Για ακόμη ένα καλοκαίρι οι Πυροσβεστικές Υπηρεσίες ανά την Ελλάδα παραμένουν τις περισσότερες ημέρες σε επιφυλακή, προκειμένου να μπορέσουν να προλάβουν ή να αντιμετωπίσουν τις εστίες φωτιάς που εκδηλώνονται σε αστικές ή δασικές εκτάσεις. Η επέκτασή τους ευνοείται λόγω των υψηλών θερμοκρασιών και των ισχυρών ανέμων που πνέουν, καθιστώντας την προσπάθεια των πυροσβεστών ακόμη δυσκολότερη.
Σε μια περίοδο με αυξημένες απαιτήσεις, αλλά και με πολύ νωπές τις τραγικές εικόνες από τις μεγάλες πυρκαγιές που έπληξαν θανάσιμα τις προηγούμενες ημέρες την Ανατολική Αττική, ο Διοικητής της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Λασιθίου κ. Μιχάλης Βασιλάκης μιλώντας στην ΑΝΑΤΟΛΗ μας αναλύει την ιδιομορφία της κάθε φωτιάς, μας εξηγεί πώς αυτή εκδηλώνεται και επεκτείνεται. Αλλά και μας δίνει συμβουλές για το ποιές είναι οι κινήσεις που πρέπει να κάνουμε και ποιά τα δεδομένα που πάντα πρέπει να προσέχουμε προκειμένου τόσο να προλάβουμε, όσο και να αντιμετωπίσουμε κατάλληλα και αποτελεσματικά την όποια επικίνδυνη περίπτωση συναντήσουμε, είτε σε δασική είτε σε αστική περιοχή.
Όπως υποστηρίζει ο κ. Βασιλάκης σε περίπτωση οιουδήποτε συμβάντος (πυρκαγιάς, πλημμύρας ή οποιουδήποτε άλλου δύσκολου για τον κόσμο περιστατικού) το Α και το Ω είναι να μην πανικοβληθούμε. «Ο πανικός», αναφέρει, «είναι ο χειρότερος σύμβουλος αφού, όπως συχνά λέω, μας φέρνει σε αντίθετα αποτελέσματα.
Οι φωτιές μπορεί να έχουν όλες κόκκινο χρώμα, αλλά είναι πολλών ειδών. Εμείς οι πυροσβέστες τις χωρίζουμε σε τρία βασικά σημεία. Όλοι πρέπει να καταλάβουμε ότι η φωτιά είναι ένα ισόπλευρο, ισοσκελές τρίγωνο -η μια του πλευρά είναι ο ατμοσφαιρικός αέρας που χωρίς αυτό πυρκαγιά δεν μπορεί να υπάρξει, η δεύτερη πλευρά είναι η καύσιμη ύλη που χωρίζεται σε στερεά καύσιμα, υγρά καύσιμα και αέρια καύσιμα και η τρίτη πλευρά είναι η αποκοπή της φλόγας- η ψύξη. Αν σε μια πυρκαγιά μπορέσουμε να «σπάσουμε» μια από αυτές τις τρεις πλευρές, σημαίνει ότι η φωτιά έχει σβήσει».
Οι φωτιές σε αστικό ιστό
«Εάν έχουμε φωτιά σε αστικό ιστό, π.χ. σε ένα διαμέρισμα, πρώτο μας μέλημα», όπως τονίζει, «είναι να δούμε σε ποιό δωμάτιο είναι η φωτιά και τί καύσιμη ύλη έχουμε -εάν προέρχεται από ηλεκτρικό ρεύμα δεν ρίχνουμε νερό και πάμε να κλείσουμε το γενικό διακόπτη.
Πολλές επίσης είναι οι περιπτώσεις που νοικοκυρές ξεχνούν στην κουζίνα σε αναμμένο μάτι τηγάνι ή κατσαρόλα με αποτέλεσμα να εκδηλωθεί φωτιά. Σε αυτή την περίπτωση -προς Θεού- δεν παίρνουμε το τηγάνι ούτε να το βγάλουμε έξω αφού με το που ανοίγουμε την πόρτα έχουμε πολύ περισσότερη επίκληση οξυγόνου και η πυρκαγιά φουντώνει. Δεν το βάζουμε κάτω από τη βρύση, αφού το λάδι θα ξεκινήσει να πιτσιλάει, οπότε θα έχουμε εγκαύματα».
Και τι κάνουμε σε αυτή την περίπτωση; «Δεν υπάρχει κουζίνα που να μην έχει vettex, πετσέτα, έστω ένα πώμα από κατσαρόλα- πιάνουμε κάτι από αυτά και σκεπάζουμε τη φωτιά που σβήνει, αφού δεν υπάρχει οξυγόνο».
Στις περιπτώσεις χρήσης φιαλών υγραερίου
Για τις περιπτώσεις που χρησιμοποιούμε φιάλες υγραερίου, «συνήθως χρησιμοποιούμε φιάλες των 10 λίτρων. Ό,τι φωτιά κι αν έχουμε θα είναι λόγω του ότι είτε το λάστιχο θα έχει τρυπήσει, οπότε έχουμε εστία πυρκαγιάς, είτε από κάπου θα χάνει η βαλβίδα -κάτι τρομερά δύσκολο».
Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι «να το κλείσουμε και τελειώνει η πυρκαγιά. Το πρόβλημα έγκειται στο εάν είναι πολλή ώρα φλεγόμενη η φιάλη και έχει πλέον αρχίσει να φουσκώνει εκεί όντως πρέπει να απομακρυνθούμε και να αφήσουμε την Πυροσβεστική να κάνει τη δουλειά της».
Δωμάτιο με καπνούς
Στην περίπτωση που κλειστούμε σε ένα δωμάτιο που έχει καπνό «κανένας μα κανένας καπνός δεν πάει προς τα κάτω, όλοι πάνε προς τα πάνω. Άρα, σε όσο χαμηλότερο επίπεδο είμαστε, τόσο περισσότερο οξυγόνο υπάρχει. Πρέπει να πέσουμε λοιπόν και να κυλιστούμε στο πάτωμα».
Αν είμαστε μέσα και η φωτιά έξω
Όταν έχουμε εξωτερική φωτιά και είμαστε μέσα στο σπίτι, πρέπει να κλείσουμε κάθε χαραμάδα από παράθυρο, παντζούρι, πόρτα ώστε να μην περάσει μέσα καπνός. «Είναι προτιμότερο να κάτσουμε μέσα στο σπίτι και να έχουμε την προστασία των τοιχωμάτων από το να βγούμε έξω», υπογραμμίζει.
Εάν έχουμε αυλή
Όταν ο αστικός ιστός που είμαστε έχει αυλή «πρώτο μας μέλημα και ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες είναι να καθαρίζουμε την αυλή. Το μεγάλο πρόβλημα είναι πως ως Νεοέλληνες έχουμε συνηθίσει τα πεύκα που είναι ό,τι χειρότερο δέντρο μπορεί να υπάρξει. Είναι από τα πιο αναφλέξιμα και αυτό το είδαμε και από τις μεγάλες πυρκαγιές στην Αθήνα».
Υγρά καύσιμα
Για υγρά καύσιμα οπωσδήποτε δεν χρησιμοποιούμε νερό γιατί ναι μεν στο σπίτι μπορεί να μην έχουμε πετρέλαια και βενζίνες, όμως έχουμε αλκοόλες- κρασιά, ρακές, λάδια, κλπ. Αν ρίξουμε νερό στο λάδι το μόνο που καταφέρνουμε είναι να «περπατήσουμε» την πυρκαγιά και σε άλλα δωμάτια. Άρα χρησιμοποιούμε είτε πετσέτες και κουβέρτες σκεπάζοντας και κόβοντας το οξυγόνο είτε ρίχνουμε χώμα, άμμο, κλπ.
Δεν πανικοβαλλόμαστε, δεν χρησιμοποιούμε ασανσέρ
Σε κάθε περίπτωση φωτιάς ο κ. Βασιλάκης σημειώνει σε όλους τους τόνους πως «δεν πανικοβαλλόμαστε. Ποτέ δεν χρησιμοποιούμε το ασανσέρ γιατί μπορεί να κλειστούμε μέσα -δεν ξέρουμε πού θα βρεθούμε και πώς θα μας βρουν. Αφήνουμε πάντα το στίγμα μας- το κινητό μας ειδικά στις μέρες που ζούμε πρέπει να είναι ανοικτό ώστε να μπορέσουν να μας βρουν αυτοί που θα μας ψάχνουν».
Το 199
Πάντα στην Πυροσβεστική θα υπάρχει κάποιος πάνω από το τηλέφωνο, για 24 ώρες το 24ωρο, 365 μέρες τον χρόνο, δεν κλείνει ποτέ.
«Πάντα υπάρχει κάποιος που θα σηκώσει το ακουστικό, θα ακούσει το πρόβλημα και θα στείλει τα κατάλληλα αυτοκίνητα.
Και ο κόσμος πρέπει να καταλάβει ότι και τα αυτοκίνητα της Πυροσβεστικής είναι όπως όλα τα άλλα αυτοκίνητα που γνωρίζει -δεν κινούνται με διακτινισμό. Καταλαβαίνω ότι αυτός που έχει το πρόβλημα το δευτερόλεπτο μπορεί να του φαίνεται χρόνος, αλλά το όχημα ανάλογα με τα χιλιόμετρα που έχει να διανύσει θα κάνει και την ανάλογη ώρα. Αν έχουμε να διανύσουμε, π.χ., 15 χιλιόμετρα φυσιολογικά χρειαζόμαστε 12 με 15 λεπτά για να φτάσουμε στο συμβάν. Πρέπει να βοηθούμε το έργο της Πυροσβεστικής χωρίς να μπλεκόμαστε στα πόδια των ανθρώπων, που ασχολούνται με την πυρκαγιά και να δίνουμε τις πληροφορίες που μας ζητούνται. Όταν ο πυροσβέστης ζητά μια πληροφορία από πολίτη σημαίνει ότι θέλει διευκρίνιση και δεν του κάνει ανάκριση».
Οι φωτιές στην ύπαιθρο
Για την εκδήλωση φωτιάς έξω, στην ύπαιθρο ο Διοικητής της Π.Υ. αναφέρει:
«Ζούμε σε έναν ευλογημένο τόπο που περιστοιχίζεται από πολλών ειδών δέντρα και θάμνους, καθένα από τα οποία έχει τη δική του αναφλεξιμότητα. Άλλη έχει το πεύκο, άλλη η ελιά, άλλη ο φίκος. Καθένα έχει τη δική του υγρασία, οπότε καταλαβαίνουμε ποιό είναι ευκολότερο ή δυσκολότερο. Άλλα δέντρα σβήνουν ευκολότερα κι άλλα δυσκολότερα ανάλογα με το αν έχουν μέσα ρητίνη (όπως το πεύκο) ή λάδι (ελιά).
Το πρόβλημα είναι πως στην ευρύτερη περιοχή μας υπάρχουν θάμνοι, που σημαίνει λεπτή καύσιμη ύλη. Και μπορεί η φωτιά να μην αφήνει υπολείμματα με κορμούς, τρέχει όμως με πολύ μεγάλη δύναμη. Με λίγο αέρα έχουμε πολλά χιλιόμετρα και είναι πολύ- πολύ δύσκολο να την παρακολουθήσουμε».
Τί κάνουμε για να βοηθήσουμε
Εάν θέλουμε να βοηθήσουμε σε μια τέτοια κατάσβεση θα προσπαθήσουμε να νιώθουμε την κρυάδα του αέρα στην πλάτη μας και όχι μπροστά στο στήθος. «Αυτό θα σημαίνει ότι η φωτιά είναι μπροστά από εμάς και άρα είμαστε ασφαλείς, αφού το πύρινο μέτωπο δεν έρχεται πάνω μας για να μας κάψει. Όσο περισσότερο ανάγλυφο του εδάφους έχουμε, τόσο πιο γρήγορα “περπατά” η πυρκαγιά».
«Πρέπει», προσθέτει, «να ξέρουμε πως δεν είναι ανάγκη να έρθει σε πολλά σημεία η φωτιά για να ανάψει. Είναι τέτοιο το θερμικό φορτίο, που φέρνει ο αέρας, που σημαίνει ότι περνά το σημείο της ξηρασίας και της ανάφλεξης που έχει κάποιο φυτό, θάμνος ή δέντρο και μπορεί να αρπάξει από μόνο του. Έτσι γίνονται οι κυλιδώσεις. Βλέπουμε να σβήνουμε σε μια πλαγιά και στην απέναντι πλαγιά που δεν υπήρχε τίποτε έχουμε ξεκίνημα νέας φωτιάς. Κι ενώ νομίζουμε πως έχουμε νέα πυρκαγιά δεν είναι, πρόκειται για το φαινόμενο της κυλίδωσης».
Τί πρέπει πάντα να προσέχουμε
Στη χώρα μας πολλοί είναι αυτοί που ασχολούνται με την ύπαιθρο.
Το τσιγάρο, όπως λέει ο κ. Βασιλάκης, αποτελεί πρόβλημα, αλλά όχι το μοναδικό. «Πολλές φορές πίνουμε ένα αναψυκτικό ή μια μπύρα και πετούμε το μπουκάλι -παλιότερα οι παππούδες μας τα τσιγάρα τα άναβαν με συγκεντρωτικούς φακούς και έτσι λειτουργεί και το μπουκάλι ή το κονσερβοκούτι. Πέφτουν οι ακτίνες του ήλιου, συγκεντρώνονται, πάνε σε μια συγκεκριμένη κατεύθυνση και εάν εκεί υπάρχει εύφλεκτο υλικό, έχουμε πυρκαγιά. Το ίδιο συμβαίνει και με ένα χαρτί από πατατάκια, γαριδάκια, κλπ».
Επίσης παράγοντα κινδύνου αποτελεί η ρυπαρότητα των αυτοκινήτων. «Όταν βάλουμε το αμάξι σε ένα χωράφι με ξερά χόρτα, η εξάτμιση καίει και όταν υπάρχει η κατάλληλη θερμοκρασία μπορεί να έχουμε αυτανάφλεξη.»
Επιπλέον αναφέρεται στις περιπτώσεις που κάποιος διαθέτει μετόχια. «Ωραίες οι παρέες, ωραίο το μπάρμπεκιου και τα Σαββατοκύριακα, αλλά, όταν φεύγουμε πρέπει να φροντίζουμε να καθαρίζουμε και ειδικά τις αυλές. Να μην μένουν υπολείμματα από κάρβουνα, ψησταριές, σκουπίδια. Όταν παλαιότερα είχαμε τις χωματερές, το αστικό απόβλητο μετά το σάπισμα αποσυντίθεται και βράζει. Όταν έχουμε να κάνουμε με εύφλεκτα υλικά, περνά το σημείο αυτανάφλεξης και ξεκινά φωτιά, που μετατρέπεται σε πυρκαγιά. Το έχουμε δει πολλές φορές με πυρκαγιές, όταν παλαιότερα είχαμε τις χωματερές. Τώρα με τους ΧΥΤΑ τα φαινόμενα αυτά έχουν ελαττωθεί πολύ. Το είχαμε δει και πέρσι με το ΧΥΤΑ Αγίου Νικολάου, που φέραμε ελικόπτερο με τα ανακυκλώσιμα υλικά.»
Καταλήγοντας, ο κ. Βασιλάκης μας λέει πως «εάν τυχόν είμαστε κάπου και συναντήσουμε φωτιά, πρέπει να κοιτάξουμε πρώτα απ’ όλα τον “άμαχο” πληθυσμό -ηλικιωμένους, παιδιά, άτομα με αναπηρία που δεν μπορούν εύκολα να μετακινηθούν, τους βοηθούμε να πάνε σε ένα πλάτωμα που δεν έχει χόρτα, ώστε να μην μπορεί να φτάσει κοντά η πυρκαγιά».
ΝΙΚΟΣ ΣΓΟΥΡΟΣ
