Του Γιαννη Σταμελου
Άλλος γυρεύει άγκυρα κι άλλος πανί. Έτσι γίνεται στη ζωή. Το ίδιο συμβαίνει και κατά την συνταξιοδότηση. Η άγκυρα στην περίπτωση της συνταξιοδότησης σε οδηγεί στο καφενείο, στο τάβλι, στην πρέφα ή στον κήπο με τις βιόλες. Το πανί στο ανοιχτό πέλαγος. Ίσως σε κάτι που έκρυβες μέσα σου αλλά η άπονη ζωή και ο αγώνας για το καρβέλι στο είχαν βάλει σε άλλη προτεραιότητα. Οι οπαδοί του «πανιού» υποστηρίζουν ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να ανακαλύψει νέους ωκεανούς αν δεν έχει το θάρρος να απομακρυνθεί από την ακτή. Και οι συνταξιούχοι με αυτές τις επιλογές υποστηρίζουν ότι ποτέ δεν είναι αργά.
Τελευταία δυο γνωστοί μου γιατροί με το που βγήκαν στη σύνταξη οργάνωσαν το ατελιέ τους και επιδόθηκαν στην θεραπεία της Τέχνης.
Ο Θανάσης ο Ρωσσίδης, συνταξιούχος καθηγητής πλέον από τα σχολεία του Αγίου Νικολάου, άνοιξε κι αυτός για καλά τα πανιά του και διασχίζει αισίως πλέον το πέλαγος των εικαστικών τεχνών.
Με καταγωγή από του Αλεξάνδρου τη χώρα, την ξακουστή Μακεδονία, από επιλογή μένει μόνιμα στον Άγιο Νικόλαο. Ερασιτέχνης εικαστικός, με λίγα αλλά καθοριστικά μαθήματα ζωγραφικής εδώ στον Άγιο Νικόλαο, από τον αείμνηστο Βάσκο Φιντέλ, δοκιμάζει τις δυνάμεις του στο καβαλέτο με τα χρώματα, στον πάγκο με τις πέτρες και τα θαλασσόξυλα, να δώσει μορφή, να βγάλει συγκίνηση και να προκαλέσει το νου και τη φαντασία με τις δημιουργίες του. Ίσως και για τη δική του «σωτηρία» της ψυχής.
Διότι η Τέχνη δεν διδάσκει. Συγκινεί. Το οποίο σημαίνει ότι βάζει σε κίνηση, ενεργοποιεί το συναίσθημα και τη σκέψη του θεατή, του αναγνώστη, του ακροατή. Και έτσι τον πλουτίζει. Διότι η Τέχνη δεν είναι δόγμα. Δεν θέλει «πιστούς» αλλά ενεργούς και προβληματισμένους αποδέκτες.
Ο Θανάσης παλαιότερα μου είχε δείξει μαθητικά του έργα, τότε που οι δάσκαλοι μας υποχρέωναν να έχουμε το τετράδιο αντιγραφής μισό για το κείμενο και το άλλο μισό για να ζωγραφίζουμε (να εικονογραφούμε) την κεντρική ιδέα του. Ομολογώ ότι με είχαν εκπλήξει θετικά οι εικαστικές του δημιουργίες. Βλέποντας τα σημερινά του έργα στην πρώτη του ατομική έκθεση (14 – 27 Σεπτεμβρίου στο χώρο του παλιού Ειρηνοδικείου στον Άγιο Νικόλαο) σκέπτομαι ότι η τέχνη, ακόμη και για τους αποδέκτες της, δεν είναι χόμπι που αποφασίζεις να υιοθετήσεις από κάποια στιγμή και μετά. Είναι τρόπος σκέψης και ζωής που καλλιεργείται μέσα στον χρόνο. Είναι η αίσθηση της ποιητικότητας που χρειάζεται εξάσκηση για να την αφομοιώσει κάποιος. Και δεν απαιτούνται μόνο γνώσεις – αυτές μπορεί να μην τις έχει και τόσο ανάγκη –, αλλά ένα ειδικό «κούρδισμα» ψυχής που θέλει μακροχρόνια αφοσίωση. Ό,τι άλλο μπορεί να είναι πυροτέχνημα, όπως πολλές φορές έχουμε δει να γίνεται.
Ο Θανάσης στο Ειρηνοδικείο εκθέτει τριών ειδών έργα: ζωγραφική στο επίπεδο, συνθέσεις στο χώρο σε συνδυασμό ζωγραφικής και ευτελών, κυρίως, αντικειμένων και μιας μορφής ανδρείκελα με δομικά στοιχεία βότσαλα της ακτής και μέταλλα.
Στα έργα του κυριαρχούν η αρμονία των χρωμάτων, οι αναλογίες των μορφών και η επιλογή των θεμάτων.
Τα θέματα άλλα περιγραφικά, άλλα εκφραστικές λεπτομέρειες προσώπων, άλλα συμβολικά που παραπέμπουν σε διαχρονικές αξίες, όπως είναι η ελευθερία, η δικαιοσύνη, η ειρήνη και η γνώση και άλλα υπερβατικά προκλητικά στη φαντασία και στο νου.
Ο Θανάσης με τα έργα του μας θυμίζει ότι η Τέχνη είναι το ψέμα που λέει πάντα την αλήθεια. Που, ως πρόθεση τουλάχιστον, επιδιώκει να συγκινεί και να αφυπνίζει. Ασφαλώς με τον τρόπο που επιλέγει ο κάθε καλλιτέχνης και το κάθε έργο του.
Τα έργα στο χώρο της έκθεσης εκτίθενται χρονολογικά ουσιαστικά σε δυο ενότητες. Η πρώτη κάνει μια ενδεικτική αναφορά στα μαθητικά τετράδια και η δεύτερη ξεκινάει από το 2003, έτος ορόσημο για τον Θανάση, και συνεχίζεται μέχρι τα πρόσφατα έργα του. Έργα που δείχνουν την πορεία και την εξέλιξή του στα εικαστικά και στην φιλοσοφική ωρίμανσή του ως προσωπικότητα.
Αξίζει να περάσει κανείς από το χώρο της έκθεσης και να συνομιλήσει με τον καλλιτέχνη. Αξίζει ακόμα να προγραμματίσουν επισκέψεις και τα σχολεία. Οι φιλότεχνοι μόνο θετικά στοιχεία θα αποκομίσουν από το έργο του καλλιτέχνη.
Γιάννης Σταμέλος
