Για μία ακόμα φορά επισκέφτηκα τα Λενικά του Αγίου Νικολάου. Μ’ αρέσει να περπατώ ανάμεσα στα όσα παλιά σπιτάκια έχουν απομείνει, να ανεβαίνω μέχρι την κορυφή που βρίσκεται το εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού και φυσικά να αγναντεύω από ψηλά την ομορφιά του τοπίου, τον κόλπο του Μεραμπέλλο, την πανέμορφη πόλη μας, τους Άγιους Πάντες και τα απέναντι βουνά.
Ο Μανόλης Παπαδογιάννης στο βιβλίο του «Οικισμοί της Επαρχίας Μεραμπέλλου» αναφέρει: Το τοπωνύμιο προέρχεται από τη λέξη ελληνικά. Οι ντόπιοι ονομάζουν Λενικά ή Ελλενικά τα παχιά και γόνιμα χωράφια που βρίσκονται συνήθως πάνω σε αρχαίες κατεστραμμένες ή καμένες τοποθεσίες. Και πράγματι, δίπλα στον οικισμό έχει ανακαλυφθεί ιερό του Άρη και της Αφροδίτης. Και τοπωνύμιο «εις το Λενικό» αναφέρεται σε έγγραφο της Μονής Αρετίου από το 16ο αιώνα.
Ακόμα επισημαίνει ότι «η σωστή ονομασία είναι Ελλενικά ή Λενικά και όχι Ελληνικά όπως τον καταγράφουν σε μία προσπάθεια εξευγενισμού λόγιοι απογραφείς». Γεγονός πάντως είναι ότι έχει καθιερωθεί στα επίσημα χαρτιά ως Ελληνικά και στην καθομιλουμένη ως Λενικά. Το 1881 ήταν ένα από τα Μετόχια Λιμνών του Δήμου Χουμεριάκου. Από το 1920 ανήκει στο Δήμο Αγίου Νικολάου με 49 κατοίκους. Το 1928 οι κάτοικοι ήταν 61, το 1951 ήταν 82 και το 1991 ήταν 79 οι κάτοικοι. Τα νεότερα χρόνια υπάρχει πάλι μια αύξηση του πληθυσμού: Στην απογραφή του 2001: 109 κάτοικοι, στην απογραφή του 2011: 114 κάτοικοι και στην απογραφή του 2021: 104 κάτοικοι.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε στα Λενικά μια έντονη οικιστική ανάπτυξη. Λόγω της εκπληκτικής θέας που προσφέρουν, το ένα μετά το άλλο ξεπηδούν μεγάλα και όμορφα σπίτια. Τα χωράφια που έγιναν οικόπεδα είναι πλέον πανάκριβα και στο μέλλον πολλά θα αλλάξουν, αν ποτέ προχωρήσει και ολοκληρωθεί η διπλανή επένδυση της Mirum.
Το Αφροδίσιο αρχαίο ιερό στα Λενικά
Θα αναφερθώ ξανά στον αρχαιολογικό χώρο που υπάρχει στα Λενικά. Δυστυχώς η πρόσβαση είναι δύσκολη, γίνεται μέσα από χωράφια που δεν έχει γίνει ακόμα η απαλλοτρίωσή τους! Πέρυσι η ΔΑΕΑΝ σηματοδότησε μια… αναγκαστική διαδρομή, χωρίς να μπορεί να κάνει κάτι καλύτερο.
Το αρχαίο Αφροδίσιο ιερό βρίσκεται στα σύνορα των αρχαίων πόλεων – κρατών Λατούς και Ολούντος. Το ιερό χρονολογείται στον 10ο π.Χ. αιώνα. Στην ίδια θέση ιδρύθηκε τον 2ο π.Χ. αιώνα μεγάλος δίκλιτος ναός του Άρεως και της Αφροδίτης. Ο ναός, όπως αναφέρεται στις επιγραφές, βρίσκεται στη θέση Δέρα των Λενικών, ακριβώς στα όρια των πόλεων – κρατών Λατώ και Ολούς. Τον διεκδικούσαν και οι δυο πόλεις και γι’ αυτό μάλωσαν σε ποια ανήκε. Κλήθηκαν διαιτητές, Κνώσιοι, Ρωμαίοι, Μιλήσιοι και η τελική απόφαση ήταν το ιερό να δοθεί στη Λατώ.
Στις ανασκαφές του ναού βρέθηκαν επτά επιγραφές. Μία εξ αυτών αναφέρει: ΑΓΑΘΑΙ ΤΥΧΑΙ. ΕΠΙ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΚOΣΜΙΟΝΤΩΝ Η ΠΟΛΙΣ ΟΛΟΥΝΤΟΣ ΤΩΝ ΝΑΩΝ ΕΠΩΙΚΟΔΟΜΗΣΕ ΤΟ ΥΨΟΣ ΑΧΡΙ ΕΠΙ ΤΑΝ ΟΡΟΦΑΝ ΑΘΜΟΣ ΔΕΚΑ ΚΑΙ ΔΥΟ ΚΑΙ ΤΑΝ ΠΑΣΤΑΔΑ ΚΑΙ ΤΑΣ ΟΡΟΦΑΣ ΕΠΕΘΗΚΕ ΚΑΙ ΤΑΣ ΘΥΡΑΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΕΡΑΜΟΝ ΚΑΙ ΕΚΤΑΝΩΣΕ ΤΟΣ ΝΑΟΣ ΕΚΟΣΜΙΟΝ ΔΕ ΧΑΡΙΣΘΕΝΗΣ ΚΟΤΙΛΙΟ.
Μια άλλη επιγραφή αποτελείται από πάρα πολλούς στίχους και είναι ολόκληρο το ιστορικό κείμενο της διαμάχης Ολουντίων και Λατίων για την κατοχή του ιερού ναού των Λενικών. Με την διαιτησία η διαφορά λύθηκε. Οι Λάτιοι πήραν το ναό και οι Ολούντιοι πήραν, ως αντάλλαγμα, ένα πλοίο με όλα του τα εμπορεύματα, το οποίο είχε προσαράξει στην περιοχή και διεκδικούνταν και αυτό από τις δύο πόλεις.
Είναι κρίμα που αυτός ο αρχαιολογικός θησαυρός, που βρίσκεται δίπλα μας και που από κοντά του διέρχονται χιλιάδες επισκέπτες κάθε μέρα, ιδίως τα καλοκαίρια, να παραμένει ανεκμετάλλευτος, σ’ αυτήν την εγκατάλειψη. Θα πρέπει να ολοκληρωθεί η ανασκαφή, να απαλλοτριωθούν οι προσβάσεις και να τοποθετηθούν ενημερωτικές επιγραφές. Μάλλον πολλά ζητώ!
Ο οικισμός Ραΐνιδες των Λενικών
Πολύ κοντά στα Λενικά υπάρχει ο εγκαταλειμμένος οικισμός Ραΐνιδες. Προσπάθησα να τον επισκεφτώ, αλλά δεν ήταν τόσο εύκολο και απλό. Προσπάθησα να προσεγγίσω, από 3 διαφορετικά σημεία αλλά με εμπόδισαν οι καλές περιφράξεις των βοσκών. Την επόμενη φορά θα προσπαθήσω από άλλο σημείο.
Οι πληροφορίες που έχουμε είναι ότι οι Ραΐνιδες ήταν μετόχι των Βρυσών, αλλά έμεναν και Χουμεριακιανοί και Λιμνιώτες. Οι κάτοικοι δεν έμεναν μόνιμα. Ερχόταν ένα μήνα το χειμώνα και «κάνανε» τα χωράφια τους, τη Σαρακοστή φέρνανε τα ζωντανά τους και τα ταΐζανε στα χόρτα, το Μάιο γυρίζανε για να θερίσουν και να αλωνέψουν και το φθινόπωρο ξαναερχότανε για να μαζέψουν τα χαρούπια τους.
ΛΕΩΝ.Κ.
