Μεγάλη συζήτηση έχει ξεκινήσει για τη δυνατότητα εγκατάστασης σιδηροδρομικού δικτύου στην Κρήτη. Ο Δημήτρης Κυπριωτάκης (12οΔιεθνές Κρητολογικό Συνέδριο), περιγράφει το χρονικό των αποτυχημένων προσπαθειών για την εγκατάσταση σιδηροδρομικού δικτύου στην Κρήτη από τα τέλη του 19ου αιώνα έως τον Μεσοπόλεμο. Διακρίνουμε μία διαχρονική παθολογία στα δημόσια έργα!
Οθωμανική Περίοδος (1870-1895): Ξεκίνησε με την αποτυχημένη εισαγωγή μιας ατμάμαξας (χωρίς ράγες) από τον Ρεούφ Πασά, μία προσπάθεια που ναυάγησε λόγω φθοράς και ενός ατυχήματος. Ακολούθησαν προτάσεις από τον Λεωνίδα Λυγκούνη και τον Louis Rossels (για δίκτυο Χανιά – Ηράκλειο-Μεσαρά), οι οποίες ναυάγησαν λόγω οικονομικών διαφωνιών και τοπικών αντιδράσεων
Κρητική Πολιτεία (1898-1913): Υπήρξε μεγάλος ενθουσιασμός, αλλά και βιασύνη. Το φιλόδοξο σχέδιο για γραμμή από το Καστέλι έως την Ιεράπετρα απέτυχε λόγω πολιτικής αστάθειας. Αργότερα, το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε στον Σιδηρόδρομο της Μεσαράς (Ηράκλειο-Τυμπάκι), ο οποίος όμως «κόλλησε» σε γραφειοκρατικές διαμάχες μηχανικών και ασύμφορες προσφορές εταιρειών. Όλες οι προτάσσεις έθεταν ως προϋπόθεση την επιβολή ειδικής, τοπικής φορολογίας, προοπτική που με βάση την ευρύτερη οικονομική κρίση, δεν θα μπορούσε να γίνει δεκτή.
Μετά την Ένωση και το Μεσοπόλεμο (1914-1940): Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος διέκοψε κάθε σχεδιασμό. Μεταπολεμικά, η ραγδαία άνοδος του αυτοκινήτου κατέστησε τον σιδηρόδρομο ξεπερασμένο και οικονομικά ασύμφορο για ένα νησί όπως η Κρήτη.
Το μοναδικό δίκτυο που υλοποιήθηκε ποτέ ήταν ο βιομηχανικός σιδηρόδρομος του Ηρακλείου, μια μικρή γραμμή που μετέφερε πέτρες από το λατομείο του Ξηροποτάμου για την κατασκευή του λιμανιού.
ΥΓ: Κι ένα σχετικό «ανέκδοτο» από αφήγηση Τουρκοκρητικού: «Εμείς είχαμε πολλές και μεγάλες ελιές στην Κρήτη. Τόσο μεγάλες, που στον κορμό μιας από αυτές άνοιξαν, τρύπα, για να περάσει ο σιδηρόδρομος»! (Μαρία Σωρού)
ΛΕΩΝ.Κ.
