Θετικές είναι οι εισηγήσεις από τις δημοτικές Υπηρεσίες του Δήμου Αγίου Νικολάου και συγκεκριμένα από τις Διευθύνσεις Περιβάλλοντος και Μελετών καθώς και από την ΔΕΥΑΑΝ, επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για το έργο «Παράκαμψη Σχίσματος Ελούντας», οι οποίες, όμως θέτουν και ορισμένες προϋποθέσεις και όρους που θα πρέπει να ενσωματωθούν στους περιβαλλοντικούς όρους και να τηρηθούν στα επόμενα στάδια σχεδιασμού και υλοποίησης του έργου.
Στην εισήγηση της Διεύθυνσης Μελετών, την οποία υπογράφει ο Διευθυντής της Υπηρεσίας Κων. Αγγελάκης, επισημαίνονται, συμπερασματικά:
«Ιδιαίτερη βαρύτητα θα πρέπει να δοθεί στην περαιτέρω τεχνική και κυκλοφοριακή διερεύνηση και οριστικοποίηση των λύσεων στους κόμβους Κ1 και Κ3, με συνεκτίμηση της γεωμετρικής και υψομετρικής προσαρμογής τους, της κυκλοφοριακής ασφάλειας και λειτουργίας, της διατήρησης των υφιστάμενων προσβάσεων και συνδέσεων, με ειδική επισήμανση ως προς τη δημοτική οδό «Κατεβατή», καθώς και των απαιτούμενων χωματουργικών επεμβάσεων.
Παράλληλα, θα πρέπει να διασφαλιστεί η συνέχεια και η λειτουργικότητα του τοπικού οδικού δικτύου και η απρόσκοπτη πρόσβαση στις υφιστάμενες χρήσεις και εγκαταστάσεις της περιοχής, με ειδική αναφορά στις υφιστάμενες οδικές συνδέσεις νοτιοανατολικά του οικισμού Κάτω Ελούντας, καθώς και στη σύνδεση προς το Δημοτικό Σχολείο και το Νηπιαγωγείο Ελούντας και προς τον οικισμό Μαυρικιανού.
Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η συμπληρωματική υδρολογική και υδραυλική τεκμηρίωση ως προς τον βαθμό επιρροής του έργου στο τοπικό υδρογραφικό δίκτυο και στις κατάντη απορροές, με ειδική αναφορά στις κρίσιμες κατάντη θέσεις που επισημαίνονται ανωτέρω. Παράλληλα, προτείνεται η δρομολόγηση, αυτοτελώς και ανεξάρτητα από την εξέλιξη της διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης της παράκαμψης, συνολικής μελέτης για τη διαχείριση των ομβρίων υδάτων στην ευρύτερη περιοχή της Ελούντας, προκειμένου να προσδιοριστούν συνολικά οι απαιτούμενες παρεμβάσεις για την ασφαλή συλλογή, διοχέτευση και απομάκρυνση των ομβρίων υδάτων.
Η ολοκλήρωση των ανωτέρω τεχνικών διερευνήσεων και η ενσωμάτωση των αναγκαίων λύσεων στον οριστικό σχεδιασμό του έργου θα πρέπει να διασφαλιστούν πριν από την κατασκευή των αντίστοιχων έργων, ώστε να εξασφαλίζεται η τεχνική, κυκλοφοριακή και υδραυλική λειτουργικότητα της παράκαμψης, καθώς και η αποφυγή δυσμενών επιπτώσεων στις κατάντη και στις όμορες περιοχές», καταλήγει ο κ. Αγγελάκης.
Δυο σοβαρά ζητήματα
Πιο συγκεκριμένα, ο Διευθυντής Μελετών του Δήμου, κάνει ειδική, αναλυτική αναφορά σε δύο σοβαρά ζητήματα που απασχολούν κατοίκους και ορισμένους ξενοδόχους της περιοχής:
* Παράπλευρο και τοπικό οδικό δίκτυο: Θα πρέπει να διασφαλιστεί η συνέχεια και η λειτουργικότητα του υφιστάμενου τοπικού οδικού δικτύου και να προβλεφθούν οι αναγκαίες νέες συνδέσεις και διαβάσεις στις θέσεις όπου η χάραξη της παράκαμψης επηρεάζει υφιστάμενες οδούς και προσβάσεις προς κατοικίες, ιδιοκτησίες και εγκαταστάσεις.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη διατήρηση της επικοινωνίας μεταξύ των περιοχών Σχίσματος, Κάτω Ελούντας και Μαυρικιανού, καθώς και στη διασφάλιση της ασφαλούς πρόσβασης πεζών και οχημάτων στις επιμέρους περιοχές και ιδιοκτησίες.
Με βάση το παραπάνω σκεπτικό, προτείνεται η επανεξέταση της χάραξης της παράκαμψης στις θέσεις όπου προκαλείται διακοπή υφιστάμενων οδικών συνδέσεων. Ειδικότερα, στη Χ.Θ. 2+750 περίπου διακόπτεται η οδός που διέρχεται νοτιοανατολικά της Κάτω Ελούντας, ενώ στη Χ.Θ. 3+110 περίπου διακόπτεται η οδός που οδηγεί προς το Δημοτικό Σχολείο και το Νηπιαγωγείο Ελούντας, καθώς και προς τον οικισμό Μαυρικιανού.
Στις ανωτέρω θέσεις θα πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα διατήρησης των υφιστάμενων οδικών συνδέσεων ή, εφ’ όσον αυτό δεν είναι τεχνικά εφικτό, να προβλεφθούν κατάλληλες εναλλακτικές συνδέσεις και διαβάσεις, με τα απαιτούμενα γεωμετρικά, κυκλοφοριακά και τεχνικά χαρακτηριστικά, ώστε να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη και ασφαλής επικοινωνία των επιμέρους περιοχών και η πρόσβαση στις υφιστάμενες χρήσεις και εγκαταστάσεις.
Οι σχετικές λύσεις θα πρέπει να ενσωματωθούν στον οριστικό σχεδιασμό της παράκαμψης, ώστε να διασφαλίζεται η συνέχεια και η λειτουργικότητα του τοπικού οδικού δικτύου και να αποφεύγεται η δημιουργία προβλημάτων πρόσβασης ή αποκοπής των υφιστάμενων οδικών συνδέσεων.
* Αποχέτευση – αποστράγγιση ομβρίων- απορροές: Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στη λειτουργική επάρκεια των έργων αποχέτευσης και αποστράγγισης της οδού, καθώς και στην ασφαλή διοχέτευση των απορροών προς τους τελικούς αποδέκτες. Τα προβλεπόμενα τεχνικά έργα, οχετοί, τάφροι και λοιπά έργα αποστράγγισης θα πρέπει να σχεδιαστούν κατά τρόπο ώστε να αποφεύγεται η ανεξέλεγκτη συγκέντρωση ή εκτροπή των απορροών και η πρόκληση δυσμενών μεταβολών στις υφιστάμενες συνθήκες απορροής, ιδίως προς οδούς, ιδιοκτησίες και κατοικημένες περιοχές.
Από την εξέταση των στοιχείων της Υδραυλικής Μελέτης, κατά την άποψη της Υπηρεσίας, δεν προκύπτει με επαρκή σαφήνεια ο βαθμός κατά τον οποίο το εξεταζόμενο έργο επηρεάζει το τοπικό υδρογραφικό δίκτυο και, κατά συνέπεια, δεν τεκμηριώνεται επαρκώς η μεταβολή της επιφανειακής απορροής ομβρίων υδάτων προς τις κατάντη περιοχές ως αποτέλεσμα της κατασκευής και λειτουργίας της παράκαμψης. Η διαπίστωση αυτή καθιστά αναγκαία την περαιτέρω διερεύνηση των υδρολογικών και υδραυλικών παραμέτρων της περιοχής, τόσο υπό τις υφιστάμενες συνθήκες όσο και μετά την κατασκευή και λειτουργία του έργου, προκειμένου να τεκμηριωθεί η επίδραση της παράκαμψης στο υδραυλικό ισοζύγιο της ευρύτερης περιοχής και να προσδιοριστεί ο ενδεχόμενος βαθμός επιβάρυνσης των κατάντη θέσεων. Το ζήτημα αυτό επισημαίνεται, εξάλλου, και σε σχετικό έγγραφο της ΔΕΥΑΑΝ, το οποίο κοινοποιήθηκε στην Υπηρεσία στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην περιοχή του ρέματος Λαγκάδας καθώς επίσης και κατάντη του τμήματος από το οποίο οι απορροές κατευθύνονται προς τις κατάντη κατοικημένες περιοχές και, λόγω της υφιστάμενης ανεπάρκειας των απαιτούμενων φυσικών ή τεχνικών έργων απαγωγής, δεν εξασφαλίζεται σήμερα η ασφαλής διοχέτευσή τους προς τη θάλασσα. Στις περιοχές αυτές, ακόμη και ενδεχόμενη μικρή αύξηση των κατάντη απορροών θα πρέπει να αξιολογηθεί ως κρίσιμο στοιχείο, δεδομένου ότι, υπό τις υφιστάμενες συνθήκες, η δυνατότητα ασφαλούς απαγωγής τους είναι περιορισμένη και ενδέχεται να επιδεινωθούν οι συνθήκες που συνδέονται με την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων.
Παράλληλα, και ανεξάρτητα από την εξέλιξη της διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης του παρόντος έργου, προτείνεται η δρομολόγηση αυτοτελούς συνολικής μελέτης για τη διαχείριση των ομβρίων υδάτων στην ευρύτερη περιοχή της Ελούντας. Η μελέτη αυτή θα έχει ως αντικείμενο τη συνολική διερεύνηση της υδρολογικής και υδραυλικής λειτουργίας της περιοχής και τον προσδιορισμό των απαιτούμενων παρεμβάσεων και τεχνικών έργων για τη συλλογή, παροχέτευση και την ασφαλή διοχέτευση των ομβρίων υδάτων που συγκεντρώνονται εντός του οικισμού προς τη θάλασσα. Η ανωτέρω μελέτη αποτελεί αυτοτελή τεχνική διερεύνηση για την ευρύτερη περιοχή και προτείνεται να δρομολογηθεί παράλληλα με την εξέλιξη του συγκεκριμένου έργου, χωρίς να συνδέεται με την ολοκλήρωση ή την περιβαλλοντική αδειοδότηση της παράκαμψης. Ωστόσο στο πλαίσιο της συνολικής αυτής διερεύνησης θα πρέπει να συνεκτιμηθούν, μεταξύ άλλων, και οι επιπτώσεις που ενδέχεται να επιφέρει η κατασκευή της νέας παράκαμψης στις υφιστάμενες και μελλοντικές συνθήκες απορροής, ώστε τα απαιτούμενα έργα διαχείρισης των ομβρίων να σχεδιαστούν με τρόπο ολοκληρωμένο και συμβατό με τη μελλοντική λειτουργία της περιοχής.
Οι κόμβοι
Για τους κυκλικούς κόμβους που κατασκευάζονται, ο κ. Αγγελάκης επισημαίνει:
* Κόμβος Κ1: Απαιτείται περαιτέρω τεχνική και κυκλοφοριακή επανεξέταση της θέσης και της γεωμετρικής διαμόρφωσης του Κ1, σε συνάρτηση με την υφιστάμενη οδοποιία, το ανάγλυφο της περιοχής και τις υφιστάμενες προσβάσεις.
Πιο συγκεκριμένα:
α) Πρόσβαση προς τη δημοτική οδό «Κατεβατή»
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για τη διατήρηση της λειτουργικότητας της δημοτικής οδού «Κατεβατή» και των υφιστάμενων προσβάσεων που εξυπηρετούν ιδιοκτησίες και εγκαταστάσεις της περιοχής. Το ζήτημα αυτό, εξάλλου, τέθηκε και στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης, μεταξύ άλλων και με το σχετικό έγγραφο της εταιρείας ΤΕΚΕ Α.Ε. Elounda Palm Hotel & Suites, ως ιδιοκτήτη/χρήστη εγκαταστάσεων και ακινήτων που εξυπηρετούνται από τη δημοτική οδό «Κατεβατή» Ελούντας.
Με τον προτεινόμενο από τη μελέτη σχεδιασμό, η υφιστάμενη πρόσβαση προς τη δημοτική οδό «Κατεβατή» καταργείται. Ως εκ τούτου, εφόσον η θέση και η γεωμετρική διαμόρφωση του κόμβου Κ1 οριστικοποιηθούν σύμφωνα με την εξεταζόμενη μελέτη, θα πρέπει να προβλεφθεί κατάλληλη εναλλακτική σύνδεση ή παράλληλη οδός, με τα απαιτούμενα τεχνικά και κυκλοφοριακά χαρακτηριστικά, ώστε να διασφαλίζεται η πρόσβαση στη δημοτική οδό «Κατεβατή» και η απρόσκοπτη εξυπηρέτηση των υφιστάμενων σε αυτήν ιδιοκτησιών και εγκαταστάσεων.
β) Θέση και γεωμετρική διαμόρφωση του κόμβου Κ1
Διαπιστώνεται επίσης ότι η προβλεπόμενη από τη μελέτη θέση του κόμβου Κ1 συνεπάγεται σημαντικές χωματουργικές επεμβάσεις και ορύγματα μεγάλου ύψους, ιδίως στην περιοχή της εξόδου του κόμβου και της σύνδεσης του Κλάδου 3 με την πρόσφατα διανοιγμένη οδό.
Για τον λόγο αυτό κρίνεται σκόπιμη η διερεύνηση εναλλακτικής θέσης του κόμβου Κ1, η οποία ενδεχομένως θα παρέχει μεγαλύτερη ευχέρεια υψομετρικής προσαρμογής με το υφιστάμενο οδικό δίκτυο. Με το σκεπτικό αυτό, θα μπορούσε να εξεταστεί ως εναλλακτική λύση η μετατόπιση της θέσης του κόμβου Κ1 κατά μήκος της επαρχιακής οδού με κατεύθυνση προς Άγιο Νικόλαο, πλησίον της σημερινής συμβολής της με την οδό που οδηγεί προς το γήπεδο Ελούντας.
Η εναλλακτική αυτή θα πρέπει να εξεταστεί ως προς τη γεωμετρική και υψομετρική προσαρμογή της, την κυκλοφοριακή ασφάλεια και λειτουργία, τη σύνδεση με το υφιστάμενο οδικό δίκτυο, τη διατήρηση των υφιστάμενων προσβάσεων και τις απαιτούμενες χωματουργικές επεμβάσεις. Ειδικότερα, θα πρέπει να διερευνηθεί κατά πόσον η μετατόπιση του κόμβου Κ1 στη θέση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε ηπιότερη υψομετρική προσαρμογή, να περιορίσει τα απαιτούμενα ορύγματα και επιχώματα και, παράλληλα, να διευκολύνει τη διατήρηση της πρόσβασης προς τη δημοτική οδό «Κατεβατή».
* Κόμβος Κ3: Απαιτείται περαιτέρω τεχνικός και κυκλοφοριακός έλεγχος της διαμόρφωσης του κόμβου Κ3 και, ειδικότερα, της σύνδεσής του με την επαρχιακή οδό προς Πλάκα, στην περιοχή πλησίον της παραλίας Σχίσματος–Μαυρικιανού. Λόγω της εποχικής διακύμανσης της κυκλοφορίας και της αυξημένης ζήτησης προς την περιοχή της Πλάκας και τις τουριστικές χρήσεις, κρίνεται σκόπιμη η επανεξέταση της επάρκειας της προτεινόμενης λύσης με βάση επικαιροποιημένα κυκλοφοριακά δεδομένα.
Στο πλαίσιο αυτό, θα μπορούσε να εξεταστεί και η δυνατότητα διαμόρφωσης κυκλικού κόμβου ή άλλης ισοδύναμης κυκλοφοριακής λύσης, εφόσον από τα κυκλοφοριακά και γεωμετρικά δεδομένα προκύπτει ότι μπορεί να εξασφαλίσει κατάλληλες συνθήκες λειτουργίας και ασφάλειας. Η διερεύνηση θα πρέπει να περιλαμβάνει τον έλεγχο των κυκλοφοριακών ροών, της κυκλοφοριακής ικανότητας, των συνθηκών λειτουργίας και της οδικής ασφάλειας, τόσο για την υφιστάμενη όσο και για την προβλεπόμενη μελλοντική κυκλοφορία.
Ως προς τη δυνατότητα εξεύρεσης κατάλληλης γεωμετρικής λύσης για τον σχεδιασμό του κυκλικού κόμβου, μπορεί να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι η ζώνη απαλλοτρίωσης στη συγκεκριμένη θέση φαίνεται να διευρύνεται σταδιακά εκατέρωθεν της οδού έως τη γραμμή αιγιαλού. Το στοιχείο αυτό θα πρέπει να συνεκτιμηθεί κατά τη διερεύνηση της δυνατότητας διαμόρφωσης κυκλικού κόμβου ή άλλης κατάλληλης γεωμετρικής λύσης, σε συνδυασμό με τα διαθέσιμα γεωμετρικά και κυκλοφοριακά δεδομένα και τους περιορισμούς της περιοχής.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
