Εντονο προβληματισμό προκαλεί η αλόγιστη χρήση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης από ανηλίκους, καθώς αυξάνονται τα περιστατικά δημιουργίας και διακίνησης ψεύτικου ή παραποιημένου υλικού με θύματα μαθητές. Οπως επισημαίνεται από ειδικούς, οι νέες τεχνολογίες χρησιμοποιούνται ολοένα και συχνότερα για τη δημιουργία αλλοιωμένων φωτογραφιών, οι οποίες στη συνέχεια διακινούνται μέσω κλειστών ομάδων στα social media.
Οι συνέπειες για τα θύματα είναι σοβαρές κυρίως σε ψυχολογικό επίπεδο, ενώ οι καταγγελίες προέρχονται από όλη την Ελλάδα. Την περασμένη εβδομάδα, θύμα διακίνησης ψεύτικης εικόνας, η οποία δημιουργήθηκε με τη χρήση ΑΙ, έπεσε και μια 15χρονη μαθήτρια στη βόρεια Ελλάδα. Το ανήλικο κορίτσι κατήγγειλε στις Αρχές ότι ένας συνομήλικός της πήρε μια κανονική φωτογραφία της και δημιούργησε εικόνα που την έδειχνε γυμνή. Μάλιστα, στη συνέχεια, δεν δίστασε να στείλει την επεξεργασμένη φωτογραφία σε ορισμένους συμμαθητές τους.
Για την υπόθεση έχει σχηματιστεί δικογραφία σε βάρος δύο 15χρονων που έχουν πλέον ταυτοποιηθεί από τις Αρχές. Ο ένας φέρεται να προχώρησε στην επεξεργασία της εικόνας, ενώ ο δεύτερος κατηγορείται ότι παρέλαβε το υλικό. Το συγκεκριμένο περιστατικό έρχεται να προστεθεί στη μακρά λίστα ανάλογων υποθέσεων που έχουν καταγραφεί το τελευταίο διάστημα. Το ανησυχητικό είναι ότι πολλοί ανήλικοι δεν αντιλαμβάνονται πως η δημιουργία και η διακίνηση τέτοιου υλικού συνιστούν σοβαρή παραβίαση προσωπικών δεδομένων και μπορούν να εμπίπτουν σε αδικήματα που σχετίζονται με προσβολή προσωπικότητας, διαδικτυακή κακοποίηση και διασπορά παράνομου ψηφιακού υλικού, με κορύφωση τη διακίνηση υλικού παιδικής πορνογραφίας.
Aνησυχία
Για το πόσο εύκολα μπορεί κάποιος να χρησιμοποιήσει τεχνολογικά «εργαλεία» και να φτιάξει ένα fake περιεχόμενο μιλά στη Realnews o ειδικός κυβερνοασφάλειας Θεοφάνης Κασίμης.
«Σήμερα, ένας ανήλικος μπορεί με πολύ απλά ψηφιακά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης να πάρει μια απλή φωτογραφία προσώπου από τα social media και να δημιουργήσει ψεύτικο γυμνό ή σεξουαλικό υλικό, χωρίς το πρόσωπο αυτό να έχει ποτέ φωτογραφηθεί έτσι. Δεν μιλάμε για “πλάκα”, ούτε για ένα αθώο μοντάζ. Μιλάμε για ψηφιακή κακοποίηση, για μια μορφή σεξουαλικής εκμετάλλευσης και διασυρμού, που μπορεί να καταστρέψει την ψυχολογία, τη φήμη και την καθημερινότητα ενός παιδιού», αναφέρει ο Θ. Κασίμης.
Οπως επισημαίνει, το πιο ανησυχητικό είναι ότι πολλά παιδιά δεν καταλαβαίνουν τη σοβαρότητα. Νομίζουν ότι επειδή το έφτιαξε η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι πραγματικό, άρα δεν υπάρχει ευθύνη. Ομως, η βλάβη είναι απολύτως πραγματική. Το θύμα εκτίθεται, εκβιάζεται, ντρέπεται, φοβάται να πάει σχολείο, φοβάται να μιλήσει στους γονείς του. Από την πλευρά του, ο απόστρατος αντιστράτηγος της Ελληνικής Αστυνομίας και πρόεδρος του CSI Institute, Μανώλης Σφακιανάκης, μιλά γιατη μεθοδολογία που χρησιμοποιούν οι δράστες με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, επισημαίνοντας ότι πλέον είναι πολύ εύκολο να δημιουργήσει κάποιος μια τέτοια προσβλητική φωτογραφία.
«Υπάρχουν εφαρμογές και πλατφόρμες που μπορεί κάποιος χωρίς τεχνικές γνώσεις να πάρει μια απλή φωτογραφία και να δημιουργήσει ένα ψεύτικο περιεχόμενο υψηλής ρεαλιστικότητας. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η ταχύτητα και η ευκολία χρήσης. Ενας ανήλικος με ένα κινητό τηλέφωνο μπορεί μέσα σε ελάχιστο χρόνο να δημιουργήσει και να διαδώσει υλικό που μπορεί να στιγματίσει έναν συνομήλικό του για χρόνια», επισημαίνει ο Μ. Σφακιανάκης. Ωστόσο, τονίζει πως η δημιουργία και η διακίνηση ψεύτικου πορνογραφικού περιεχομένου, μέσω αυτών των εφαρμογών, αφήνουν ψηφιακά ίχνη που οι Αρχές μπορούν να εντοπίσουν.
Ποινικά αδικήματα
Παρά το γεγονός ότι πολλά παιδιά μπορεί να αντιμετωπίζουν το φαινόμενο ως αστείο, αξίζει να σημειωθεί ότι στην Ελλάδα τέτοιες πράξεις συνιστούν σοβαρά ποινικά αδικήματα ανεξαρτήτως ηλικίας δράστη. Σύμφωνα με τον Ποινικό Κώδικα, η παραγωγή και η διανομή παιδικής πορνογραφίας τιμωρούνται βάσει του άρθρου 348Α, ακόμη και όταν το υλικό δημιουργείται με τεχνητή νοημοσύνη. Παράλληλα, ενδέχεται να στοιχειοθετούνται αδικήματα παραβίασης προσωπικών δεδομένων, προσβολής γενετήσιας αξιοπρέπειας και εκβιασμού μέσω sextortion. Νομικοί επισημαίνουν ότι η επίκληση «πλάκας» δεν αποτελεί υπερασπιστικό επιχείρημα, ενώ ακόμη και ανήλικοι μπορούν να οδηγηθούν σε δικαστήριο ανηλίκων, με τους γονείς τους να φέρουν επίσης ευθύνη. Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα θύματα ψηφιακής κακοποίησης ή διακίνησης προσωπικού υλικού πρέπει να κινηθούν άμεσα και να ζητήσουν υποστήριξη από αρμόδιους φορείς. Στην Ελλάδα λειτουργεί η Γραμμή SOS 11528 του Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου, ενώ περιστατικά μπορούν να καταγγελθούν και στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος μέσω του 11188 ή της πλατφόρμας cyberkid.gr. Παράλληλα, συνιστάται ψυχολογική υποστήριξη μέσω σχολικού ψυχολόγου ή των ΚΕΣΥ, ιδιαίτερα όταν εμπλέκονται ανήλικοι.
www.real.gr
