα στο αυτοκίνητο. Όμως λύσεις υπάρχουν για τα περισσότερα προβλήματα και πρέπει να τις αξιοποιήσουμε. Αν θέλουμε να ξεφύγουμε από την παγιωμένη, απαρχαιωμένη εικόνα της πόλης της δεκαετία του ’80. Ή θα πάμε μπροστά ή για άλλη μια φορά θα μείνουμε κολλημένοι στα ίδια.
Όραμα χρειάζεται και θέληση!
Ρουκουνάκη Μαρία
Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός
