Έντονες ανισότητες, αξιοσημείωτες αποκλίσεις και μια βαθιά γεωγραφική ψαλίδα καταγράφονται στις ετήσιες δημοτικές επιβαρύνσεις των νοικοκυριών στους 24 δήμους της Κρήτης. Τα συμπεράσματα αυτά αναδεικνύονται μέσα από την αναλυτική συγκριτική έρευνα και μελέτη που εκπόνησε ο Νίκος Καρδούλας.
Τι γίνεται στο Λασίθι;
Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος για την τοπική μας κοινωνία βρίσκεται η κατάταξη στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου, όπου αποτυπώνεται μια καθαρή διαφοροποίηση ανάμεσα στους δήμους του παραλιακού μετώπου και στην ορεινή ενδοχώρα. Στην κορυφή του νομού τοποθετείται ο Δήμος Αγίου Νικολάου με μέση ετήσια χρέωση 201 ευρώ, καταλαμβάνοντας την 5η θέση σε ολόκληρη την Κρήτη. Σε απόσταση αναπνοής και σχεδόν σε απόλυτη ισοτιμία ακολουθεί ο Δήμος Σητείας με 200 ευρώ, ευρισκόμενος στην 6η θέση παγκρήτια.
Χαμηλότερα κινείται ο Δήμος Ιεράπετρας, όπου το σχετικό κόστος διαμορφώνεται στα 170 ευρώ ετησίως. Η εντυπωσιακότερη απόκλιση στο νομό καταγράφεται στον Δήμο Οροπεδίου Λασιθίου. Με μέση χρέωση 92 ευρώ, ο ορεινός δήμος εμφανίζει κόστος λιγότερο από το μισό σε σύγκριση με τον Άγιο Νικόλαο και τη Σητεία, διαμορφώνοντας μια ετήσια διαφορά άνω των 108 ευρώ ανά νοικοκυριό. Πρόκειται για απόσταση που αντανακλά τόσο τις διαφορετικές λειτουργικές κλίμακες και υποδομές όσο και τις επιμέρους τιμολογιακές επιλογές των τοπικών αρχών.
Η υπόλοιπη Κρήτη
– Αν στο Λασίθι η ψαλίδα των 109 ευρώ είναι αξιοσημείωτη, στο σύνολο της Κρήτης οι διαφορές προσλαμβάνουν εκρηκτικές διαστάσεις. Το Ηράκλειο αναδεικνύεται ο ακριβότερος δήμος του νησιού με τη μέση χρέωση στα 250 ευρώ, ακολουθούμενο πολύ κοντά από το Ρέθυμνο με 244 ευρώ.
Στον αντίποδα, ο φθηνότερος δήμος της Κρήτης είναι το Αμάρι με μόλις 53 ευρώ. Η διαφορά των 197 ευρώ ανάμεσα στο Ηράκλειο και το Αμάρι σημαίνει πρακτικά ότι η ετήσια επιβάρυνση στην κρητική πρωτεύουσα είναι 4,7 φορές υψηλότερη.
– Εξίσου εντυπωσιακή είναι η απόκλιση και στο εσωτερικό της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου. Πίσω από τα 250 ευρώ του κεντρικού δήμου ακολουθούν το Μαλεβίζι με 219 ευρώ, η Μινώα Πεδιάδα με 211, οι Αρχάνες-Αστερούσια με 196, η Χερσόνησος με 158, η Φαιστός με 140, η Γόρτυνα με 103 και η Βιάννος με 100 ευρώ. Έτσι, μέσα στον ίδιο νομό, το Ηράκλειο είναι δυόμισι φορές ακριβότερο από τη Βιάννο (διαφορά 150 ευρώ), ενώ ξεπερνά το Μαλεβίζι κατά 14%, τη Μινώα κατά 18,5% και τις Αρχάνες-Αστερούσια κατά 27,5%.
-Στη δυτική Κρήτη, ο Δήμος Χανίων εμφανίζει συγκρατημένη επιβάρυνση συγκριτικά με τις υπόλοιπες πρωτεύουσες, φτάνοντας τα 190 ευρώ (8ος παγκρήτια). Στην ίδια περιφερειακή ενότητα ακολουθούν ο Πλατανιάς (162 ευρώ), ο Αποκόρωνας (161 ευρώ), η Κάντανος-Σέλινο (132 ευρώ), η Κίσσαμος (131 ευρώ), τα Σφακιά (103 ευρώ) και η Γαύδος (88 ευρώ). Στο Ρέθυμνο, μετά την πρωτεύουσα (244 ευρώ), έπονται τα Ανώγεια με 150 ευρώ, ο Μυλοπόταμος με 108, ο Άγιος Βασίλειος με 94 και το Αμάρι με 53 ευρώ.
Σε πανελλήνιο επίπεδο
Στον πανελλαδικό χάρτη των 332 δήμων που εξέτασε ο κ. Καρδούλας, το Ηράκλειο (43η θέση) και το Ρέθυμνο (48η θέση) κατατάσσονται στο ακριβότερο 15% της χώρας, ενώ ο Άγιος Νικόλαος και η Σητεία τοποθετούνται επίσης σε υψηλά κλιμάκια. Αντίθετα, το Αμάρι συνιστά τον τέταρτο φθηνότερο δήμο πανελλαδικά (329η θέση). Τα στοιχεία υπογραμμίζουν ότι η αυτοδιοικητική Κρήτη παραμένει ένας χώρος έντονων ανισοτήτων στην καθημερινή οικονομική επιβάρυνση των πολιτών.
Να σημειωθεί τέλος πως ο Νίκος Καρδούλας που δημοσιοποίησε τα στοιχεία, είναι τοπογράφος μηχανικός, απόφοιτος του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου (MSc) από πανεπιστήμιο της Αγγλίας, πρώην καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, στατιστικολόγος, πολιτικός αναλυτής, συνταγματάρχης ε.α. και υποψήφιος βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας το 2023 στην Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
