Συνεχίζεται η προσπάθεια στο πλαίσιο σχεδιασμού των παρεμβάσεων που προωθεί η Αντιπεριφέρεια Λασιθίου, για τη δημιουργία δικτύου εγγειοβελτιωτικών έργων, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες από την ανομβρία, ως φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής. Μετά τις αυτοψίες που έχουν πραγματοποιήσει ήδη στον Κρούστα και στο Καθαρό, για τη μελέτη των χώρων όπου προτείνεται η κατασκευή φραγμάτων, , ο Αντιπεριφερειάρχης Λασιθίου Γιάννης Ανδρουλάκης μαζί με τον γεωλόγο-γεωφυσικό Μιχάλη Πουλτσίδη, συνοδευόμενοι από τους προέδρους των Κοινοτήτων, Φουρνής Μαν. Μπουραντά και Καστελλίου Φουρνής Μαν. Οικονομάκη και μηχανικό της Τ.Υ. της Π.Ε. Λασιθίου, πραγματοποίησαν αυτοψία στην περιοχή, γνωστή ως «Χώνος».
Από το 2018 έχει προκληθεί καθίζηση στο υπέδαφος προκαλώντας κατάπτωση της πετρόκτιστης στήριξης και επένδυσης του φρέατος μέχρι τα 7μ.- 8μ. βάθος. Η κατάσταση αυτή, ανησυχεί έντονα την Κοινοτική Αρχή, η οποία ζητά να υπάρξει μέριμνα για αποκατάσταση της ανεμπόδιστης παροχέτευσης και απορρόφησης των πλημμυρικών νερών, που πιθανόν να σχηματιστούν από μια έντονη και ξαφνική καταιγίδα, όπως είχε συμβεί το 2017. Κινδυνεύουν και το Κάτω Χωριό Φουρνής και το Καστέλλι Φουρνής.
Όπως είπε ο πρόεδρος της Κοινότητας Φουρνής Μαν. Μπουραντάς στην ΑΝΑΤΟΛΗ, «η καθίζηση έχει προκαλέσει κατάπτωση του κτιριού μέσα στο Χώνο. Τον προηγούμενο χειμώνα δεν είχε βροχές, αλλά φοβούμαστε όταν προκύψουν και αν αυτές είναι απότομες και με μεγάλες ποσότητες μέσα σε σύντομο χρόνο, μπορούν να πνίξουν την περιοχή… Το 2017 το νερό είχε πλημμυρίσει τον κάμπο και το νερό υπερχείλισε βγαίνοντας ένα μέτρο πάνω από το δρόμο», τόνισε ο πρόεδρος, σημειώνοντας ότι άλλη διέξοδος για τα όμβρια δεν υπάρχει.
Σε ικανή απόσταση από το Χώνο συζητείται η κατασκευή λιμνοδεξαμενής η οποία, όπως είπε ο πρόεδρος, θα εμπλουτίζεται από τα νερά που θα οδηγούνται ως εκεί από τις λίνες (βάγκες) που είχαν κατασκευάσει οι Ενετοί και σε ένα βαθμό είναι ακόμη εμφανή και λειτουργικά αν και χρειάζονται καθάρισμα και συντήρηση. Τα περισσότερα έχουν παραχωθεί με χώμα και περισσότερο εμφανή είναι τα κεντρικά κανάλια, είπε ο κ. Μπουραντάς, τονίζοντας ότι χρειάζεται σοβαρή και ολοκληρωμένη μελέτη για την αποκατάσταση του Χώνου. Εξάλλου και μέσα στο φρέαρ διακρίνονται θολωτές κατασκευές, που πιθανότατα είναι οι αρχικές και παραπέμπουν στην Ενετοκρατία (16ο αιώνα).
Υπόγεια έρευνα
Η ΑΝΑΤΟΛΗ επικοινώνησε με τον κ. Πουλτσίδη, ο οποίος πρόθυμα μας ενημέρωσε για το αποτέλεσμα της πρώτης αυτής χθεσινής αυτοψίας και τον προγραμματισμό που θα γίνει για την εκπόνηση μελέτης χρησιμοποιώντας τη σύγχρονη τεχνολογία. Όπως είπε, στην ουσία, η κατασκευή στο Χώνο είναι ένα «φρέαρ», εκτείνεται σε ορατό βάθος περίπου 7 μ. και από και πέρα κανείς δεν γνωρίζει τί συμβαίνει… Εκεί οδηγούνται τα νερά και του μικρού ρέματος που υπάρχει στην περιοχή και οι πλημμυρικές παροχές του οροπεδίου της Φουρνής, όποτε προκύψουν έντονες βροχοπτώσεις.
«Χώνος» χαρακτηρίζεται σχηματισμός μέσα σε ασβεστολιθικό πέτρωμα, το οποίο συνήθως είναι φρέαρ μεγάλου βάθους. Ο αντίστοιχος «χώνος» της Ιτάνου είναι 170 μ. βάθους, ο δε «Χώνος» στο Οροπέδιο Λασιθίου είναι στην πραγματικότητα τεχνητά διανοιγμένες σήραγγες μέσα στη μάζα ασβεστολίθου από τους Ενετούς για τη παροχέτευση των πλημμυρικών νερών, που συγκεντρώνονται στην ομώνυμη θέση του Οροπεδίου.
Στη Φουρνή θα γίνει υπόγεια έρευνα για να διαπιστωθεί με ποιον τρόπο τα νερά που καταλήγουν εκεί, διηθούνται μέσα στην ασβεστολιθική μάζα. Μπορεί να υπάρχει κάποιος καρστικός σχηματισμός (φρέαρ) πολύ κοντά ή μακρύτερα από εκεί… Τα νερά καθιζάνουν αλλά η υπάρχουσα κατασκευή παροχέτευσης των πλημμυρικών απορροών (ο Χώνος) δεν απορροφά τα επιφανειακά νερά στο σύνολό τους με το ρυθμό που να αποτρέπει πλημμύρες. Για να εξασφαλιστεί καλύτερη απορρόφηση, θα πρέπει να βρούμε πού οδηγούνται τα νερά με φυσικό τρόπο και αν είναι δυνατόν να εντοπιστεί το καλύτερο σημείο, ώστε εκεί να κατασκευαστεί τεχνικό έργο που θα υποβιβάζει τα επιφανειακά νερά στους υπόγειους ασβεστολίθους.
Ο κ. Πουλτσίδης εξήγησε ότι στη θέση αυτή θα χρησιμοποιηθούν συσκευές ραντάρ για τομογραφίες, γιατί κατ’ αρχήν θα πρέπει να εξεταστεί η αιτία που προκάλεσε την κατάρρευση (η αστοχία των κατασκευών) και επίσης με ποιον τρόπο μπορούν να παροχετευτούν οι πλημμυρικές παροχές, καλύτερα από κάποιο κοντινό σημείο.
Ο υπάρχων Χώνος θα επισκευαστεί, γιατί, αν καταλήξουν εκεί νερά, θα κατακρημνιστεί περαιτέρω, στην κατάσταση στην οποία βρίσκεται, είπε ο γεωλόγος.
Διαφορετική όδευση των νερών
Ο Αντιπεριφερειάρχης Λασιθίου Γιάννης Ανδρουλάκης δήλωσε στην ΑΝΑΤΟΛΗ, μετά την αυτοψία στο Χώνο: «Είναι ένα υδραυλικό έργο, το οποίο είχε μελετηθεί από τις Υπηρεσίες της Π.Ε. Λασιθίου στο παρελθόν. Είδαμε επιπλέον ζητήματα, τα οποία έχουν προκύψει λόγω της αστάθειας του υπεδάφους, από τότε που είχε γίνει μια πρώτη μελέτη. Τώρα θέλουμε να προχωρήσουμε σε καταγραφή γεωλογικών στοιχείων στη συγκεκριμένη θέση για να δώσουμε μόνιμη λύση, μελετώντας το ιδιαίτερο σύστημα που υπάρχει στην ζώνη επιρροής του Χώνου, για να κάνουμε μια ουσιαστική και ενδεχομένως διαφορετική όδευση των νερών από τον κάμπο…», είπε ο κ. Ανδρουλάκης.
Ο αντιπεριφερειάρχης εξήγησε ότι σύντομα θα πραγματοποιηθεί νέα επίσκεψη στη Φουρνή με σκοπό αυτή τη φορά την κατόπτευση και εξέταση του χώρου για την κατασκευή λιμνοδεξαμενής.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
