Έναν νέο «χάρτη» για την τουριστική ανάπτυξη του Λασιθίου διαμορφώνει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, καθώς οι περιοχές του νομού δεν αντιμετωπίζονται πλέον με ενιαίο τρόπο, αλλά κατατάσσονται σε διαφορετικές κατηγορίες, ανάλογα με τη χωρική διάρθρωση της τουριστικής δραστηριότητας.
Η κατάταξη παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το Λασίθι, καθώς αποτυπώνει τις σημαντικές διαφοροποιήσεις που υπάρχουν μεταξύ των ήδη ανεπτυγμένων τουριστικών προορισμών και εκείνων που βρίσκονται σε φάση περαιτέρω ανάπτυξης ή διαθέτουν μεγαλύτερα περιθώρια τουριστικής αξιοποίησης.
Στην κατηγορία Β – Αναπτυγμένες περιοχές εντάσσονται οι Δημοτικές Ενότητες Αγίου Νικολάου και Βραχασίου.
Στην κατηγορία Γ – Αναπτυσσόμενες περιοχές περιλαμβάνονται οι Δημοτικές Ενότητες Νεάπολης, Ιεράπετρας, Μακρύ Γιαλού, Σητείας και Ανάληψης,
Στην κατηγορία Δ – Περιοχές πρώιμης ανάπτυξης κατατάσσονται το Οροπέδιο Λασιθίου, η Ίτανος και η Λεύκη.
Η συγκεκριμένη κατηγοριοποίηση δεν αποτελεί, όπως διευκρινίζεται στο ίδιο το πλαίσιο, αξιολόγηση των δυνατοτήτων ανάπτυξης κάθε περιοχής, αλλά βασίζεται στη χωρική διάρθρωση των τουριστικών καταλυμάτων και στις πιέσεις που καταγράφονται στην οργάνωση του χώρου, στο τοπίο και στο περιβάλλον.
Από τη μία πλευρά, ο Άγιος Νικόλαος και το Βραχάσι, όπου περιλαμβάνονται ιδιαίτερα ανεπτυγμένοι τουριστικοί προορισμοί, αντιμετωπίζονται ως περιοχές στις οποίες το βάρος δίνεται περισσότερο στην αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό του υφιστάμενου τουριστικού δυναμικού. Το πλαίσιο προβλέπει κίνητρα για αναβάθμιση υφιστάμενων καταλυμάτων σε μονάδες τεσσάρων και πέντε αστέρων, την προσθήκη ειδικών τουριστικών υποδομών και τη σύνδεση των καταλυμάτων με ειδικές μορφές τουρισμού.
Για τις αναπτυσσόμενες περιοχές, στις οποίες περιλαμβάνονται η Ιεράπετρα, η Σητεία, η Νεάπολη, ο Μακρύς Γιαλός και η Ανάληψη, το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο δίνει έμφαση στην περαιτέρω ανάπτυξη αλλά και στην ποιοτική αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος. Προβλέπονται κίνητρα για τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων καταλυμάτων και την αναβάθμισή τους σε κατηγορίες τριών, τεσσάρων ή πέντε αστέρων, ενώ ενθαρρύνεται η ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού και ειδικών τουριστικών υποδομών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για τις περιοχές πρώιμης ανάπτυξης, όπου εντάσσονται στο Λασίθι το Οροπέδιο, η Ίτανος και η Λεύκη. Εδώ το πλαίσιο προβλέπει κίνητρα για τον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων καταλυμάτων, την ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού και ειδικών τουριστικών υποδομών, αλλά και την αξιοποίηση διατηρητέων κτιρίων για τη δημιουργία τουριστικών μονάδων.
Οι ήδη ανεπτυγμένες περιοχές καλούνται λοιπόν να προχωρήσουν περισσότερο προς την ποιοτική αναβάθμιση και τη διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος, ενώ στις αναπτυσσόμενες περιοχές δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην ενίσχυση των υποδομών και στην προσέλκυση νέων μορφών τουριστικής δραστηριότητας. Παράλληλα, στις περιοχές πρώιμης ανάπτυξης δημιουργούνται προϋποθέσεις για την ανάδειξη μέχρι σήμερα λιγότερο αξιοποιημένων τουριστικών πόρων.
