Η Ενορία Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και το Πνευματικό της Κέντρο συνεχίζουν -στις εγκαταστάσεις της Ενορίας- τις Βιωματικές Συναντήσεις Γονέων. Τη συνάντηση με αντικείμενο τις «Μαθησιακές δυσκολίες» συντόνισε η λογοθεραπεύτρια, επιστημονική συνεργάτης της ΕΣΤΙΑ Δέσποινα Γιαννούλα.
Η ομιλήτρια είπε ότι οι μαθησιακές δυσκολίες είναι μία έννοια που την τελευταία δεκαετία ακούγεται όλο και πιο συχνά και πρόσθεσε ότι αφορά δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μαθητές στην ανάγνωση, τη γραφή, την ορθογραφία, τα μαθηματικά και τον τρόπο παραγωγής των γραμμάτων κατά την ομιλία. Αναφέρθηκε ακόμα στο πώς μπορεί ένας γονέας να υποψιαστεί ότι το παιδί του έρχεται αντιμέτωπο με μαθησιακές δυσκολίες και ποιοι είναι οι τρόποι αντιμετώπισης.
Ο όρος μαθησιακές δυσκολίες
Με τον όρο μαθησιακές δυσκολίες αναφερόμαστε στην αδυναμία ενός παιδιού να ανταποκριθεί σε όλο το φάσμα των σχολικών απαιτήσεων. Σε αυτές περιλαμβάνεται: η δυσλεξία, η δυσγραφία, η δυσορθογραφία, η δυσαναγνωσία και η δυσαριθμησία.
Ο όρος δυσλεξία περιλαμβάνει την αδυναμία ενός παιδιού στην ανάλυση των λέξεων που ακούει και την δυσκολία στη σύνθεση λέξεων με στόχο την δημιουργία προτάσεων με σωστό περιεχόμενο.
▪ Ανάμεσα στα συμπτώματα που χαρακτηρίζουν ένα παιδί με δυσλεξία είναι: αδυναμία ακουστικής διάκρισης (μπερδεύουν ακουστικά όμοια γράμματα, όπως β-φ, δ-θ, σ-ζ , ξ-ψ. Επίσης δεν αντιλαμβάνονται τα συμπλέγματα γραμμάτων), παρουσιάζουν αδυναμία τοποθέτησης των λέξεων σε σωστή σειρά Υ-Ρ-Α κατά τον προφορικό λόγο με στόχο την δημιουργία προτάσεων καθώς και παραφθορά λέξεων, δηλαδή παράλειψη γραμμάτων κατά την διάρκεια της ομιλίας.
Ο όρος δυσγραφία περιλαμβάνει την αδυναμία ενός παιδιού στη μετατροπή των οπτικών και ακουστικών ερεθισμάτων σε κινητική συμπεριφορά, δηλαδή το παιδί δεν μπορεί να μεταφέρει στο χαρτί αυτά που βλέπει ή ακούει.
▪ Ανάμεσα στα συμπτώματα που χαρακτηρίζουν ένα παιδί με δυσγραφία είναι: αλλοίωση του σχήματος του γράμματος ή του αριθμού στο χαρτί, αδέξια γραφή, δυσκολία αντίληψης κεφαλαίων – πεζών γραμμάτων, δεν θυμάται μερικά γράμματα ή αριθμούς με αποτέλεσμα να τα παραλείπει, αργή γραφή, το μέγεθος των γραμμάτων δεν είναι ίδιο κ.ά.
Με τον όρο δυσορθογραφία εννοούμε την δυσκολία ενός μαθητή στην εκμάθηση των κανόνων που διέπουν την ορθογραφία. Επιπλέον την αδυναμία να αντιστοιχεί με ευκολία φωνήματα και γραφήματα. Η δυσκολία εντοπίζεται τόσο στο επίπεδο της λέξης, όσο και στο επίπεδο της σύνταξης, της πρότασης και της παραγράφου.
▪ Ανάμεσα στα συμπτώματα της δυσορθογραφίας είναι: παράλειψη γραμμάτων, συλλαβών, λέξεων (στώμα αντί για στρώμα), αντιστροφή γραμμάτων, συλλαβών, λέξεων (έστι αντί για έτσι), αντικατάσταση γραμμάτων των οποίων οι ήχοι είναι φωνολογικά συγγενείς ή μοιάζουν μεταξύ τους ως προς τη μορφή (δ-β, δ-θ, β-φ, γ-χ, β-θ, κ-χ), παραποίηση φωνηέντων (πέντα αντί για πέντε), προσθήκη φθόγγων ή συλλαβών (παπαράθυρο), μετακίνηση γραμμάτων μέσα στην ίδια λέξη (παο αντί για από), ορθογραφικά λάθη σε βασικούς κανόνες (παίζο), λανθασμένη χρήση του τόνου ή καθόλου κ.ά.
Ο όρος δυσαναγνωσία αναφέρεται στην αδυναμία ενός παιδιού να αποκωδικοποιήσει τους ήχους των γραμμάτων με στόχο την κατανόηση της λέξης που είναι γραμμένη, και κατ’ επέκταση της πρότασης.
▪ Ανάμεσα στα κύρια χαρακτηριστικά της δυσαναγνωσίας είναι: αδυναμία παραμονής στη σωστή σειρά του κειμένου, λανθασμένη ανάγνωση χωρίς αντίληψη από τον αναγνώστη, λάθος τονισμός, δυσκολία αποκωδικοποίησης των ήχων, κυρίως των δίψηφων συμφώνων (π.χ. -στ, -τσ, -τζ), δυσκολία στην ανάγνωση πολυσύλλαβων λέξεων, παράλειψη σημείων στίξης, αδυναμία απόδοσης του νοήματος του κειμένου προφορικά ή γραπτά κ.ά.
Ο όρος δυσαριθμησία προσδιορίζει την αδυναμία ενός παιδιού στην αναγνώριση των αριθμών και των μαθηματικών συμβόλων, στην απομνημόνευση της προπαίδειας και στην επίλυση μαθηματικών προβλημάτων.
▪ Ανάμεσα στα κύρια χαρακτηριστικά της δυσαριθμησίας είναι: αδυναμία εκτέλεσης απλών μαθηματικών πράξεων, σύγχυση μαθηματικών συμβόλων, δυσκολία αντίληψης και απομνημόνευσης της προπαίδειας, δυσκολία εκτέλεσης μαθηματικών προβλημάτων, δυσκολία προσανατολισμού στο χώρο, σύγχυση των εννοιών «δεξιά»- «αριστερά» κ.ά
Τρόποι αντιμετώπισης των μαθησιακών δυσκολιών
Για να αντιμετωπιστούν οι μαθησιακές δυσκολίες επιβάλλεται η επίσκεψη σε λογοθεραπευτή με στόχο τον προσδιορισμό της μαθησιακής δυσκολίας αλλά και τον σχεδιασμό προγράμματος παρέμβασης στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον. Χρειάζεται ακόμα συζήτηση με το παιδί για την αδυναμία του και ενίσχυση των θετικών στοιχείων που διαθέτει καθώς και συνεχής συνεργασία γονέα με δάσκαλο.
Τι περιλαμβάνει η πιο εξειδικευμένη βοήθεια;
Δυσλεξία:
▪ Εάν ο μαθητής μπερδεύει γράμματα, μία καλή μέθοδος είναι ο δάσκαλος να προσπαθήσει να οπτικοποιήσει τα γράμματα σε χαρτόνι ή τρισδιάστατα.
▪ Να μάθει το παιδί να συνδέει τα γράμματα με ζώα ή καθημερινά αντικείμενα που του είναι πολύ οικεία.
▪ Πριν την εκφορά μίας λέξης να μάθει το παιδί τη διαδικασία των 3 δευτερολέπτων, δηλαδή «πριν μιλήσω, σκέφτομαι».
Δυσγραφία:
▪ Η γραφή των σχολικών ασκήσεων στο σπίτι ή κατά τη διάρκεια του μαθήματος να γίνεται με διαλείμματα για να μην κουράζεται το παιδί.
▪ Να χρησιμοποιεί το παιδί κατάλληλα μολύβια.
▪ Σε περίπτωση που παραλείπει τόνους ή σημεία στίξης, μία καλή ιδέα είναι η κατασκευή καρτών όπου μετά το τέλος της εργασίας και σε συνεργασία με τον δάσκαλο ή τον γονέα, το παιδί να διαβάζει την πρόταση ή το κείμενο που έγραψε και ο γονέας να σηκώνει την κάρτα με το σημείο στίξης που πρέπει να μπει.
▪ Εάν η γραφή του παιδιού είναι δυσκατάληπτη, μία καλή προσέγγιση είναι για ένα χρονικό διάστημα το παιδί να γράφει μόνο με κεφαλαία και μετά να εντάσσονται σιγά – σιγά και τα πεζά γράμματα.
Δυσορθογραφία:
▪ Εάν ο μαθητής δεν θυμάται βασικούς κανόνες ορθογραφίας, μπορεί να τους γράψει σε ένα μεγάλο χαρτόνι και να τους διαβάζει πριν την έναρξη των ασκήσεων ορθογραφίας.
▪ Εκμάθηση της πολυαισθητηριακής μεθόδου Fernald, κατά την οποία ο δάσκαλος λέει και γράφει τη λέξη, το παιδί την ιχνηλατεί στον αέρα και μετά την γράφει στο χαρτί. Μετά την επαναλαμβάνει από μνήμης.
▪ Σε περιπτώσεις που οι μαθητές μπερδεύουν τα συμπλέγματα μπορεί να χρησιμοποιηθεί η φωνοοπτική μέθοδος, κατά την οποία ο δάσκαλος λέει ένα ένα τα γράμματα που απαρτίζουν τη λέξη και το σύμπλεγμα το συνδέει με κάποιο αντικείμενο που επιθυμεί το παιδί.
Δυσαναγνωσία:
Η καλύτερη μέθοδος για τη βοήθεια του παιδιού με δυσαναγνωσία είναι ο ρυθμός. Το παιδί εκπαιδεύεται σε ένα κανονικό ρυθμό ανάγνωσης προσαρμοσμένο στις δικές του ανάγκες με τη βοήθεια ενός μετρονόμου ή ακόμη και με το χτύπημα του μολυβιού στο θρανίο.
Δυσαριθμησία:
▪ Ξεκινήστε από τα πιο απλά, και αυτό είναι η πρόσθεση των όμοιων αριθμών. 1+1, 2+2, 3+3.
▪ Διδάξτε την αντιμεταθετική ιδιότητα της πρόσθεσης, δηλαδή αφού 3+2=5 τότε και 2+3= 5.
▪ Χρησιμοποιήστε αντικείμενα για τις πράξεις.
▪ Για την εκμάθηση του πολλαπλασιασμού το παιδί μπορεί να βοηθηθεί με κάποιο τραγούδι, ποίημα ή με κάποιο βίντεο από το διαδίκτυο.
