Μια τουριστική περίοδο με αρκετό κόσμο αλλά χωρίς την ανάλογη εικόνα στα ταμεία των εμπορικών επιχειρήσεων, περιγράφει στην ΑΝΑΤΟΛΗ ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου και πρόεδρος της Ομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών και Εμπόρων Νομού Λασιθίου (ΟΕΒΕ Λασιθίου) κ. Μανώλης Πάγκαλος.
Η εικόνα που μεταφέρει από την αγορά της πόλης μέχρι και σήμερα είναι χαρακτηριστική αυτής της ιδιόμορφης κατάστασης που διαμορφώνεται φέτος: οι επισκέπτες υπάρχουν, ιδιαίτερα από τα μέσα Ιουλίου και μετά, ωστόσο η κατανάλωση παραμένει συγκρατημένη. Όπως εκτιμά, η πτώση στους τζίρους σε σχέση με πέρυσι κινείται περίπου στο 15%-20%, με διαφοροποιήσεις βέβαια από επιχείρηση σε επιχείρηση.
Υπάρχουν ώρες της ημέρας κατά τις οποίες ο Άγιος Νικόλαος δείχνει γεμάτος κόσμο, χωρίς όμως αυτή η κίνηση να περνά με την ίδια ένταση στα εμπορικά καταστήματα. Η αγοραστική δύναμη είναι περιορισμένη και η αγορά εμφανίζει διαφορετική δυναμική από εκείνη που θα περίμενε κανείς βλέποντας μόνο τον αριθμό των επισκεπτών.
Η ακρίβεια αλλάζει τη συμπεριφορά των επισκεπτών
Καθοριστικό παράγοντα αποτελεί, σύμφωνα με τον κ. Πάγκαλο, η ακρίβεια, η οποία δεν αφορά μόνο τους Έλληνες καταναλωτές. Επηρεάζει πλέον άμεσα και τους ξένους επισκέπτες, οι οποίοι αντιμετωπίζουν επίσης τον πληθωρισμό και το αυξημένο κόστος ζωής στις χώρες τους.
Το αποτέλεσμα είναι να έχουν αλλάξει αισθητά οι καταναλωτικές συνήθειες των τουριστών. Οι επισκέπτες είναι περισσότερο προσεκτικοί στις δαπάνες τους, περιορίζουν τις αγορές και αναζητούν οικονομικότερες λύσεις ακόμη και για τη διατροφή τους. Είναι πλέον συχνό, όπως αναφέρει, επισκέπτες που διαμένουν σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης να προμηθεύονται τρόφιμα από τα σούπερ μάρκετ και να μαγειρεύουν οι ίδιοι, σε μια προσπάθεια να περιορίσουν το συνολικό κόστος των διακοπών τους.
Αυτό εξηγεί και γιατί ορισμένοι κλάδοι εμφανίζουν μεγαλύτερες αντοχές από άλλους. Τα καταστήματα τροφίμων βρίσκονται σε καλύτερη κατάσταση, ενώ μεγαλύτερη πίεση καταγράφεται σε κλάδους όπως το ένδυμα, το υπόδημα και γενικότερα τα καταστήματα που συνδέονται περισσότερο με την τουριστική κατανάλωση.
Ο κ. Πάγκαλος επιμένει, πάντως, σε μια σημαντική διάκριση: δεν πρόκειται για ζήτημα «επιπέδου» των τουριστών, αλλά για ζήτημα αγοραστικής δυνατότητας. Οι επισκέπτες επηρεάζονται από την ακρίβεια και τον πληθωρισμό, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τους Έλληνες καταναλωτές, και προσαρμόζουν ανάλογα τις δαπάνες τους.
Οι προσδοκίες μεταφέρονται στον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο
Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου υπογραμμίζει ότι ο φετινός Ιούλιος απείχε αρκετά από τον Ιούλιο που γνώριζε η αγορά τα προηγούμενα χρόνια. Αντίστοιχη είναι μέχρι στιγμής και η εικόνα του Αυγούστου, παρά το γεγονός ότι τις τελευταίες ημέρες η παρουσία κόσμου στην περιοχή έχει αυξηθεί αισθητά.
Ο ίδιος εκτιμά ότι η υποχώρηση στους τζίρους της αγοράς κινείται περίπου στο 15%-20%, διευκρινίζοντας ότι η εικόνα δεν είναι ίδια για όλες τις επιχειρήσεις και ότι ασφαλές συνολικό ταμείο για τη σεζόν μπορεί να γίνει μόνο μετά την ολοκλήρωσή της.
Προσδοκίες υπήρχαν παραδοσιακά και από τον Αύγουστο λόγω του εσωτερικού τουρισμού. Πρόκειται για ανθρώπους που κατάγονται από τον Άγιο Νικόλαο και την ευρύτερη περιοχή, ζουν σε άλλα μέρη και επιστρέφουν το καλοκαίρι για διακοπές και για να επισκεφθούν συγγενείς και φίλους. Πρόκειται για ένα κοινό που παραδοσιακά κινείται στην πόλη και στηρίζει την τοπική αγορά με τις αγορές του.
Φέτος, όμως, σύμφωνα με τον κ. Πάγκαλο, και αυτό το κομμάτι εμφανίζεται περισσότερο συγκρατημένο, προσθέτοντας ακόμη έναν παράγοντα στη διαφορετική εικόνα του Αυγούστου.
Οι προσδοκίες μεταφέρονται έτσι σε μεγάλο βαθμό στον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, άλλωστε, έχει αλλάξει σταδιακά τα δεδομένα και, όπως σημειώνει χαρακτηριστικά, ο Σεπτέμβριος τείνει να εξελιχθεί στον «νέο Αύγουστο» για τον τουρισμό και την αγορά.
Θετική η κρουαζιέρα, αλλά πιο συγκρατημένες οι δαπάνες
Σημαντική παραμένει, σύμφωνα με τον κ. Πάγκαλο, και η συμβολή της κρουαζιέρας στην τοπική οικονομία. Ο ίδιος ξεκαθαρίζει ότι οι επισκέπτες των κρουαζιερόπλοιων κινούνται στην αγορά και προσφέρουν στα καταστήματα της πόλης.
Το γενικότερο πρόβλημα, ωστόσο, παραμένει το διαθέσιμο εισόδημα και η διάθεση για κατανάλωση. Ακόμη και όταν ο αριθμός των επισκεπτών είναι μεγάλος, η δαπάνη ανά επισκέπτη είναι περισσότερο ελεγχόμενη. Και στην περίπτωση αυτή, επομένως, ο αριθμός των αφίξεων δεν αρκεί από μόνος του για να αποτυπώσει το οικονομικό αποτέλεσμα που μένει τελικά στην τοπική αγορά.
«Θέλουμε τον ΒΟΑΚ, αλλά όχι εις βάρος της επιχειρηματικότητας»
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει ο κ. Πάγκαλος και στις συνέπειες που έχουν για την αγορά οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και οι εκτροπές που συνδέονται με τα έργα του ΒΟΑΚ.
Ξεκαθαρίζει ότι η επιχειρηματική κοινότητα θεωρεί τον ΒΟΑΚ ένα μεγάλο και αναγκαίο έργο, το οποίο η Κρήτη διεκδικεί εδώ και χρόνια. Αυτό όμως, όπως τονίζει, δεν σημαίνει ότι η κατασκευή του μπορεί να γίνεται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι συνέπειες για τις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στην καρδιά της τουριστικής περιόδου.
Οι έκτακτες διακοπές κυκλοφορίας και οι εκτροπές δυσκολεύουν την πρόσβαση προς τον Άγιο Νικόλαο, προκαλώντας ταλαιπωρία σε κατοίκους και επισκέπτες. Και το ζήτημα, σύμφωνα με όσα μεταφέρει ο πρόεδρος της ΟΕΒΕ Λασιθίου, δεν σταματά στην ταλαιπωρία των μεμονωμένων οδηγών.
Ο κ. Πάγκαλος αναφέρει μάλιστα ότι έχει ενημέρωση πως η κατάσταση στους δρόμους επηρεάζει πλέον ακόμη και τον προγραμματισμό οργανωμένων μετακινήσεων προς την περιοχή, με εταιρείες να εμφανίζονται επιφυλακτικές ως προς τη μεταφορά επισκεπτών προς τον Άγιο Νικόλαο εξαιτίας των καθυστερήσεων και της ταλαιπωρίας που μπορεί να προκύψει.
Πρόκειται για μια διάσταση που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στον επιχειρηματικό κόσμο, καθώς οι δυσκολίες πρόσβασης έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η αγορά έχει ανάγκη κάθε επισκέπτη και κάθε δυνατότητα ενίσχυσης της εμπορικής κίνησης. «Το μεγάλο έργο του ΒΟΑΚ το ζητάμε χρόνια. Είναι ένα έργο που θέλουμε, αλλά όχι εις βάρος της επιβίωσης της επιχειρηματικότητας στην καρδιά της σεζόν», υπογραμμίζει ο κ. Πάγκαλος.
Από την πλευρά των επαγγελματιών ζητείται καλύτερος συντονισμός των εργασιών, παρεμβάσεις κατά το δυνατόν σε ώρες που δεν βρίσκονται στην αιχμή της κυκλοφορίας και, κυρίως, τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΟΕΒΕ Λασιθίου, δεν περιορίζεται μόνο στον Άγιο Νικόλαο, αλλά επιβαρύνει συνολικότερα την ανατολική Κρήτη.
ΝΙΚΟΣ ΣΓΟΥΡΟΣ
