Παγκόσμια Ημέρα Νεφρού ήταν η 12η Μαρτίου του 2026 (από το 2006 η δεύτερη Πέμπτη κάθε Μαρτίου έχει θεσπιστεί ως Παγκόσμια Ημέρα Νεφρού). Μία ημέρα που στόχο έχει την ευαισθητοποίηση του κόσμου για την χρόνια νεφρική νόσο και την πρόληψη.
Η Νεφρολόγος κ. Σεβαστή Μαραγκού μας μίλησε για το σημαντικό αυτό θέμα. Αρχικά ανέφερε ότι η χρόνια νεφρική νόσος «είναι η κατάσταση στην οποία δεν δουλεύουν τα νεφρά όσο καλά θα έπρεπε ή υπάρχει κάποια διαταραχή στη μορφή τους, όπως για παράδειγμα η παρουσία λίθων».
Πόσο συχνή είναι η χρόνια νεφρική νόσος; «Υπολογίζεται ότι περίπου το 10%, δηλαδή ο ένας στους δέκα, του παγκόσμιου πληθυσμού πάσχει από χρόνια νεφρική νόσο», πρόσθεσε.
Τι δουλειά όμως κάνουν οι νεφροί φυσιολογικά; «Οι νεφροί αποτελούν φίλτρο του αίματος, το οποίο καθαρίζουν από τα απόβλητα του μεταβολισμού. Παράλληλα ρυθμίζουν την ποσότητα νερού που υπάρχει στο σώμα και την αρτηριακή πίεση. Συμμετέχουν στην διατήρηση της ισορροπίας των ηλεκτρολυτών, όπως το κάλλιο, το νάτριο, το ασβέστιο, το μαγνήσιο και ο φώσφορος. Επιπλέον παίζουν σημαντικό ρόλο στην παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων και στην υγεία των οστών», ανέφερε.
Η διάγνωση της χρόνιας νεφρικής νόσου γίνεται με τις εξετάσεις αίματος, ούρων και τον υπέρηχο ή άλλες απεικονιστικές μεθόδους, όπως η αξονική ή μαγνητική τομογραφία. «Μετά από πρωτοβουλία της Ελληνικής Νεφρολογικής Εταιρείας έχει ξεκινήσει το πρόγραμμα Προλαμβάνω για τη χρόνια νεφρική νόσο και περιλαμβάνει εξετάσεις αίματος και ούρων για τον υπολογισμό του ποσοστού λειτουργίας των νεφρών και της ποσότητας αλβουμίνης (μία πρωτεΐνης) που υπάρχει στα ούρα», εξήγησε.
Νόσος και ανεπάρκεια
Ποια είναι τα συμπτώματα όμως της χρόνιας νεφρικής νόσου; «Η νεφρική νόσος είναι ένας σιωπηλός εχθρός, καθώς στα αρχικά της στάδια δεν δίνει συμπτώματα. Όταν γίνει μετρίου βαθμού μπορεί να προκαλέσει πρήξιμο στα πόδια και αύξηση στην αρτηριακή πίεση, ενώ όσο γίνεται πιο σοβαρού βαθμού ανορεξία, ναυτία, δυσκολία στην αναπνοή (λόγω κατακράτησης υγρών στον πνεύμονα) και πόνους στα κόκαλα», σημείωσε.
Ποια είναι όμως η διαφορά της νεφρικής νόσου από τη νεφρική ανεπάρκεια; «Στη νεφρική νόσο διατηρείται ένα σημαντικό ποσοστό λειτουργίας των νεφρών, ενώ στην νεφρική ανεπάρκεια δεν δουλεύουν και χρειάζεται να γίνει αναπλήρωση τους με αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση. Η νεφρική νόσος σταδιοποιείται από την ήπια μορφή (στάδιο 1) έως την ανεπάρκεια (στάδιο 5), συμπλήρωσε.
Για τα αίτια που προκαλείται η χρόνια νεφρική νόσος, η κ. Μαραγκού είπε ότι οι συχνότερες αιτίες στις δυτικές κοινωνίες είναι ο σακχαρώδης διαβήτης και η αρτηριακή υπέρταση. «Υπάρχουν και σπανιότερες αιτίες, όπως οι σπειραματονεφρίτιδες (αυτοάνοσα νοσήματα του νεφρού ), η πολυκυστική νόσος, οι χρόνιες λοιμώξεις, η νεφρολιθίαση και τα φάρμακα».
Θεραπεία
Υπάρχει θεραπεία για την χρόνια νεφρική νόσο / ανεπάρκεια; «Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν υπάρχει ίαση της χρόνιας νεφρικής νόσου. Εξαιρέσεις αποτελούν μερικές λοιμώξεις και αυτοάνοσα νοσήματα όταν επιτευχθεί πλήρης ύφεση με στοχευμένη θεραπεία. Στην περίπτωση της νεφρικής ανεπάρκειας η μόνη θεραπεία είναι η μεταμόσχευση νεφρού.
Οι θεραπευτικές παρεμβάσεις στην χρόνια νεφρική νόσο στοχεύουν στην σταθεροποίηση των παραγόντων που βλάπτουν τα νεφρά και στην καθυστέρηση της εξέλιξης της χρόνιας νεφρικής νόσου στο πέμπτο στάδιο, δηλαδή την ανεπάρκεια. Όπως πρόσθεσε η κ. Μαραγκού, τα τελευταία χρόνια επικρατεί αισιοδοξία στην επιστημονική κοινότητα μετά την ανεύρεση νέων φαρμακευτικών επιλογών για την σταθεροποίηση της χρόνιας νεφρικής νόσου.
Πώς θα προστατεύσουμε τα νεφρά μας;
Ζητούμενο ασφαλώς είναι η προστασία των νεφρών μας. Πώς μπορούμε λοιπόν να τα προστατέψουμε; «Εκτός από τις φαρμακευτικές παρεμβάσεις, σημαντικό ρόλο παίζει η διατήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής. Επιδιώκουμε την υγιεινή διατροφή, τη φυσική δραστηριότητα τουλάχιστον 150 λεπτά την εβδομάδα και τη διατήρηση του ιδανικού σωματικού βάρους βάση του δείκτη μάζας σώματος. Παρακολουθούμε και ρυθμίζουμε το σάκχαρο και την πίεση του αίματος. Αποφεύγουμε την υπέρμετρη κατανάλωση αλατιού, το κάπνισμα και την κατάχρηση φαρμάκων που βλάπτουν να νεφρά, όπως είναι τα μη-στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα που χορηγούνται για τον πόνο», τόνισε.
Σε ό,τι αφορά την ποσότητα νερού που πρέπει να πίνουμε «η ημερήσια ανάγκη του οργανισμού σε νερό είναι 1,5 λίτρο, το οποίο προσλαμβάνουμε εν μέρει μέσω τροφής. Η απαιτούμενη ποσότητα υγρών μπορεί να αυξηθεί τους θερινούς μήνες ή σε καταστάσεις όπως η νεφρολιθίαση. Αντίστροφα, σε καταστάσεις όπως η καρδιακή ή νεφρική ανεπάρκεια μειώνεται η επιτρεπόμενη ημερήσια πρόσληψη νερού. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας», ανέφερε
Σε ποιες περιπτώσεις χρειάζεται να επισκεφτούμε Νεφρολόγο; «Όταν βρεθεί κάποιο πρόβλημα στις εξετάσεις, όπως για παράδειγμα υψηλή τιμή κρεατινίνης ή καλίου στο αίμα ή παρουσία αίματος ή πρωτεΐνης στα ούρα. Όταν βρεθεί κάτι παθολογικό στον υπέρηχο νεφρών, όπως κύστεις, πέτρες ή άλλα μορφώματα. Όταν δεν μπορεί να ρυθμιστεί η αρτηριακή πίεση με τις συνήθεις φαρμακευτικές επιλογές. Όταν γίνει παραπομπή από άλλο γιατρό».
Τέλος η κ. Μαραγκού επέστησε την προσοχή στις ομάδες υψηλού κινδύνου, κυρίως σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, αρτηριακή υπέρταση και παχυσαρκία, στην σημασία της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης και της παρακολούθησης. «Ο βασικός στόχος του νεφρολόγου στην χρόνια νεφρική νόσο είναι η διατήρηση της ποιότητας ζωής του ασθενούς και η αποφυγή εξέλιξης της σε ανεπάρκεια. Ακόμα όμως και στην περίπτωση της νεφρικής ανεπάρκειας υπάρχει η ελπίδα της μεταμόσχευσης νεφρού, η οποία αποτελεί θεραπεία και σανίδα σωτηρίας για τους συνανθρώπους μας που βασίζονται στην αιμοκάθαρση για να παραμείνουν εν ζωή. Θα ήθελα να ευαισθητοποιήσω τους αναγνώστες στο θέμα της δωρεάς οργάνων. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ)», κατέληξε.
ΜΑΡΙΖΑ ΨΑΡΑΚΗ
