Σημαντική είναι η ελάττωση των επισκέψεων στα νοσοκομεία ακόμα και για σοβαρά περιστατικά που δεν φτάνουν στο νοσοκομείο εξ αιτίας του φόβου των ανθρώπων να μην εκτεθούν στον κορονοϊό. «Οι μελέτες στο εξωτερικό το επιβεβαιώνουν, αλλά φαίνεται και από τα ελληνικά δεδομένα ότι κατά την περίοδο των περιοριστικών μέτρων και της πανδημίας υπάρχει μια σημαντική ελάττωση της προσέλευσης στα νοσοκομεία των ασθενών ακόμα και με σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως καρδιολογικά προβλήματα, αγγειακά εγκεφαλικά», σημειώνει ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Λασιθίου Κώστας Νικολαράκης σε ρεπορτάζ του Μιχάλη Ατσαλάκη στην ΑΝΑΤΟΛΗ.
Η ελάττωση αυτή παρατηρείται και στην Ελλάδα παρά το γεγονός ότι η επιδημία δεν έλαβε τις διαστάσεις που έλαβε σε άλλες χώρες, όπως π.χ. στην Β. Ιταλία ή στην Ισπανία. Τουλάχιστον όσον αφορά την Ελλάδα, η ελάττωση αυτή οφείλεται μάλλον στον φόβο και τον δισταγμό των ασθενών να προσέλθουν παρά σε άλλους παράγοντες, καθώς το σύστημα υγείας δεν πιέστηκε όσο στην Β. Ιταλία ή την Ισπανία. Οι συνέπειες αυτής της συμπεριφοράς δεν μπορούν ακόμα να εκτιμηθούν, αλλά τα δεδομένα είναι ανησυχητικά.
«Κυρίως στο φόβο οφείλονται όλα αυτά. Καταγράφονται καρδιακά και ήπια εγκεφαλικά επεισόδια που δεν φτάνουν στο νοσοκομείο», τονίζει ο κ. Νικολαράκης, επιβεβαιώνοντας τα δεδομένα.
Μάλιστα υπάρχει πλέον και μια μελέτη από την Ελλάδα και το νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», η οποία έχει αποσταλεί προς δημοσίευση σε διεθνές περιοδικό, η οποία δείχνει μια σημαντική μείωση στην προσέλευση ασθενών στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Παθολογικού Τομέα. Η μελέτη ανέλυσε τα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά των ασθενών που επισκέφθηκαν το Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Παθολογικού Τομέα του νοσοκομείου «Αλεξάνδρα», ενός δημόσιου τριτοβάθμιου νοσοκομείου του ΕΣΥ, στο οποίο λειτουργούν και Πανεπιστημιακές Κλινικές. Συγκρίθηκαν ο αριθμός και οι αιτίες των επισκέψεων στα επείγοντα κατά την ίδια χρονική περίοδο του 2019 και του 2020 (από 1 Μαρτίου έως 31 Μαρτίου). Τα περιοριστικά μέτρα στην Ελλάδα ξεκίνησαν στις 11 Μαρτίου, αλλά οι πρώτες περιπτώσεις Covid-19 στην Ελλάδα σημειώθηκαν στα τέλη Φεβρουαρίου και ήδη από το τέλος Φεβρουαρίου είχαν ανασταλεί εκδηλώσεις -όπως τα καρναβάλια, ενώ τα δεδομένα και οι ειδήσεις της πανδημίας από την Ιταλία είχαν ήδη προκαλέσει γενική ανησυχία. Από την ανάλυση προκύπτει ότι από 1 Μαρτίου έως 31 Μαρτίου 2020, οι συνολικές επισκέψεις στο Τμήμα των Παθολογικών επειγόντων του νοσοκομείου (δηλαδή για παθολογικά, καρδιολογικά, γαστρεντερολογικά περιστατικά) μειώθηκαν κατά 42.3% (δηλαδή από 1.133 το 2019 σε 653 την ίδια ημερολογιακή περίοδο του 2020).
Ο Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Λασιθίου αναφέρει πως και στην Κρήτη και στο Λασίθι δεν διαφοροποιείται η κατάσταση, αφού δεν πάνε εύκολα οι άνθρωποι στο νοσοκομείο κι έχει ελαττωθεί ο κόσμος που το επισκέπτεται.
Όσον αφορά τα στοιχεία της παραπάνω μελέτης, παρουσιάζουν και περαιτέρω μεγάλο ενδιαφέρον.
Η ανάλυση αναφέρει πως για τις επισκέψεις που αφορούσαν καρδιολογικά προβλήματα υπήρξε μείωση κατά 36.1%, για προβλήματα που απαιτούσαν εκτίμηση από γαστρεντερολόγο η μείωση ήταν 57%, ενώ στα παθολογικά περιστατικά η μείωση ήταν 43% (λοιμώξεις, εγκεφαλικά επεισόδια, μη ειδικά συμπτώματα, αντιμετώπιση επιπλοκών καρκίνου κ.λπ.). Ο αριθμός των εισαγωγών μειώθηκε κατά 34.8% (217 κατά την περίοδο 2020 έναντι 333 κατά την ίδια ημερολογιακή περίοδο του 2019).
Η κατανομή των ηλικιών των ασθενών που επισκέφτηκαν το τμήμα των επειγόντων ήταν παρόμοια και δεν υπήρχε σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο περιόδων στην ηλικιακή κατανομή των ασθενών που τελικά απαιτούσαν περαιτέρω νοσηλεία.
Παρατηρήσαμε επίσης ότι οι επισκέψεις λόγω στηθάγχης ελαττώθηκαν κατά 36.5%, ο αριθμός των οξέων στεφανιαίων επεισοδίων μειώθηκε κατά 30%, ο αριθμός των πρωτογενών αγγειοπλαστικών κατά 52% και οι επισκέψεις λόγω απορρύθμισης καρδιακής ανεπάρκειας κατά 31.4%, ενώ ο αριθμός των ασθενών με εγκεφαλικό επεισόδιο ελαττώθηκε κατά 66%. Επίσης ενδιαφέρον είναι ότι οι επισκέψεις λόγω πιθανής αιμορραγίας από το πεπτικό ελαττώθηκαν κατά 59.5%.
Κατά την ίδια περίοδο οι περιπτώσεις που απαιτούσαν εισαγωγή στη ΜΕΘ ελαττώθηκαν κατά 19%, αλλά η διαφορά αυτή δεν ήταν στατιστικά σημαντική.
Οι ψυχολογικοί παράγοντες
Αναφορικά με τους ψυχολογικούς παράγοντες, ο κ. Νικολαράκης σημειώνει πως η μείωση των περιστατικών σε σοβαρά προβλήματα μπορεί να υποστηριχθεί πως έχει μειωθεί λόγω και του γεγονότος πως έχει εκλείψει ή μειωθεί το στρες της καθημερινότητας, ωστόσο αυτό δεν είναι μονοσήμαντο διότι από την άλλη πλευρά υπάρχει στους ψυχολογικούς παράγοντες και το στρες και ο φόβος της πανδημίας που αυξάνει τους στρεσογόνους παράγοντες.
Ο κ. Νικολαράκης σημειώνει πάντως ότι θα πρέπει να αντιμετωπίζουμε ως «αναμενόμενη αυτή τη συμπεριφορά του κόσμου». Τονίζει δε πως είναι μια αφορμή να μας προβληματίσει για τις περιόδούς της κανονικότητας σχετικά με τη σημασία και το ρόλο που έχει η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας.
