Ο Ιούλιος αποτελεί παραδοσιακά τον απόλυτο μήνα-βαρόμετρο για την οικονομία της Κρήτης. Είναι η περίοδος που η τουριστική «ατμομηχανή» του νησιού λειτουργεί στο μέγιστο των δυνατοτήτων της, συμπαρασύροντας θετικά το εμπόριο, τις μεταφορές και την τοπική παραγωγή.
Η ανάλυση των επίσημων στατιστικών στοιχείων της ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ) από το 2020 έως και σήμερα καταδεικνύει μια εντυπωσιακή, σταθερή αποκλιμάκωση της εγγεγραμμένης ανεργίας.
Επιστρέφοντας νοερά στο 2020, η Κρήτη, όπως και ολόκληρη η χώρα, βρισκόταν στη δίνη της πανδημίας. Η τουριστική σεζόν άνοιξε με τεράστια καθυστέρηση και σοβαρούς περιορισμούς. Τον Ιούλιο του 2020, ο αριθμός των εγγεγραμμένων ανέργων που αναζητούσαν εργασία στην Κρήτη εκτοξεύθηκε στους 49.007. Αν συνυπολογίσουμε και τους 2.662 ανέργους που δεν αναζητούσαν ενεργά εργασία, το συνολικό νούμερο άγγιζε τους 51.669. Ήταν ένα πρωτοφανές σοκ για την τοπική οικονομία και τα νοικοκυριά, δημιουργώντας τεράστια πίεση στις δομές της τοπικής αυτοδιοίκησης για κοινωνική υποστήριξη.
Το 2021 αποτέλεσε έτος μετάβασης. Η έναρξη των εμβολιασμών και η μερική χαλάρωση των μέτρων επέτρεψαν στον τουρισμό να ανασάνει. Τα στοιχεία της ΔΥΠΑ επιβεβαιώνουν αυτή την τάση, καθώς τον Ιούλιο του 2021 οι εγγεγραμμένοι άνεργοι (αναζητούντες) μειώθηκαν στους 45.443, ενώ το σύνολο με τους μη αναζητούντες εργασία διαμορφώθηκε στους 46.714.
Η πραγματική, ωστόσο, ανάκαμψη ξεκίνησε το 2022. Με την πλήρη άρση των ταξιδιωτικών περιορισμών, οι επιχειρήσεις του νησιού προχώρησαν σε μαζικές προσλήψεις, ρίχνοντας τον συνολικό αριθμό των εγγεγραμμένων ανέργων (αναζητούντων και μη) στους 41.144 τον Ιούλιο.
Το «σπάσιμο» του φράγματος των 40.000
Από το 2023 και έπειτα, η Κρήτη άρχισε να καταγράφει ιστορικά χαμηλά ποσοστά ανεργίας για τη θερινή περίοδο. Τον Ιούλιο του 2023 το σύνολο της εγγεγραμμένης ανεργίας υποχώρησε κάτω από το ψυχολογικό όριο των 40.000 φτάνοντας τα 39.147 άτομα. Αυτή η ραγδαία πτώση αποτυπώθηκε και στην αυξημένη ενεργειακή ζήτηση του νησιού, καθώς οι παραγωγικές μονάδες, τα ξενοδοχεία και οι μεταφορές λειτούργησαν σε εντατικούς ρυθμούς, φέρνοντας ξανά στο προσκήνιο τις συζητήσεις για την ενεργειακή ασφάλεια και τις διασυνδέσεις της Κρήτης.
Η πτωτική τάση παγιώθηκε τα επόμενα χρόνια. Τον Ιούλιο του 2024, το σύνολο της εγγεγραμμένης ανεργίας μειώθηκε περαιτέρω στα 35.965 άτομα, ενώ τον Ιούλιο του 2025 κατρακύλησε στα 33.916 άτομα.
Φτάνοντας στο σήμερα, τα πανελλαδικά στοιχεία που εξέδωσε η ΔΥΠΑ δείχνουν το σύνολο των εγγεγραμμένων στο μητρώο να ανέρχεται σε 715.328 άτομα. Η Περιφέρεια Κρήτης, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική της, συγκεντρώνει μόλις το 4,3% των ανέργων της χώρας. Βάσει αυτής της ποσοστιαίας κατανομής, ο αριθμός των εγγεγραμμένων ανέργων στην Κρήτη υπολογίζεται περίπου στα 30.759 άτομα. Μιλάμε για μια θεαματική μείωση σχεδόν 21.000 ατόμων σε σχέση με το «μαύρο» Ιούλιο του 2020.
Οι προκλήσεις της επόμενης μέρας
Η εντυπωσιακή αυτή βελτίωση των δεικτών, ωστόσο, δεν πρέπει να οδηγεί σε εφησυχασμό. Το «νόμισμα» της μειωμένης ανεργίας έχει και την άλλη του όψη: τη ραγδαία έλλειψη εργατικών χεριών στον τουρισμό, την εστίαση και τον πρωτογενή τομέα. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση, σε συνεργασία με το Κράτος και τους παραγωγικούς φορείς, καλείται πλέον να διαχειριστεί την οξεία εποχικότητα.
Η πρόκληση για την Κρήτη του 2026 δεν είναι απλώς η εύρεση εργασίας το καλοκαίρι, αλλά η εξασφάλιση ποιοτικών, δωδεκάμηνων θέσεων εργασίας, που θα θωρακίσουν το ανθρώπινο δυναμικό του νησιού καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, αποτρέποντας τη διαρροή νέων επιστημόνων και εξειδικευμένων στελεχών.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
