Την ανάγκη να επανεξεταστεί ουσιαστικά το υφιστάμενο καθεστώς των θερινών εκπτώσεων αναδεικνύει η γενικότερη εικόνα που άφησε στην αγορά η φετινή εκπτωτική περίοδος.
Τα αποθαρρυντικά πανελλαδικά στοιχεία της έρευνας του Ινστιτούτου της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ) αποτυπώνονται και στην αγορά του Αγίου Νικολάου. Όπως επισημαίνει σχετικά στην ΑΝΑΤΟΛΗ ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου της πόλης κ. Μανώλης Πάγκαλος, η φετινή εκπτωτική περίοδος κινήθηκε υποτονικά και δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες των επαγγελματιών.
Η εικόνα αυτή ενισχύει την εκτίμηση ότι ο θεσμός έχει χάσει μέρος της δυναμικής που είχε στο παρελθόν, καθ’ ότι ακόμη και οι μεγάλες μειώσεις τιμών δεν στάθηκαν αρκετές για να κινητοποιήσουν τους καταναλωτές -οι οποίοι, υπό την πίεση της συνεχιζόμενης ακρίβειας και του περιορισμένου διαθέσιμου εισοδήματος, προχώρησαν σε πιο επιλεκτικές αγορές. Για τον εμπορικό κόσμο, το γεγονός αυτό επαναφέρει στο τραπέζι τη συζήτηση για αλλαγές στο ισχύον πλαίσιο.
Σχεδόν 6 στις 10 επιχειρήσεις με χαμηλότερες πωλήσεις
Τα αποτελέσματα της πανελλαδικής έρευνας της ΕΣΕΕ για τις Θερινές Εκπτώσεις του 2026 είναι ενδεικτικά της κατάστασης.
Σχεδόν έξι στις δέκα επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου, συγκεκριμένα το 57,5%, δήλωσαν ότι πραγματοποίησαν χειρότερες πωλήσεις σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, ενώ μόλις μία στις δέκα κατέγραψε υψηλότερο τζίρο. Παράλληλα, το 47,2% των επιχειρήσεων εμφανίστηκε λίγο έως καθόλου ικανοποιημένο από τον κύκλο εργασιών της εκπτωτικής περιόδου.
Η εικόνα αυτή προστίθεται, σύμφωνα με την ΕΣΕΕ, στις ήδη χαμηλές πωλήσεις του πρώτου εξαμήνου. Η κατανάλωση περιορίστηκε σε μεγάλο βαθμό στα απολύτως απαραίτητα, ενώ για το 44,3% των επιχειρήσεων η υψηλότερη αγοραστική κίνηση καταγράφηκε τον Ιούλιο.
Για περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις που εμφάνισαν πτώση πωλήσεων, συγκεκριμένα για το 53,3%, η μείωση έφθασε έως το 10%. Αντίστοιχα, ακόμη και μεταξύ εκείνων που κατέγραψαν άνοδο, για περίπου τις μισές, η αύξηση δεν ξεπέρασε το 10%.
Μεγάλες εκπτώσεις, χωρίς την αναμενόμενη ανταπόκριση
Αξιοσημείωτο είναι ότι η υποτονική εικόνα καταγράφηκε παρά τα υψηλά ποσοστά εκπτώσεων που επέλεξαν πολλές επιχειρήσεις.
Σχεδόν έξι στις δέκα, ποσοστό 57,6%, πραγματοποίησαν εκπτώσεις μεγαλύτερες του 30%, με το εύρος από 31% έως 40% να είναι το συνηθέστερο. Παράλληλα, τέσσερις στις δέκα επιχειρήσεις εφάρμοσαν εκπτώσεις στο σύνολο των εμπορευμάτων τους.
Ωστόσο, σχεδόν το 44% των επιχειρήσεων κατέγραψε χαμηλότερη επισκεψιμότητα από πέρυσι, ενώ μόλις το 16% των επιχειρηματιών δήλωσε πολύ ικανοποιημένο από την κίνηση στα καταστήματα.
Τα δεδομένα αυτά ενισχύουν τον προβληματισμό για το κατά πόσο η σημερινή μορφή των τακτικών εκπτώσεων εξακολουθεί να λειτουργεί αποτελεσματικά ως κίνητρο για τον καταναλωτή.
Η ακρίβεια αλλάζει τις προτεραιότητες
Καθοριστικό ρόλο στη φετινή εικόνα της αγοράς διαδραματίζει, σύμφωνα και με τον κ. Πάγκαλο, η συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος.
Οι καταναλωτές εμφανίστηκαν ιδιαίτερα επιλεκτικοί, περιορίζοντας τις αγορές τους στα απολύτως αναγκαία. Η ακρίβεια στα βασικά αγαθά έχει μειώσει το ποσό που μπορούν να διαθέσουν τα νοικοκυριά για άλλες αγορές, ενώ ανάλογη συμπεριφορά παρατηρείται, όπως σημειώνει, και στους επισκέπτες της περιοχής.
Μέρος της διαθέσιμης δαπάνης των επισκεπτών κατευθύνεται στις βασικές ανάγκες των διακοπών, με αποτέλεσμα να περιορίζονται τα χρήματα που διοχετεύονται στα εμπορικά καταστήματα.
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Εμπορικού Συλλόγου, αυξάνεται και η πίεση από τις ασιατικές πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου, οι οποίες έχουν αποσπάσει σημαντικό μερίδιο της αγοράς.
Πλήγμα κυρίως σε ένδυση και υπόδηση
Ιδιαίτερα αισθητές ήταν οι δυσκολίες στους κλάδους της ένδυσης και της υπόδησης.
Όπως αναφέρει ο κ. Πάγκαλος, καταγράφηκε σημαντική πτώση, παρ’ ότι αρκετά καταστήματα είχαν προχωρήσει από νωρίς σε εκπτώσεις που έφθαναν ακόμη και το 50% ή το 60%. Οι μειώσεις αυτές δεν ήταν αρκετές για να δώσουν αντίστοιχη ώθηση στις πωλήσεις.
Οι καταναλωτές στράφηκαν κυρίως σε είδη που εξυπηρετούσαν άμεσα τις καλοκαιρινές ανάγκες, όπως μαγιό, καφτάνια, παρεό, μπλούζες (T-shirts) και πιο άνετα ή αθλητικού τύπου ρούχα. Αντίθετα, το ακριβότερο και πιο «καλό» ένδυμα παρουσίασε σαφώς μικρότερη κίνηση.
Το πρόβλημα των αδιάθετων εμπορευμάτων
Η χαμηλή αγοραστική κίνηση αφήνει πίσω της και ένα σοβαρό πρόβλημα για τις επιχειρήσεις: τα αδιάθετα εμπορεύματα.
Όπως επισημαίνει ο κ. Πάγκαλος, πολλές επιχειρήσεις ολοκλήρωσαν τη σεζόν με σημαντικό όγκο αποθέματος. Αυτό δυσκολεύει τη χρηματοδότηση των νέων παραγγελιών για τις φθινοπωρινές και χειμερινές συλλογές, καθώς κεφάλαια παραμένουν δεσμευμένα σε προϊόντα που δεν πωλήθηκαν.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη ρευστότητα των επιχειρήσεων, οι οποίες καλούνται να περάσουν στην επόμενη εμπορική περίοδο χωρίς να έχουν διαθέσει μέρος του θερινού αποθέματός τους.
Μ. Πάγκαλος: «Πρέπει να αλλάξει οπωσδήποτε το παρόν καθεστώς»
Ο κ. Πάγκαλος σημειώνει ότι το σημερινό καθεστώς «πρέπει να αλλάξει οπωσδήποτε», καθώς, όπως εξηγεί, οι εκπτώσεις δεν διαθέτουν πλέον την αίγλη που είχαν παλαιότερα, όταν οι καταναλωτές ανέμεναν την έναρξη της περιόδου για να πραγματοποιήσουν συγκεκριμένες αγορές.
Η φετινή αποτίμηση ενισχύει αυτόν τον προβληματισμό, καθώς οι συνθήκες στο λιανεμπόριο έχουν αλλάξει αισθητά. Οι συνεχείς προσφορές, η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου και η περιορισμένη αγοραστική δύναμη έχουν μεταβάλει τη σχέση του καταναλωτή με τις παραδοσιακές εκπτωτικές περιόδους. Για τον εμπορικό κόσμο, επομένως, η συζήτηση δεν περιορίζεται μόνο στις ημερομηνίες έναρξης και λήξης των εκπτώσεων, αλλά αφορά συνολικά τον τρόπο λειτουργίας του θεσμού και το κατά πόσο μπορεί να ανταποκριθεί στις σημερινές ανάγκες της αγοράς, τόσο ως προς την ενίσχυση των πωλήσεων όσο και ως προς τη διάθεση των εποχικών αποθεμάτων.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και ένα ακόμη εύρημα της έρευνας της ΕΣΕΕ: το 37,7% των επιχειρηματιών δηλώνει πρόθυμο να συνεχίσει τις χαμηλές τιμές και τις προσφορές ακόμη και μετά την επίσημη λήξη των εκπτώσεων, στοιχείο που αποτυπώνει την ανάγκη των επιχειρήσεων για μεγαλύτερη ευελιξία στην προσπάθειά τους να προσελκύσουν καταναλωτές και να διαθέσουν τα αποθέματά τους.
ΝΙΚΟΣ ΣΓΟΥΡΟΣ
