Βιβλιοπαρουσίαση στη Στέγη Βιτσέντζος Κορνάρος

Το βιβλίο εξετάζει τον υλικό καθημερινό βίο των γυναικών στην Κρήτη την ύστερη Βενετοκρατία, εποχή που συμπίπτει χρονικά με την εποχή του Βιτσέντζου Κορνάρου (1600-1650). Η μονογραφία αποτελεί επιστημονικό σύγγραμα που απευθύνεται σε αγγλόφωνο κοινό προκειμένου να συμβάλει στην ένταξη της περίπτωσης του υλικού πολιτισμού της Κρήτης στον αντίστοιχο ευρωπαϊκό χώρο κατά τη διάρκεια του 17ου αιώνα και στην κατανόηση του υλικού κόσμου των γυναικών στον ευρύτερο χώρο της Μεσογείου.

Η έρευνα βασίζεται στην ποσοτική και ποιοτική ανάλυση καταλόγων κινητής περιουσίας γυναικών από τα Κρατικά Αρχεία της Βενετίας και προσφέρει ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τα υπάρχοντα των γυναικών που ζουν στο γεωγραφικό διαμέρισμα του Χάνδακα (territorio di Candia) και βρίσκονται σε ηλικία γάμου. Οι άφθονες εκτενείς περιγραφές των αντικειμένων και, ειδικά, η αποτίμησή τους, διαφοροποιούν τα κρητικά αρχειακά τεκμήρια από αντίστοιχες πηγές στην ευρωπαϊκή έρευνα για τον υλικό πολιτισμό. Οι λεπτομερείς καταγραφές ‘απεικονίζουν’ αγαθά των οποίων δεν μας έχουν διασωθεί αρχαιολογικά κατάλοιπα στην Κρήτη και η αποτίμηση της αξίας τους προσφέρει τη δυνατότητα συγκριτικής προσέγγισης.

Αυτή η προσέγγιση στη μελέτη υλικών αγαθών από την αστική περιοχή του Χάνδακα, από αγροτικούς οικισμούς στην Κρήτη, αλλά και από την ίδια τη Βενετία, αποκαλύπτει και τεκμηριώνει συγκεκριμένες τάσεις στον οικιακό υλικό πολιτισμό, όπως πρακτικές οικειοποίησης, επιδεικτικής κατανάλωσης και πολιτισμικών ανταλλαγών μεταξύ μητρόπολης και βενετικών κτήσεων. Ταυτόχρονα αναδεικνύονται οι σχέσεις μεταξύ υλικών αντικειμένων, άυλου πολιτισμού και γυναικείων ταυτοτήτων. Τέλος, η σημασία του βιβλίου έγκειται και στο ότι προσφέρει μοναδικές ενδείξεις για τις υλικές επιλογές μιας δημογραφικής ομάδας που συχνά υπο-εκπροσωπείται στην ιστοριογραφία, καθώς το βιβλίο εστιάζει σε αρχειακό υλικό που αφορά γυναίκες από τα μεσαία και κατώτερα κοινωνικά στρώματα στο νησί.

Η ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΑΡΚΑΚΗ είναι Αναπλ. Καθηγήτρια και Διευθύντρια του Προπτυχιακού Προγράμματος Νεοελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ (UvA). Έχει σπουδάσει Νεοελληνική Ιστορία στα Πανεπιστήμια Αθηνών και Άμστερνταμ, και Μουσική στο Εθνικό Ωδείο Αθηνών. Υπήρξε υπότροφος της Ακαδημίας Αθηνών στο Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας και έκανε εκτενή αρχειακή έρευνα στα Κρατικά Αρχεία Βενετίας.

Ασκεί διοικητικά, διδακτικά και ερευνητικά καθήκοντα στο Τμήμα Νεοελληνικών Σπουδών, το οποίο είναι το μοναδικό πανεπιστημιακό ίδρυμα στο Μπενελούξ που προσφέρει πλήρη κύκλο προπτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδών στη Νεοελληνική Γλώσσα και Πολιτισμό. Έχει διατελέσει αιρετό μέλος διαφόρων οργάνων διοίκησης εντός της Φιλοσοφικής Σχολής και ευρύτερα του Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ. Έχει ιδρύσει την Έδρα Νεοελληνικών Σπουδών Μαριλένας Λασκαρίδη στο Πανεπιστήμιο Αμστερνταμ που λειτουργεί επιτυχώς σχεδόν μία δεκαετία. Έχει υπάρξει πρόεδρος και/ή μέλος Δ.Σ. της Ολλανδικής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών, της Ευρωπαϊκής Έταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών και του Εποπτικού Συμβουλίου του Ολλανδικού Ινστιτούτου Αθηνών.

Σε ευρύτερο κοινωνικό επίπεδο είναι επί σειρά ετών (συν)διοργανώτρια πολυποίκιλων εκδηλώσεων εκπαιδευτικού και πολιτιστικού περιεχομένου που αφορούν την προβολή του βυζαντινού, του μεταβυζαντινού και του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού στην Ολλανδία.

Η διδασκαλία της επικεντρώνεται σε θέματα κοινωνικής και πολιτισμικής ιστορίας στην Ελλάδα και τη Μεσόγειο από τον 12ο αιώνα έως σήμερα, μετάφρασης και εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας. Η έρευνά της εστιάζει σε πτυχές του υλικού πολιτισμού στις βενετοκρατούμενες περιοχές του Ελληνικού χώρου, την Ιταλία και την Ολλανδία, σε σπουδές φύλου, κοινωνικο-οικονομική και πολιτισμική ιστορία και σε σπουδές μετάφρασης. Πρόσφατα εξέδωσε τη μονογραφία Women and Material Culture in 17th-Century Crete. Insights from the Venetian Notarial Archives. (Alexandros Press, Leiden 2025)