Τα -φιλοσοφημένα θα έλεγα- σχόλια της προϊστάμενης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λασιθίου κ. Χρύσας Σοφιανού μου δίνουν την αφορμή να προσθέσω και μερικά δικά μου.
- Η κ. Σοφιανού περπάτησε το εγκαταλειμμένο μονοπάτι που οδηγούσε στη Μονή Αρετίου και σχολίασε: «Το μονοπάτι αυτό, που πήγαινε στο μοναστήρι Αρέτι στο Μιραμπέλλο, πόσοι άνθρωποι το πάτησαν μέσα στους αιώνες! Πατάω στα πατήματά τους. Πόσοι πέρασαν πεζή ή καβάλα στ’ άλογα, χωρικοί και άρχοντες, Κρήτες και Βενετοί, οι μαθητάδες της σχολής αγιογραφίας που λειτουργούσε στη Μονή, οι Οθωμανοί, που το λεηλάτησαν και το πυρπόλησαν. Αυτοί χάθηκαν, το μονοπάτι έμεινε να θυμίζει την ιστορία του τόπου».
- Το εγκαταλειμμένο αυτό μονοπάτι κατάφερε να επιβιώσει τις δεκαετίες 60/70/80, όταν θεωρούσαμε πολιτισμό να φτιάχνουμε δρόμους, επάνω στα μονοπάτια, καταστρέφοντας τον πολιτισμό μας.
- Σήμερα τα εναπομείναντα μονοπάτια στηρίζουν ένα μεγάλο μέρος του τουριστικού προϊόντος. Ας είναι καλά οι Ορειβατικοί Σύλλογοι της Κρήτης που τα περπατούν και έτσι βοηθούν σε κάποια συντήρησή τους. Σε κάποια άλλα μονοπάτια βοηθούν και τα… κοπάδια ζώων, που διέρχονται, όπως πρόσφατα διαπιστώσαμε στο εξαιρετικό καλντεριμένιο μονοπάτι, από τους εγκαταλειμμένους Χοντροβολάκους μέχρι το Σκινιά.
- Έχω αναφερθεί στην καταστροφή του μονοπατιού «Στροφές τσ’ Αλέξαινας», που οδηγούσε από το Οροπέδιο Καθαρού στο Οροπέδιο Λασιθίου. Μια μπουλντόζα το κατάστρεψε και ο υποτιθέμενος δρόμος δεν χρησιμοποιήθηκε ΠΟΤΕ. Μόνο… τανκ μπορεί να τον ανεβεί! Ακόμα με πονάει η καταστροφή αυτού του τοπίου.
ΛΕΩΝ. ΚΛ.
