Τα όσα συμβαίνουν σήμερα στην παγκόσμια σκακιέρα με την ανάδειξη του στυγνού επιχειρηματία-προέδρου στις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ, τις γενοκτονικές λογικές των εβραίων απογόνων των στρατοπέδων εξόντωσης, του αθέατου – αλλά κυρίαρχου – κόσμου του μεγάλου πλούτου, την κομμουνιστοκαπιταλιστική Κίνα σε πρώτο πλάνο, την δυναμική παρουσία της Ινδίας, την επανάκαμψη της αυταρχικής Ρωσίας του Πούτιν, αλλά και πολλών άλλων γεγονότων ανά τον κόσμο, μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το παγκόσμιο σύστημα που ‘’στήθηκε’’ 80 χρόνια πριν – αμέσως μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο – στην λογική του διπολισμού με βάση τη δυτική λογική/κουλτούρα, είναι πλέον εκτός τόπου και χρόνου και ανίκανο να δώσει σήμερα λύσεις για την διασφάλιση της παγκόσμιας τάξης και ειρήνης .
Δυστυχώς όλο αυτό το διάστημα , και ειδικά το τελευταίο ήμισυ αυτής της περιόδου – ειδικά μετά την κατάρρευση του τείχους του Βερολίνου και την συνακόλουθη διάλυση του Ανατολικού μπλοκ – η Δύση δεν θέλησε να διαβάσει τα μηνύματα των καιρών. Πίστεψε δυστυχώς τον Φουκουγιάμα – ότι ήρθε το τέλος της Ιστορίας – και δεν θέλησε να ανασυντάξει τα όργανα της παγκόσμιας τάξης θεωρώντας ότι δεν θα υπάρχει πλέον κανένα εμπόδιο μπροστά της, όπως συνέβαινε το 1945 με την Σοβιετική Ένωση .
Η σημερινή θέση του Ηνωμ. Βασιλείου δεν έχει σχέση με την ‘’αυτοκρατορία’’ που διατηρούνταν μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου είχε καθοριστικό ρόλο στα ζητήματα της Ευρώπης επιβάλλοντας ως μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας την Γαλλία ώστε μαζί να αντιμετωπίζουν την Σοβιετική Ένωση και συμμετέχοντας στις συσκέψεις των τριών μεγάλων που διαμόρφωσαν τις ζώνες επιρροής ενός εκάστου.
Οι ΗΠΑ, ηγέτιδα δύναμη του του δυτικού κόσμου, αγνόησαν την εκπληκτική άνοδο της Κίνας που βασίστηκε ουσιαστικά στην τεχνολογία που της παρείχαν οι μεγάλοι τεχνολογικοί κολοσσοί της έναντι των φτηνών εργατικών που διέθετε, και δεν υπολόγισαν ότι με τον τρόπο αυτό γίνονταν Προμηθείς για το πολυπληθέστερο κράτος του κόσμου. Δεν υπολόγισαν την παρουσία και την δύναμη της πολυπληθούς Ινδίας και αγνόησαν την σημασία των δύο αυτών κρατών που μαζί αποτελούν το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού. Ακόμα σήμερα δεν έχει αποφασιστεί η συμμετοχή της Ινδίας ως μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας!!!
Η Ρωσία κατάφερε να σταθεί ξανά στα πόδια της ως παγκόσμια δύναμη, κυρίως λόγω του ορυκτού της πλούτου, αλλά με την υπερφίαλη και ανερμάτιστη μικροπολιτική λογική της ηγέτιδας των δυτικών – των ΗΠΑ – την σπρώχνουν σε συνεργασία με την Κίνα που πλέον αποτελεί διεθνή πόλο δύναμης.
Η δημιουργία των BRICS είναι ένα προμήνυμα του τι θα ακολουθήσει αν δεν αναμορφωθεί το παγκόσμιο σύστημα σε πολυπολική βάση όμως αφού σήμερα υπάρχουν περισσότεροι των 2 ισχυροί πόλοι εξουσίας.
Δυστυχώς η Ευρώπη κρύφτηκε πίσω από το ΝΑΤΟ, του οποίου η έδρα ήταν στα εδάφη της αλλά οι αποφάσεις λαμβάνονταν από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Δεν θέλησε να προχωρήσει σε ουσιαστικές κινήσεις κοινωνικής σύγκλισης και πλήρους διοικητικής συνοχής που θα την καθιστούσαν παγκόσμιο πόλο μεγάλου βεληνεκούς και έμεινε μόνο στην διαμόρφωση κοινής οικονομικής επικράτειας μένοντας ουραγός στις παγκόσμιες εξελίξεις. Στην διάρκεια του πολέμου του κόλπου (1990-1991) είχε τη μοναδική ευκαιρία να καλύψει το κενό που δημιουργή-θηκε με την διάλυση του σοβιετικού μπλόκ αλλά δεν έκανε τίποτα. Και όχι μόνο αυτό αλλά δέχτηκε ουσιαστικά ο πόλεμος να μεταφερθεί στα σπλάχνα της που οδήγησε στην διάλυση της Γιουγκο-σλαβίας (1990-1992) γεγονός που έφερε αρκετές εντάσεις αλλά και επανεξέταση της υφιστάμενης λογικής των ορίων των εθνικών κρατών. Ειδικά στα Βαλκάνια υπάρχουν ανοικτά θέματα που δυστυχώς υποδαυλίζονται από καιρού εις καιρό για να εφαρμόζεται το βρετανικό δόγμα του ‘’διαίρει και βασίλευε’’. Η ηττημένη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου Γερμανία, σήμερα είναι η ατμο-μηχανή της Ευρώπης. Οι δυτικοί την συμπεριέλαβαν εξ αρχής στο άρμα τους ως ανάχωμα στο σοβιετικό μπλόκ και γι’ αυτό και οι πολεμικές αποζημιώσεις της έγιναν καπνός. Η προσέγγισή της με την Ρωσία για φτηνά καύσιμα και η αρχική ευρωστία του ευρώ ενόχλησαν προφανώς τις ΗΠΑ που βρήκαν ευκαιρία με την εισβολή της Ρωσίας και δήθεν επέβαλαν κυρώσεις στην Ρωσία ενώ στην πραγματικότητα στόχευαν στην τέλεια αποδυνάμωση της Γερμανίας και μέσω αυτής της ΕΕ.
Είναι γεγονός ότι η δυτική δημοκρατία των τελευταίων 80 χρόνων περνά κρίση. Δεν δίνει λύσεις στην καθημερινότητα του πολίτη αλλά ούτε προοπτικές ανάπτυξης αφού κλείνει τα εργοστάσιά της στη δύση – λόγω εργατικού κόστους – και τα μεταφέρει στην ανατολή αναδεικνύοντας έτσι τις ‘’τίγρεις της Ανατολής’’ που πλέον έχουν αποκτήσει τεράστια οικονομική επιφάνεια.
Μετά την χρυσή 30ετία που ζήσαμε με την λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου – 1945 έως 1980 – τα πράγματα άλλαξαν . Δεν υπάρχει πλέον παραγωγή πολιτικής, ο νεοφιλελευθερισμός της Σχολής του Σικάγου του Μίλος Φρίντμαν επέβαλε την δικτατορία της υποτιθέμενης ελεύθερης αγοράς και εξαφάνισε κάθε άλλη λογική. Μιλάμε για παγκόσμιο ενιαίο καπιταλισμό αλλά δεν είναι έτσι. Συνυπάρχουν (;) ο αμερικανικός καπιταλισμός – που στην πρόσφατη οικονομική κρίση ενίσχυσε από τον κρατικό κορβανά την αμερικανική οικονομία με πάνω από 700 δις δολάρια καθαρά κομμουνιστικό μέτρο παρέμβασης στην παγκόσμια αγορά – με τον κομμουνιστικό καπιταλισμό της Κίνας – αφού και εκείνη προστατεύει το εθνικό της νόμισμα και δεν το έχει σε ελεύθερη διακύμανση στην διεθνή αγορά, τον ‘’καστικό’’ καπιταλισμό της Ινδίας, τον ρωσικό σκληρό καπιταλισμό, τα υπεράκτια οικονομικά κέντρα με τους ανύπαρκτους νόμους διακίνησης του χρήματος, κλπ. Δεν παίζουμε λοιπόν όλοι με τους ίδιους κανόνες. Οι μεγάλοι επιβάλλουν τους κανόνες που τους βολεύουν. Και σύμφωνα με την λαϊκή σοφία, ‘’όταν μαλώνουν οι ελέφαντες – χωρίς διαιτησία φυσικά – την πληρώνουν τα ποντίκια’’.
Καθοριστικός παράγων της σημερινής κατάστασης η αστραπιαία εξέλιξη της τεχνολογίας και η χαώδης απόσταση μεταξύ πλουσίων και φτωχών. Σήμερα είμαστε φτωχοί , όχι γιατί δεν έχουμε δουλειά , αλλά γιατί δεν φτάνουν τα έσοδα μιάς μέσης οικογένειας για να έχει μια αξιοπρε-πή ζωή .
Τυπικά δεν θα γίνει ο Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος . Δεν θα γίνει με τα μέσα και τον τρόπο που γνωρίζαμε . Εξελίσσεται όμως τα τελευταία χρόνια πιο σκληρός και πιο αδυσώπητος μέσω της οικονομίας και τεχνολογίας. Με πολλαπλάσια θύματα αυτή τη φορά σε σχέση με τον προηγού-μενο.
Σήμερα ζούμε πόλεμο μεταξύ του δυτικού φονταμενταλισμού και του συνασπισμού όλων των άλλων φονταμενταλισμών (ανατολικών και αφρικανικών χωρών, ισλαμιστών, κλπ) με άγριες ‘’μάχες’’ αλληλοεξόντωσης .
Ποιος λοιπόν θα κάνει την αρχή να διαμορφωθούν οι νέοι κανόνες συνύπαρξης; Ποιος θα υποχωρήσει πρώτος ; Πριν 80 χρόνια επικράτησε η λογική της συνύπαρξης. Βέβαια και τότε με συμφωνημένο μοίρασμα του κόσμου αλλά με διάθεση διαμόρφωσης κανόνων συνύπαρξης και αμοιβαίους συμβιβασμούς. Η δημιουργία των πρώτων διεθνών οργανισμών όπως ο ΟΗΕ σε αντικατάσταση της Κοινωνίας των Εθνών και του Συμβουλίου Ασφαλείας ήταν πρόταση του προέδρου των ΗΠΑ Φρ. Ρούσβελτ που αποδέχτηκαν ο Στάλιν και ο Τσώρτσιλ.
Δυστυχώς σήμερα η λογική είναι ‘’ο θάνατος σου η ζωή μου’’. Χωρίς κανόνες, με αυταρχισμό, ιδιοτέλεια, απανθρωπιά από τους μεγάλους και ισχυρούς. Αναζητείται επιβολή νέας στυγνότερης αποικιοκρατίας από αυτή που γνώρισε ο κόσμος τους προηγούμενους αιώνες. Μετρά μόνο το μέγεθος, που μεταφράζεται σε οικονομική επιφάνεια άρα και σημασία.
Ποιο διεθνές όργανο λοιπόν είναι σήμερα σε θέση να διαμορφώσει συμβιβαστικές προτάσεις και νέους κανόνες συνύπαρξης με έλεγχο και της κρυφής οικονομίας;
Ποιος θα πάει απέναντι στον Τραμπ που νομίζει ότι μπορεί να απαιτεί ότι του κατέβει και να τα επιβάλει με το έτσι θέλω ; Ακόμα και αν έχει δίκιο σε κάποια θέματα είναι τρόπος διεκδίκησης αυτός; Το δίκαιο του ισχυρού και μόνο όπως στη ζούγκλα; Θέλει τη Γροιλανδία, θέλει την Διώρυγα του Παναμά, θέλει τη Γάζα για να την κάνει Ριβιέρα της Ανατολ. Μεσογείου , θέλει , θέλει, θέλει. Υποτάσσει την πολιτική στην ακραία και επιθετική επιχειρηματικότητα αδιαφορώντας ακόμα και για του αμερικανούς που υποτίθεται ότι θέλει να ξανακάνει παγκόσμια ηγέτιδα.
Η Κίνα που σε καμιά δεκαριά χρόνια θα είναι πρώτη παγκόσμια οικονομική δύναμη αξιοποιώντας το μέγεθος της αλλά και την αποκτηθείσα έτοιμη γνώση που της παρείχαν οι δυτικοί – την οποία βέβαια προήγαγε θεαματικά με τους δικούς της επιστήμονες – και κυρίως με βάση την φιλοσοφία ζωής που υπάρχει, κάνει σίγουρα αργά βήματα και περιμένει.
Και τελευταίο ‘’φρούτο’’ η υπόδειξη του σκιώδους προέδρου – πολυεκατομμυριούχου Elon Mask η αποχώρη των ΗΠΑ από τον ΟΗΕ και το ΝΑΤΟ , των δημιουργημάτων τους μετά τον Πόλεμο . Τώρα δεν τα χρειάζονται.
Ο κόσμος σήμερα βρίσκεται πάνω σε κινούμενη άμμο. Δυστυχώς το ρήγμα της πτώσης του τείχους του Βερολίνου είναι ακόμα ενεργό. Και το τσουνάμι που δημιούργησε, καθώς και οι μετασεισμικές δονήσεις του, είναι απρόβλεπτες. Και δυστυχώς συνεχίζονται, όπως συμβαίνει πάντα στους πολύ μεγάλους τεκτονικούς σεισμούς φυσικούς ή κοινωνικούς μετασεισμικώς.
Θεωρώ ότι στο διαμορφωμένο αυτό τοπίο μόνο η Ευρώπη μπορεί να παίξει καταλυτικό ρόλο εφ’ όσον όμως αλλάξει νοοτροπία. Έχει την δυνατότητα.
Αν θελήσει όμως να αναλάβει τις ευθύνες τις, να ενοποιήσει τους ευρωπαίους πολίτες και να αναζητήσει συμμάχους και πέραν τον ΗΠΑ, τότε μπορεί πράγματι να συμβάλει τα μέγιστα στην επαναδιασφάλιση της παγκόσμιας τάξης.
Ιδού πεδίο δόξης λαμπρό.
Αντώνης Ζερβός
Πολιτ. Μηχ/κός ΕΜΠ
πρ. Δήμαρχος Αγ. Νικολάου
