Ομόφωνα αρνητική ήταν η γνωμοδότηση του Δημοτικού Συμβουλίου Σητείας επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που αφορά το έργο «Φωτοβολταϊκός Σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (ΦΣΠΗΕ) ισχύος 10MW με ενσωματωμένη διάταξη αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας ισχύος 18MW με χρήση Συσσωρευτών στη θέση Πλαγιές του Δήμου Σητείας ΠΕ Λασιθίου».
Της απόφασης προηγήθηκαν σημαντικές τοποθετήσεις και ερωτήματα Δημοτικών Συμβούλων, αλλά και πολιτών που συμμετείχαν στην τακτική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, υπό την προεδρία της κ. Μαρίας Νικητάκη.
Στην εισήγησή του ο Δήμαρχος Σητείας κ. Γιώργος Ζερβάκης είπε ότι «σχετική συνοπτική περιγραφή της ΜΠΕ είχε αποσταλεί από τη Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου του Δήμου στο πλαίσιο των εισηγήσεων των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης, στους Δημοτικούς Συμβούλους. Πρόκειται για μία διάταξη Φωτοβολταϊκού Σταθμού μαζί με συσσωρευτές ενέργειας. Περιλαμβάνει 20.000 φωτοβολταϊκά πλαίσια δυναμικότητας 10MW, με αποθήκευση ενέργειας συσσωρευτές 18MW. Περικλείεται σε μια περιφραγμένη έκταση 370 στρεμμάτων, με ένα κόστος κατασκευής 13.700.00,00. Σε ό,τι έχει να κάνει με την κατανομή των θέσεων εργασίας αφορά δυστυχώς σύμφωνα με τη ΜΠΕ δύο άτομα μόνο. Η μελέτη έχει κάποιες αστοχίες και διαφοροποιήσεις σε ό,τι αφορά την περιοχή, όπως για παράδειγμα δύο οικισμούς ως παραπλήσιοι, τα οποία ωστόσο είναι δύο χωριά στο Καστέλι (!) Ηρακλείου.
Αυτή τη στιγμή η εγκατεστημένη φωτοβολταϊκή ισχύς στο Δήμο Σητείας, είναι γύρω στα 9,5 MW. Τα συν 10MW είναι ένα μεγάλο έργο σε ό,τι αφορά την παραγωγή ενέργειας από φωτοβολταϊκά στο Δήμο Σητείας. Σε σχέση με τα αναφερόμενα οφέλη- γιατί εμείς είμαστε υποχρεωμένοι λόγω και της θέσης μας να τα κοιτάζουμε όλα- η σημασία του έργου εστιάζει σε δύο κυρίως σημεία, στην σπουδαιότητα αξιοποίησης της ηλιακής ενέργειας της περιοχής και την ενίσχυση της διαθέσιμης ισχύος, καθιστώντας λιγότερο εξαρτημένο το εθνικό σύστημα μεταφοράς. Η αξιοποίηση τεχνολογίας από ΑΠΕ, όπως οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας υποκαθιστώντας εν μέρει την χρήση των συμβατικών πηγών προσφέρει δωρεάν περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα, δεν εκπέμπονται αέριοι ρύποι, δεν καταναλώνονται φυσικοί πόροι κλπ και η αναγκαιότητα του έργου αναδεικνύεται κυρίως σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο. Λόγω του μεγέθους του έργου κι επειδή δεν υπάρχει, δεν φαίνεται πουθενά καμία ανταποδοτικότητα σε ό,τι έχει να κάνει όχι μόνο με τις Τοπικές Κοινότητες, αλλά και τον ίδιο το Δήμο, θεωρώ ότι πρέπει να ψηφίσουμε αρνητικά».
Ενημέρωσε ταυτόχρονα και για τις δύο θετικές γνωμοδοτήσεις επί της ΜΠΕ, αναγινώσκοντας τα σχετικά έγγραφα που εστάλησαν από τους δύο Προέδρους των Τοπικών Συμβουλίων των εμπλεκόμενων ΤΚ, τους κ. Αϊβαλιωτάκη και Λιανουδάκη. Στα κείμενα αναφέρεται η εκτίμηση ότι το έργο μπορεί να λειτουργήσει θετικά για τον τόπο, εκφράζεται η θετική γνωμοδότηση με την προϋπόθεση να υπάρξει δέσμευση από την εταιρεία για τα ανταποδοτικά οφέλη προς την τοπική κοινωνία και την προστασία του περιβάλλοντος.
Σύμφωνα με την συνοπτική παρουσίαση της ΜΠΕ για την χωροθέτηση του προτεινόμενου έργου «ανήκει διοικητικά στα όρια των Τοπικών Κοινοτήτων Περιβολακίων και Αρμένων του Δήμου Σητείας. Πιο συγκεκριμένα η περιοχή χωροθέτησης του προτεινόμενου σταθμού στη θέση Πλαγιές βρίσκεται 1,6 Km περίπου βορειοδυτικά του οικισμού Ασπρόλιθος, 2 Km περίπου βορειονατολικά της Μονής Καψά, 2,2 Km νοτιοανατολικά του οικισμού Περιβολάκια.
Καταψηφίζουν
Ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης κ. Σίμος Συμεωνίδης εξέφρασε την αντίθεση στον ενεργειακό σχεδιασμό με κριτήριο την μεγιστοποίηση του κέρδους σε βάρος του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών με συνέπεια και την αύξηση του κόστους για τους πολίτες που χρυσοπληρώνουν το ρεύμα. Η Δημοτική αρχή, όπως είπε, επιμένει να μην συζητάει για τις σωρευμένες επιπτώσεις του συνολικού ενεργειακού σχεδιασμού για την περιοχή, ενώ αντιμετωπίζει με δύο μέτρα και δύο σταθμά τις διάφορες ΜΠΕ και αυτοαναιρείται. Αναφέρθηκε στο σχεδιαζόμενο ενεργειακό έργο στην περιοχή του Χανδρά- Αρμένων. Τόνισε: «Από θέση αρχής εμείς καταψηφίζουμε το συγκεκριμένο. Δεν είμαστε αρνητές κάποιας τεχνολογικής προόδου, αλλά με τον σκοπό της παραγωγής. Ποιος κάνει, τι επενδύσεις και για ποιο σκοπό. Δεν έχουν συμβάλει αυτές οι επενδύσεις στην βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών της περιοχής μας. Ο λαός πρέπει να είναι στις επάλξεις γιατί ξεκλειδώνουν τέτοιες επενδύσεις το επόμενο διάστημα. Πρέπει να δυναμώσει τους αγώνες του, ώστε να βρουν τοίχο όλοι αυτοί που θέλουν να υλοποιήσουν όλον αυτό τον σχεδιασμό στην περιοχή».
Τοποθετήσεις
Ακολούθησαν αρκετές τοποθετήσεις Δημοτικών Συμβούλων αλλά και πολιτών που παρακολουθούσαν την συζήτηση. Αρνητική ήταν η έκφραση του συνόλου των Συμβούλων, που έλαβαν το λόγο για την ΜΠΕ,ωστόσο με διαφοροποιήσεις από την πλευρά ορισμένων Δ.Σ. της πλειοψηφίας που ανέφεραν ότι η κάθε ΜΠΕ, το κάθε έργο θα πρέπει να εξετάζεται κατά περίπτωση αφού έχει το δικό του περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Αναφέρθηκε πολλάκις ο παράγοντας της ύπαρξης ή μη των ανταποδοτικών. Προς τούτο εκφράστηκε διαφωνία από άλλους Συμβούλους (μειοψηφίας αλλά και πλειοψηφίας) που τόνισαν ότι τα όποια ανταποδοτικά οφέλη δεν είναι ικανά να αντισταθμίσουν τη μεγάλη ζημία που θα προκαλέσουν όλα αυτά τα ενεργειακά έργα που προγραμματίζονται στην περιοχή του Δήμου Σητείας σε όλους τους τομείς, το φυσικό περιβάλλον, την αλλαγή φυσιογνωμίας της περιοχής, του τουριστικού και παραγωγικού μοντέλου της κ.λπ.
Τέθηκαν και ερωτήματα όπως «τι τελικά μπαίνει στην ζυγαριά» σε ότι αφορά τα ανταποδοτικά σε σχέση με το ξεπούλημα μιας περιοχής. Αλλά και γιατί ο Δήμος Σητείας δεν είπε καθολικό «όχι» για το σχεδιαζόμενο ενεργειακό έργο στην περιοχή Χανδρά -Αρμένων, Περβολακίων στο πρόσφατο παρελθόν.
Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ήταν η τοποθέτηση του κ. Κώστα Γιαννακόπουλου Πολιτικού Μηχανικού μέλους της Επιτροπής Αγώνα κατά των ΒΑΠΕ. Αναφέρθηκε σε στοιχεία του συγκεκριμένου έργου χαρακτηρίζοντας τη ΜΠΕ «εντελώς παραπλανητική, η οποία δεν απαντά στο βασικό ερώτημα, ποια θα είναι η επίπτωση του έργου στο περιβάλλον» ενώ παραδέχεται όπως είπε, ότι θα υπάρξει αλλαγή στην μορφολογία του τοπίου, στις χρήσεις γης. «Δεν αναφέρει τίποτα για τους κινδύνους που θα δημιουργηθούν για τα επιφανειακά και τα υπόγεια νερά, κυρίως σε περίπτωση βλάβης των συσσωρευτών. Είναι 10 κοντέινερ γεμάτα με μπαταρίες λιθίου και φωσφορικού σιδήρου. Οι ίδιοι στην μελέτη λένε ότι υπάρχει κίνδυνος αυτές οι μονάδες αποθήκευσης να πάρουν φωτιά, να έχουν διαρροή υγρών, να προκαλέσουν υπερθέρμανση της περιοχής κλπ., αλλά βάζουν κάποια συστήματα επιτήρησης και πρόληψης…».
Μίλησε και για την άγρια ορνιθοπανίδα της περιοχής, η οποία είναι ευαισθησία Α για το όρνεο σύμφωνα με μελέτη που έχει κάνει το ίδιο το υπουργείο και στην οποία αναφέρεται ότι σε αυτή δεν πρέπει να δημιουργηθούν ούτε φωτοβολταϊκά ούτε αιολικά. Η περιοχή, όπως πρόσθεσε, έχει χαρακτηριστεί και στο προηγούμενο και στο ετοιμαζόμενο χωροταξικό του τουρισμού, ως αναπτυσσόμενη τουριστικά (τμήμα Ανάληψης) και ως δυνάμενη να αναπτυχτεί τουριστικά για το κομμάτι που υπάγεται στην ΔΕ Λεύκης. Εξέφρασε παράλληλα την απορία ζητώντας απάντηση από τη δημοτική αρχή, για το γεγονός ότι στο συνολικό κόστος του έργου προβλέπεται ένα κονδύλι 60.000 ως αποζημιώσεις στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Το έργο αυτό είναι το μισό, όπως επεσήμανε, αφού η συγκεκριμένη εταιρεία έχει «αδελφή» εταιρεία με τους ίδιους εταίρους, η οποία εν επαφή με αυτό, έχει άλλο τόσο έργο, και στην σειρά είναι κι άλλα έργα φωτοβολταϊκά και αιολικά, όπως φαίνεται στον χάρτη της ΡΑΕ.
Ο κ. Γιαννακόπουλος αναφέρθηκε στην γενική εικόνα της περιοχής επισημαίνοντας ότι «εκτός τις 149 λειτουργούντες Α/Γ και τα 117 Φωτοβολταϊκά πάρκα μικρού μεγέθους, προγραμματίζονται 77 νέες Α/Γ που έχουν άδεια παραγωγής, 9 φωτοβολταϊκά πάρκα -ένα εξ αυτών αυτό που συζητείται – αδειοδοτημένα, το ηλιοθερμικό πάρκο. Επίσης άλλες 74 Α/Γ είναι σε φάση αξιολόγησης, άλλες 29 μικρότερες σε φάση μελέτης, 18 γιγαντιαία φωτοβολταϊκά πάρκα βρίσκονται σε φάση μελέτης και λήψης των πρωτογενών εγκρίσεων από τις δημόσιες υπηρεσίες τα οποία θα καλύψουν συνολικά στην περιοχή 40.000 στρέμματα με 5 εκατομμύρια φωτοβολταϊκά πάρκα, με 3.500 κοντέινερ και μπαταρίες. Αυτά είναι ο γενικότερος σχεδιασμός. Πρέπει να ληφθούν όλα υπ’ όψιν γιατί αν περιορίζεστε κάθε φορά σε ένα εργάκι, το οποίο δεν λέει τί θα γίνει στην περιοχή, όταν γίνουν κι όλα τα άλλα, τότε θα έχετε κάνει και λάθος εκτίμηση».
Παλαιότερη απόφαση
Ο κ. Ζερβάκης πρόσθεσε ότι και ο ίδιος μίλησε για το μέγεθος της επένδυσης που αυτή τη στιγμή είναι η μεγαλύτερη από τις υπάρχουσες, φωτοβολταϊκών στην περιοχή. Αναφορικά με την γνωμοδότηση για το αιολικό έργο στον Χανδρά -Αρμένους, Περβολάκια, είπε ο δήμαρχος είναι υποχρεωμένος να υπερασπίσει τα συμφέροντα του δήμου και να λειτουργήσει όσο πιο δημοκρατικά μπορεί. «Σεβόμενοι λοιπόν τις αποφάσεις των Τ.Σ. ήμασταν υποχρεωμένοι να μην αρνηθούμε τα συγκεκριμένα χρήματα τα οποία έδινε η εταιρία στις τοπικές κοινότητες και είχαμε ομόφωνες αποφάσεις και 283 υπογραφές στα συρτάρια της γραμματείας». Συμφώνησε επίσης με τον κ. Σπυριδάκη «ότι κάθε έργο κρίνεται από το ισοζύγιό του κι από το περιβαλλοντικό αποτύπωμα που αφήνει σε μια περιοχή, κι έτσι πρέπει να τα βλέπουμε κι έτσι πρέπει να κρινόμαστε».
Αρνητικά λοιπόν γνωμοδότησε το ΔΣ για την συγκεκριμένη ΜΠΕ, παρά τις θετικές γνωμοδοτήσεις των Τοπικών Συμβουλίων των δύο ΤΚ, έστω και με προϋποθέσεις. Ωστόσο σε μία παλαιότερη απόφαση του Δ.Σ. Σητείας στις 8/12/2021, όπου σε ειδική μονοθεματική συνεδρίαση και με αφορμή τις σχεδιαζόμενες εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ, είχε αποφασίσει μεταξύ άλλων: «Δεν δέχεται και δεν πρόκειται να εγκρίνει κανένα άλλο έργο ΑΠΕ, εκτός από αυτά που ήδη λειτουργούν ή πρόκειται να χωροθετηθούν στην ευρύτερη περιοχή του Αθερινόλακου, συνεκτιμώντας και την γνώμη των τοπικών κοινωνιών. Ευρύτερη περιοχή του Αθερινόλακου θεωρείται η περιοχή που περικλείεται μεταξύ των διοικητικών ορίων των Κοινοτήτων Απιδίων και Αγίας Τριάδας»… Η συγκεκριμένη απόφαση ισχύει ή έχει ανατραπεί με νέα απόφαση του Δ.Σ. όπου αναφέρεται ότι η κάθε περίπτωση θα συνεκτιμάται διαφορετικά ανάλογα με τα δεδομένα;
ΜΑΡΙΖΑ ΨΑΡΑΚΗ
